متحدان ترامپ از توافق با ایران استقبال کردند؛ دموکرات‌ها خواستار شفافیت شدند

به گزارش الجزیره، واشنگتن شاهد موجی از ستایش هواداران از رئیس‌جمهور آمریکا بود، هرچند پرسش‌های بسیاری درباره تعهداتی که در تفاهم‌نامه اولیه (که قرار است جمعه امضا شود) گنجانده شده و مسائلی که قرار است پس از امضا مورد مذاکره قرار گیرند، وجود دارد. جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، در پی انتشار این خبر به کاهش قیمت نفت اشاره کرد و آن را نشانه‌ای از «عصر جدید» برای خاورمیانه دانست. او در گفت‌و‌گو با شبکه فاکس‌نیوز مدعی شد که رئیس‌جمهور فضای واقعی برای دگرگونی این منطقه ایجاد کرده و ابراز اطمینان کرد که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست نخواهد یافت. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه نیز با پیوند دادن این اعلامیه به هشتادمین سالگرد تولد ترامپ، او را رهبری با شجاعت و قدرت فوق‌العاده توصیف کرد که عشقی بی‌نظیر به کشور دارد.

در همین حال، تعدادی از نمایندگان جمهوری‌خواه در شبکه‌های اجتماعی ترامپ را «معمار اصلی توافق» نامیدند. آنها استدلال می‌کنند که برخلاف توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ که در دوران باراک اوباما حاصل شد و ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد، توافق جدید به ایران اجازه نخواهد داد که به غنی‌سازی اورانیوم ادامه دهد و اجزای لازم برای ساخت سلاح هسته‌ای را فراهم کند. مقامات آمریکا، پاکستان و ایران تأیید کرده‌اند که امضای این توافق، ترافیک دریایی در تنگه هرمز را از سر گرفته و محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده را لغو می‌کند. با این حال، مقامات ایرانی طی روز‌های اخیر تأکید کرده‌اند که توافق اولیه تنها نقطه آغازی برای ۶۰ روز مذاکره پیرامون برنامه هسته‌ای و سایر مسائل عمیق و پیچیده، از جمله نحوه مدیریت تنگه هرمز خواهد بود.

در مورد زمان آزادسازی دارایی‌های مسدود شده و لغو تحریم‌ها، روایت‌های متفاوتی از سوی دو طرف ارائه شده است؛ مقامات آمریکایی تأکید دارند که این اقدامات فوری نخواهد بود و تنها در صورت تحقق تعهدات مشخص پس از امضای توافق صورت می‌گیرد. منتقدان دموکرات، اما خواستار شفافیت بیشتر هستند. دولت ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود که اهدافش شامل تضعیف توان نظامی ایران و نابودی برنامه هسته‌ای این کشور است؛ همچنین ترامپ و مقامات ارشد او امیدوار بودند که این جنگ منجر به تغییر رژیم در ایران شود. اما کارشناسان معتقدند که با وجود کشته شدن علی خامنه‌ای، رهبر عالی ایران و ده‌ها مقام دیگر، چنین تغییری رخ نداد و حکومت ایران در طول جنگ سخت‌تر و مستحکم‌تر شده است.

رابرت مالی، مذاکره‌کننده ارشد توافق هسته‌ای (برجام) در دوران اوباما، توافقی را که قرار است جمعه امضا شود، دستاوردی مهم، اما در عین حال نشانی از شکست جنگ پیشین دانست. او معتقد است که دستاورد اصلی این توافق، بازگشایی آبراهی است که تنها به دلیل همان جنگ بسته شده بود. به گفته او، مسائلی که باید پس از تفاهم‌نامه به آنها پرداخته شود، یعنی سرنوشت برنامه هسته‌ای، تکلیف اورانیوم غنی‌شده و دامنه لغو تحریم‌ها، احتمالاً به آینده موکول شده و حل‌وفصل آنها دشوارتر از پیش از جنگ خواهد بود. سینا طوسی، تحلیلگر ارشد مرکز سیاست بین‌الملل، نیز با تأیید این ارزیابی می‌گوید که اگر در ماه فوریه به حامیان سرسخت جنگ گفته می‌شد که نتیجه این خواهد بود، آنها وحشت‌زده می‌شدند؛ چرا که نه تغییر رژیمی در کار است و نه تسلیم ایران در برابر خواسته‌های حداکثری، و این یعنی بدترین سناریو برای حامیان جنگ.

در نهایت، در حالی که کاهش قیمت نفت بارقه امیدی برای ترامپ به ارمغان آورده است، باید دید که آیا دیدگاه‌های منفی نسبت به جنگ تغییر خواهد کرد یا خیر. با توجه به اینکه ضرب‌الاجل ۶۰ روزه برای مسائل کلیدی در ماه اوت منقضی می‌شود و آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر قرار دارد، ترامپ در مصاحبه‌ای با نیویورک‌تایمز تهدید کرده است که اگر تا آن زمان توافق هسته‌ای حاصل نشود، ممکن است حملات به ایران را از سر بگیرد. او همچنین پیشنهاد کرده است که اگر کشور‌های منطقه ۲۰ درصد از درآمد‌های خود را به واشنگتن بپردازند، آمریکا می‌تواند به «نگهبان خاورمیانه» تبدیل شود.