پایان دکترین مونرو؛ واشینگتن در رقابت با چین در «حیاط خلوت» خود تغییر استراتژی می‌دهد

به گزارش روزنامه اینترنتی فراز به نقل از فارین پالیسی، تقریباً دو قرن پس از آنکه جیمز مونرو، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، به قدرت‌های خارجی درباره دخالت در نیم‌کره غربی هشدار داد، ایالات متحده بار دیگر با چالش ژئوپلیتیک جدیدی در منطقه روبه‌رو شده است. با این تفاوت که چین برخلاف قدرت‌های دوران استعمار، نفوذ خود را نه از طریق مداخله نظامی یا اشغال، بلکه با تنیدن در تار و پود زیرساخت‌های اقتصادی، شبکه‌های تجاری، انرژی و فناوری‌های دیجیتال آمریکای لاتین گسترش داده است. بسیاری از دولت‌های این منطقه که با کمبود زیرساخت و رشد اقتصادی پایین مواجه‌اند، همکاری با چین را نه یک انتخاب ایدئولوژیک، بلکه ضرورتی اقتصادی برای توسعه می‌دانند.

تحلیل فارن‌پالیسی نشان می‌دهد که ایالات متحده دیگر نمی‌تواند چین را از معادلات آمریکای لاتین حذف کند و فشار برای انتخاب میان واشینگتن یا پکن نیز نتیجه‌بخش نخواهد بود. کشور‌های این منطقه به‌دنبال تنوع‌بخشی به روابط اقتصادی و حفظ استقلال راهبردی خود هستند. در چنین شرایطی، رویکرد پیشنهادی برای دولت آمریکا این است که به جای مخالفت کلی با تمام فعالیت‌های تجاری چین، بر حوزه‌هایی تمرکز کند که بیشترین پیامد‌های امنیتی و راهبردی را دارند. این تغییر مسیر از «انکار راهبردی» به «جایگزینی راهبردی» نیازمند اولویت‌بندی در بخش‌های زیرساختی است.

یکی از محور‌های اصلی این رقابت، زیرساخت‌های حیاتی مانند بنادر و کریدور‌های حمل‌ونقل است که مسیر‌های تجاری و دسترسی به بازار‌های جهانی را شکل می‌دهند. در بخش دیجیتال و مخابرات نیز، شرکت‌های چینی با حضور گسترده در پلتفرم‌های ابری و مخابراتی، استاندارد‌های داده‌ای و فناوری‌های نظارتی را در منطقه تعیین می‌کنند که می‌تواند چالش‌های امنیتی برای واشینگتن ایجاد کند. علاوه بر این، رقابت بر سر منابع معدنی حیاتی مانند لیتیوم و مس، که برای صنایع پیشرفته و دفاعی ضروری هستند، به یکی از عرصه‌های اصلی تقابل تبدیل شده است. واشینگتن برای موفقیت در این رقابت باید بتواند با ارائه تأمین مالی رقابتی و جایگزین، زنجیره‌های تأمین خود را در این حوزه تقویت کند.

این گزارش در نهایت تأکید دارد که رقابت میان آمریکا و چین در آمریکای لاتین، بیش از آنکه ایدئولوژیک باشد، ساختاری است. رویکرد واشینگتن در سال‌های اخیر به‌دلیل فقدان انسجام و تبدیل هر پروژه چینی به یک تهدید امنیتی، ناکارآمد بوده است. ایالات متحده برای احیای نفوذ خود، به جای تکیه بر شعار‌های سیاسی، باید حضور اقتصادی خود را با جدیت و ثبات بیشتری بازتعریف کند. در حالی که واشینگتن همچنان از مزیت‌های جغرافیایی، فرهنگی و مالی در این منطقه برخوردار است، بهره‌برداری از این مزیت‌ها نیازمند ارائه پیشنهاد‌های توسعه‌ایِ واقعی و مشارکت‌های بلندمدت به کشور‌هایی است که اولویت اصلی‌شان نه میدان نبرد ژئوپلیتیک، بلکه رشد و نوسازی اقتصادی است.