تصاویر ماهواره‌ای از ویرانی شهر تاریخی صور توسط اسرائیل خبر می‌دهند

تحلیل‌های واحد منبع‌باز شبکه الجزیره که داده‌های ماهواره‌ای ثبت‌شده بین ۴ ژانویه تا ۴ ژوئن ۲۰۲۶ را مقایسه کرده است، الگویی عامدانه از پاک‌سازی زمین و تخریب‌های سیستماتیک را نشان می‌دهد. تصاویر گویای عملیات گسترده بولدوزینگ و تسطیح بلوک‌های مسکونی پرجمعیت است که مجتمع‌های چندطبقه را به توده‌ای از آوار تبدیل کرده است. این ویرانی‌ها در حالی رخ می‌دهد که اسرائیل سیاست موسوم به «خط زرد» را در جنوب لبنان به اجرا گذاشته است؛ رویکردی مشابه آنچه در غزه شاهد بودیم که طی آن یک منطقه حائل به عمق ۱۰ کیلومتر در امتداد مرز ایجاد شده و ساکنان لبنانی به شدت از بازگشت به این محدوده نظامی منع شده‌اند. نیرو‌های دفاع مدنی در جنوب لبنان اعلام کرده‌اند که تنها در آخرین حملات به شهرک دیردبا در منطقه صور، دست‌کم شش نفر کشته شده‌اند؛ این اتفاق تنها یک روز پس از آن رخ داد که ۲۰ نفر در حملات اسرائیل در جنوب لبنان، علی‌رغم برقراری آتش‌بس با میانجی‌گری ایالات متحده، جان باختند.

بررسی‌های بصری نشان می‌دهد که دست‌کم ۲۵ ساختمان مسکونی به‌طور مستقیم هدف قرار گرفته و دچار فروپاشی کامل یا جزئی شده‌اند و زیرساخت‌های حیاتی از جمله شبکه‌های برق، ایستگاه‌های آب، خطوط تلفن و شبکه‌های فاضلاب آسیب‌های جدی دیده‌اند. این الگو‌های تخریب، یادآور ویرانی‌های جنگ ۲۰۰۶ است که با تسطیح کامل محله‌ها و تلفات سنگین غیرنظامی همراه بود. دامنه این خسارات به محله‌های ارزشمند تاریخی صور نیز کشیده شده و تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که حملات هوایی به سازه‌هایی در چند متری سایت باستان‌شناسی صور برخورد کرده است؛ مکانی که از سال ۱۹۸۴ در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده و طبق کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه، تحت «حمایت ویژه» قرار دارد. در واکنش به این وضعیت، وزارت فرهنگ لبنان با صدور بیانیه‌ای فوری ضمن محکوم کردن حملات، تأکید کرد که حفاظت از این اثر تاریخی، تعهدی جهانی است که فراتر از مسئولیت یک کشور، بر عهده جامعه بین‌المللی است.

علاوه بر اماکن تاریخی، نهاد‌های آموزشی و اردوگاه‌های پناهندگان فلسطینی نیز هدف مستقیم قرار گرفته‌اند؛ به‌طوری که جنگنده‌های اسرائیلی در مجاورت دانشگاه اسلامی لبنان در صور حملاتی انجام دادند که منجر به خسارات ساختاری و نابودی خودرو‌های غیرنظامی شد. همچنین، اردوگاه پناهندگان فلسطینی «البص» هدف بمباران قرار گرفت که در جریان آن چندین ساختمان داخل این اردوگاه تحت نظر آژانس آنروا و یک دبیرستان دولتی محلی به‌شدت آسیب دیدند. این تشدید تنش‌ها، بحران انسانی مضاعفی را برای حدود ۲۴۶ هزار فلسطینی ساکن ۱۲ اردوگاه رسمی در لبنان ایجاد کرده است. در مجموع ۲۸ هزار پناهجو در سه اردوگاه منطقه صور یعنی الرشیدیه، البص و البرج الشمالی زندگی می‌کنند که طبق آمار‌های آنروا، یک‌سوم آنان تاکنون در پی بمباران‌ها ناچار به فرار شده‌اند. این خروج گسترده، زیرساخت‌های بشردوستانه را در سراسر لبنان به‌شدت تحت فشار قرار داده است؛ به گونه‌ای که از جمعیت ۶۰ هزار نفری صور، حدود ۸ درصد تنها در ۴۸ ساعت پس از هشدار‌های نظامی اخیر گریخته‌اند. اکنون ساکنان بومی و آوارگان پیشین، به سمت شمال یعنی صیدا و اردوگاه‌های عین‌الحلوه و میه‌ومیه، حومه بیروت و حتی مناطق دورتر در طرابلس و عکار در حرکتند تا در اردوگاه‌هایی همچون نهرالبارد و بداوی پناه بگیرند؛ مناطقی که در حال حاضر به عنوان پناهگاه‌های امن‌تر شناخته می‌شوند.