۱۰۰ روز از جنگ ایران گذشت؛ فشار قیمت سوخت و مواد غذایی بر خانوار‌های آمریکایی

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از الجزیره، بر اساس تازه‌ترین نظرسنجی شبکه سی‌بی‌اس، ۶۶ درصد آمریکایی‌ها از نحوه مدیریت جنگ با ایران توسط رئیس‌جمهور ناراضی‌اند. در نظرسنجی مشترک ABC News و واشنگتن‌پست نیز ۶۱ درصد پاسخ‌دهندگان اقدام نظامی علیه ایران را «اشتباه» توصیف کرده‌اند؛ نشانه‌ای از کاهش حمایت عمومی از این جنگ.

در حوزه اقتصادی، تحلیل مؤسسه مودیز آنالیتیکس نشان می‌دهد خانوار‌های آمریکایی به طور متوسط ۷۵۰ دلار هزینه اضافی ناشی از جنگ متحمل شده‌اند که بخش عمده آن مربوط به افزایش هزینه‌های انرژی است. تنها هزینه‌های مرتبط با انرژی به طور میانگین ۴۴۷ دلار بیش از حد معمول بوده است. مارک زندی، اقتصاددان ارشد مودیز، این وضعیت را «ضربه‌ای بزرگ» به اقتصاد دانسته و تأکید کرده است که خانوار‌های کم‌درآمد و طبقه متوسط بیشترین فشار را تحمل می‌کنند.

قیمت بنزین روز جمعه به ۴.۲۲ دلار برای هر گالن رسید، در حالی که در ۲۸ فوریه، هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، میانگین قیمت ۲.۹۸ دلار بود. حملات تلافی‌جویانه ایران به زیرساخت‌های انرژی منطقه و محدود شدن تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز ــ گذرگاهی که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز جهان از آن عبور می‌کند ــ موجب جهش قیمت انرژی در بازار‌های جهانی شده است.

در تازه‌ترین گزارش شاخص هزینه‌های مصرف شخصی (PCE)، قیمت انرژی ۵.۵ درصد افزایش یافته و نرخ تورم سالانه به ۳.۸ درصد رسیده است؛ بالاترین سطح در سه سال گذشته. افزایش بهای سوخت موجب شده بخشی از شهروندان الگوی رفت‌وآمد خود را تغییر دهند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد ۱۲ درصد آمریکایی‌ها بیشتر دورکاری می‌کنند و ۴۴ درصد اعلام کرده‌اند به دلیل گرانی بنزین کمتر رانندگی می‌کنند.

شاخص اعتماد مصرف‌کننده دانشگاه میشیگان نیز برای سومین ماه متوالی کاهش یافته و به ۴۴.۸ رسیده است؛ رقمی که پایین‌ترین سطح در دو سال اخیر محسوب می‌شود. گزارش مؤسسه کنفرانس بورد هم نشان می‌دهد دو سوم مصرف‌کنندگان آمریکایی به دلیل افزایش هزینه‌ها از میزان خرید خود کاسته‌اند.

پیامد‌های جنگ به صنعت هوایی نیز سرایت کرده است. شرکت «اسپیریت ایرلاینز» پس از بیش از سه دهه فعالیت اعلام ورشکستگی کرد و افزایش بهای سوخت را از عوامل اصلی دانست. شرکت یونایتد ایرلاینز نیز اعلام کرده قیمت بلیت‌ها را تا ۲۰ درصد افزایش می‌دهد. آمار رسمی وزارت کار آمریکا نشان می‌دهد قیمت بلیت هواپیما در مارس ۲.۷ درصد و در آوریل ۲.۸ درصد رشد داشته است.

افزایش قیمت انرژی به بازار مواد غذایی نیز منتقل شده است. در آوریل، قیمت مواد غذایی ۰.۵ درصد افزایش یافت که بیشترین رشد از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. قیمت گوشت ۱.۳ درصد و میوه و سبزیجات ۱.۸ درصد افزایش یافته و تنها قیمت گوجه‌فرنگی در ماه مارس ۱۵ درصد رشد کرده است؛ افزایشی که علاوه بر هزینه‌های انرژی، به تعرفه‌ها نیز نسبت داده می‌شود.

کارشناسان هشدار می‌دهند فشار بر قیمت مواد غذایی ممکن است در ماه‌های آینده تشدید شود. منطقه خلیج فارس تأمین‌کننده مهم نیتروژن و گوگرد مورد استفاده در تولید کود‌های کشاورزی است و بانک جهانی پیش‌بینی کرده قیمت کود‌ها تا پایان سال ۳۱ درصد افزایش یابد و بهای اوره ۶۰ درصد جهش کند. این موضوع هزینه تولید کشاورزان آمریکایی را افزایش داده و احتمال انتقال آن به قیمت مصرف‌کننده در پاییز و زمستان را بالا برده است.

در بازار مسکن نیز نرخ وام ۳۰ ساله ثابت از ۵.۹۸ درصد در فوریه به ۶.۵ درصد در اواخر ماه گذشته رسیده است. افزایش بازدهی اوراق خزانه‌داری آمریکا در پی نگرانی‌های تورمی، به بالا رفتن نرخ بهره وام‌ها منجر شده است. اقتصاددانان می‌گویند انتظار تورم بالاتر باعث می‌شود وام‌دهندگان برای جبران کاهش ارزش پول در آینده، نرخ بهره بیشتری مطالبه کنند.

در چنین شرایطی، احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در کوتاه‌مدت پایین ارزیابی می‌شود. برخی تحلیلگران جی‌پی‌مورگان پیش‌بینی کرده‌اند که حتی تا سال ۲۰۲۷ نیز کاهش نرخ بهره در دستور کار نخواهد بود. این در حالی است که ترامپ بار‌ها از بانک مرکزی خواسته نرخ بهره را کاهش دهد.

هم‌زمان، هزینه‌های جنگ نیز رو به افزایش است. پنتاگون در ماه مارس درخواست ۲۰۰ میلیارد دلار بودجه تکمیلی برای عملیات نظامی در ایران مطرح کرد، اما کاخ سفید در نهایت ۹۸ میلیارد دلار بودجه دفاعی پیشنهاد داد. برآورد‌ها نشان می‌دهد آمریکا روزانه حدود دو میلیارد دلار برای عملیات نظامی در ایران هزینه می‌کند. بودجه پیشنهادی جدید کاخ سفید برای سال مالی ۲۰۲۷ نیز شامل ۱.۵ تریلیون دلار هزینه است که نسبت به سال قبل ۴۲ درصد افزایش دارد و در مقابل، کاهش ۷۳ میلیارد دلاری در هزینه‌های غیرنظامی پیش‌بینی شده است.

در مجموع، صد روز پس از آغاز جنگ، آثار آن نه تنها در میدان نبرد بلکه در زندگی روزمره آمریکایی‌ها و شاخص‌های کلان اقتصادی نیز به‌وضوح نمایان شده است.