شکستن سد ترس؛ ایران در پی تغییر دکترین امنیتی و ایجاد بازدارندگی مستقیم با واشینگتن

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از اسرائیل هیوم، تبادل آتش‌های اخیر در خلیج فارس دیگر به عنوان حوادثی گذرا نگریسته نمی‌شوند، بلکه نشانه‌ای از یک نگرش استراتژیک نوین در تهران هستند. ایران با ایجاد اصطکاک کنترل‌شده و مستقیم با نیرو‌های آمریکایی در تنگه هرمز، تلاش دارد قواعد بازی را به نفع خود تغییر دهد و وضعیت موجود را تثبیت کند. هرچند در حال حاضر هر دو طرف تمایلی به غلتیدن به سوی یک جنگ فراگیر ندارند، اما ایران با پاسخ‌های محدود به پایگاه‌های آمریکایی در کویت و بحرین در واکنش به حملات واشینگتن، سعی در تحمیل هزینه‌های جدید به ایالات متحده دارد تا تصمیم‌گیرندگان آمریکایی را وادار به تجدیدنظر در اقدامات آتی‌شان کند.

از دیدگاه تهران، ابعاد این استراتژی بسیار فراتر از کنترل تنگه هرمز است؛ فروپاشی دکترین «دفاع پیش‌دستانه» که بر تکیه بر نیرو‌های نیابتی برای بازدارندگی علیه اسرائیل و آمریکا استوار بود، رهبران ایران را به این نتیجه رسانده است که این نیرو‌ها دیگر لایه محافظتی استراتژیک سابق را فراهم نمی‌کنند. در نتیجه، تهران اکنون معتقد است که مؤثرترین راه برای جلوگیری از هرگونه اقدام نظامی مستقیم آمریکا یا حمایت واشینگتن از ضربات اسرائیل، ایجاد یک معادله بازدارندگی مستقیم با ایالات متحده است. برخلاف گذشته که رهبران ایران سعی داشتند از درگیری مستقیم با آمریکا تا حد امکان پرهیز کنند، به نظر می‌رسد اکنون آمادگی بیشتری برای پذیرش و حتی آغاز اصطکاک‌های کنترل‌شده وجود دارد.

در همین راستا، در میان بحث‌های استراتژیک داخلی ایران، موضوع هسته‌ای نیز ابعاد جدیدی یافته و از صرفاً یک ابزار چانه‌زنی دیپلماتیک، به بخشی از یک استراتژی بازدارندگی مستقیم تبدیل شده است. مدل کره‌شمالی اکنون به عنوان یک نقطه مرجع در تحلیل‌های داخلی ایران مطرح است؛ الگویی که به نظر می‌رسد تهران برای تضمین بقای رژیم و جلوگیری از فشار‌های نظامی خارجی به آن می‌نگرد. با تداوم این روند، اگرچه هیچ‌یک از طرفین به دنبال جنگ تمام‌عیار نیستند، اما خطر لغزش به سوی درگیری‌های گسترده‌تر، به دلیل فقدان توافقات دیپلماتیک شفاف، روزبه‌روز افزایش می‌یابد.