بازار طلا در گرداب جنگ؛ چرا قیمت‌ها علی‌رغم بحران جهانی در حال سقوط است؟

از زمان آغاز جنگ میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران در اواخر فوریه، قیمت طلا همواره تحت فشار بوده است. قیمت‌ها از بالاترین رکورد خود یعنی ۵،۳۰۳ دلار به ازای هر اونس تروی (۳۱.۱ گرم) در ۲۸ ژانویه، به ۴،۲۳۵ دلار در روز جمعه کاهش یافته است.

دلیل این امر، افزایش تورم است که نگرانی‌هایی را درباره احتمال کاهش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی ایجاد کرده است. حتی این احتمال وجود دارد که بانک‌های مرکزی برای مهار قیمت‌ها، نرخ بهره را افزایش دهند. ریشه اصلی جهش تورم، تا حد زیادی به وضعیت «تنگه هرمز» بازمی‌گردد.

ایران در واکنش به اقدامات ایالات متحده و اسرائیل، از ابتدای جنگ تردد در این آبراه استراتژیک را مسدود کرده و بدین ترتیب، یکی از شریان‌های اصلی حمل‌ونقل نفت و گاز را با اختلال مواجه کرده است. در پاسخ به این وضعیت، قیمت انرژی به‌شدت افزایش یافته و به‌نوبه خود موجب بالا رفتن تورم شده است. در ایالات متحده، تورم به بالاترین میزان خود در سه سال اخیر، یعنی ۴.۲ درصد رسیده است. در همین حال، بازار کار این کشور همچنان باثبات باقی مانده و امید‌ها برای هرگونه کاهش فوری در نرخ بهره را از بین برده است.

اگرچه طلا برای سرمایه‌گذاران نقش «پوشش ریسک تورم» را دارد، اما نرخ بهره بالا معمولاً بر این فلز گران‌بها فشار وارد می‌کند. طلا در نهایت یک «دارایی بدون بازده» محسوب می‌شود، چرا که فراتر از ارزش ذاتی خود، درآمدی تولید نمی‌کند. به عبارت دیگر، برای سود بردن از طلا، ارزش خودِ فلز باید افزایش یابد.

جاستین کاردول، تحلیلگر ارشد آپشن در وب‌سایت مالی OptionSpreaders.com، به الجزیره گفت: «طلا از نظر یک دارایی، نزدیک‌ترین چیز به پول واقعی است. این فلز سود سهام پرداخت نمی‌کند و تا زمانی که قیمت‌ها بالا نرود، بازدهی ایجاد نمی‌کند. مردم طلا را برای افزایش ارزش (قدر خرید) آن می‌خرند.»

این موضوع باعث می‌شود نرخ بهره در رقابت مستقیم با طلا قرار گیرد. کاردول افزود: «اگر نرخ بهره بالا باشد و مردم هجوم ببرند تا دارایی‌های خود را به دلار تبدیل کنند، طلا جذابیت خود را به عنوان یک سرمایه‌گذاری از دست می‌دهد.»

درگیری ایران برای دلار مثبت بوده است و از آنجایی که قیمت طلا به دلار تعیین می‌شود، این دو دارایی حرکت معکوس دارند. کالین پلوم، مدیرعامل شرکت «نوبل گلد اینوستمنت»، در ایمیلی به الجزیره گفت: «وقتی دلار تقویت می‌شود، طلا تحت فشار قرار می‌گیرد؛ و وقتی دلار ضعیف می‌شود، طلا تمایل به صعود دارد. در حال حاضر، دلار قوی است و طلا این فشار را احساس می‌کند.»

با این حال، پلوم افزود که آینده برای ارزش هر دو دارایی نامشخص است. او گفت: «بزرگ‌ترین سوالی که در باقی‌مانده امسال — و احتمالاً سال‌های آینده — با آن رو‌به‌رو هستیم، این است که چه چیزی در راه است؟ چند ماه پیش، تصور می‌شد نرخ بهره کاهش می‌یابد، بنابراین قیمت‌ها در حال افزایش و دارایی‌ها در حال رشد بودند. این وضعیت تغییر کرده است. اکنون ما با موانعی رو‌به‌رو هستیم، از جمله احتمال واقعی افزایش نرخ بهره. هر دارایی تحت تأثیر این تغییر قرار می‌گیرد و طلا به‌ویژه نسبت به تغییرات نرخ بهره حساس است.»

پیش از جنگ با ایران، دونالد ترامپ لابی کرده بود تا فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) نرخ بهره را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. اما اکنون ابزار «CME FedWatch» که به پیش‌بینی تغییرات نرخ بهره توسط فدرال رزرو کمک می‌کند، برآورد می‌کند که احتمال افزایش نرخ بهره تا دسامبر بیش از ۵۰ درصد است. به گفته پلوم، این موضوع احتمالاً بر ارزش طلا تأثیر خواهد گذاشت.

پلوم گفت: «نرخ بهره و تورم مانند دو طرف یک الاکلنگ هستند… و طلا درست در وسط آن نشسته است. نکته چالش‌برانگیز در سال ۲۰۲۶ این است که هر دو اتفاق به‌طور همزمان در حال رخ دادن هستند — و در حال حاضر، کفه نرخ بهره سنگینی می‌کند. به همین دلیل است که طلا با موانع پیش‌رو مواجه است.»

روز جمعه، هم‌زمان با انتشار اخبار مربوط به احتمال توافق میان ایالات متحده و ایران، قیمت طلا اندکی بالاتر از روز قبل بسته شد. کاردول گفت: «تیتر اخبار درباره امکان پایان یافتن جنگ برای طلا مثبت خواهد بود، زیرا این تصور وجود دارد که تورم کاهش خواهد یافت.»، اما او تأکید کرد که این فرآیند همچنان چندین ماه زمان خواهد برد و افزود: «محدوده‌ای که طلا در حال حاضر در آن قرار دارد، به احتمال زیاد یک ناحیه حمایتی است. حتی پس از پایان جنگ، عوامل بسیاری وجود دارند که مانع از جهش سریع قیمت طلا خواهند شد.»