تازه‌ترین حملات آمریکا و ایران چه معنایی دارد؟

به گزارش الجزیره، این رویارویی زمانی آغاز شد که یک فروند بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش آمریکا در نزدیکی تنگه هرمز سقوط کرد و طبق ادعای واشینگتن، این حادثه در پی برخورد یک پهپاد ایرانی رخ داده است. با اینکه جزئیات دقیق این حادثه و عمدی بودن آن هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد و مقامات آمریکایی تأکید کرده‌اند تحقیقات در این زمینه ادامه دارد، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد که دو خلبان آمریکایی دقایقی پس از سقوط توسط یک شناور بدون‌سرنشین نجات یافتند. این شناور ۲۴ فوتی که «کورسیر» نام دارد و توسط شرکت «سارونیک تکنولوژی» تولید شده، متعلق به «کارگروه ۵۹» نیروی دریایی ایالات متحده است که در سال ۲۰۲۱ به عنوان نخستین یگان تخصصی هوش مصنوعی و سامانه‌های بدون‌سرنشین تشکیل شد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بلافاصله پس از این واقعه، تهران را به سرنگونی این بالگرد متهم کرد و با تأکید بر لزوم پاسخ به این حمله، دستور حملات تلافی‌جویانه را صادر نمود. در مقابل، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، ضمن رد این اتهام، به نیرو‌های خارجی در نزدیکی قلمرو ایران هشدار داد و متعهد شد که تهران به هرگونه حمله جدید آمریکا پاسخ خواهد داد. ساعاتی بعد، نیرو‌های سنتکام اعلام کردند که عملیات دفاع مشروع خود را علیه اهدافی در ایران آغاز کرده‌اند که در جریان آن مناطقی از جمله سیریک، جاسک، میناب، جزیره قشم و بندرعباس هدف قرار گرفت. در حالی که پنتاگون ادعا می‌کند این عملیات تنها بر تأسیسات ارتباطی و راداری متمرکز بوده، مقامات ایرانی گزارش دادند که زیرساخت‌های غیرنظامی از جمله تأسیسات آبی نیز دچار آسیب شده‌اند.

واکنش ایران به این حملات در روز چهارشنبه با بیانیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مبنی بر هدف قرار دادن مواضع نظامی آمریکا در منطقه، از جمله مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی در بحرین و یک پایگاه هوایی آمریکا در اردن، صورت گرفت. سپاه پاسداران اعلام کرد که با استفاده از پهپاد، تأسیسات دریایی در بحرین و با استفاده از موشک‌های دوربرد سوخت جامد، پایگاه نظامی در اردن را هدف قرار داده است. در همین حال، ارتش اردن از رهگیری پنج موشک پرتاب‌شده از ایران خبر داد و نیرو‌های مسلح کویت نیز از رهگیری اهداف متخاصم در آسمان خود گزارش دادند. سپاه پاسداران مدعی شد که موشک‌هایش چهار هدف حیاتی در پایگاه اردن، از جمله آشیانه‌های جنگنده اف-۳۵ و یک مرکز فرماندهی را هدف قرار داده و این عملیات، نقطه اوج یک کارزار تلافی‌جویانه گسترده‌تر بوده که ۲۱ تأسیسات نظامی آمریکا را در منطقه هدف گرفته است؛ ادعا‌هایی که به‌طور مستقل قابل تأیید نیست. تحلیلگران معتقدند این درگیری‌ها نشان می‌دهد که هر دو طرف همچنان تمایل دارند از نیروی نظامی محدود برای بازدارندگی استفاده کنند، بدون آنکه وارد یک جنگ تمام‌عیار شوند. به عقیده کارشناسان، تهران در حال تثبیت یک معادله بازدارندگی جدید است؛ بدین معنا که هرگونه اقدام نظامی ایالات متحده در تنگه هرمز، با حملات متقابل به نیرو‌ها و پایگاه‌های آمریکایی در سراسر منطقه پاسخ داده خواهد شد. با گسترش دامنه احتمالی میدان نبرد، ایران امیدوار است که هزینه‌های عملیات‌های آتی ایالات متحده را افزایش دهد و آنچه را که بازدارندگی در برابر گشت‌زنی‌های بالگرد‌های آمریکایی می‌نامد، احیا کند.