توافق اولیه ایران و آمریکا برای «پایان جنگ»: پاسخ به پرسشهای شما
به گزارش الجزیره، شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد که این توافق شامل توقف فوری عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله در لبنان است؛ کشوری که اسرائیل در حال حاضر نزدیک به یکپنجم از قلمرو آن را در اشغال دارد. این شورا روز یکشنبه در بیانیهای اعلام کرد: «بر اساس توافقهای حاصلشده، جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان، از امشب بهطور فوری و دائمی پایان مییابد و علاوه بر آن، محاصره دریایی علیه ایران نیز بلافاصله و بهطور کامل لغو خواهد شد.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران در امور حقوقی و بینالملل، اظهار داشت که مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی به مدت ۶۰ روز ادامه خواهد یافت.
اصطکاک دیپلماتیک
در همین حال، ترامپ گفت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، «باید بسیار سپاسگزار» ایالات متحده باشد که این توافق را تضمین کرده است. رئیسجمهور آمریکا همچنین از حملات اسرائیل به حومه جنوبی بیروت در روز یکشنبه انتقاد کرد و به رسانههای آمریکایی گفت که این حملات نزدیک بود توافق را به شکست بکشاند.
این اعلامیه با استقبال بازارهای مالی مواجه شد. ترامپ از کشتیهایی که به دلیل بسته شدن تنگه هرمز سرگردان مانده بودند خواست تا «موتورهای خود را روشن کنند»؛ چرا که انتظارات برای ازسرگیری کشتیرانی در این آبراه حیاتی افزایش یافته است. با این حال، ترامپ در پستی در شبکههای اجتماعی تصریح کرد که بازگشایی تنگه هرمز در ابتدا «به منظور مینروبی» خواهد بود، نه کشتیرانی عمومی.
تحلیلگران میگویند این توافق احتمالاً خشونتهای فوری را کاهش میدهد، مسیرهای کشتیرانی را بازگشایی میکند و فضایی برای مذاکرات بیشتر فراهم میآورد. با این حال، پرسشهای مهمی باقی است که آیا اسرائیل به این توافق پایبند خواهد بود و در مورد برنامه هستهای ایران، لغو تحریمها، آینده تنگه هرمز و سرنوشت متحدان منطقهای ایران از جمله حزبالله چه تصمیمی اتخاذ خواهد شد.
آیا اسرائیل همراهی خواهد کرد؟
هنوز مشخص نیست. کاخ سفید تاکنون یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای را منتشر نکرده و جزئیات منتشرشده توسط خبرگزاری مهر ایران نیز بهطور مستقل از سوی الجزیره تأیید نشده است. در حالی که ایران میگوید این توافق شامل آتشبس اسرائیل در لبنان است، هنوز مشخص نیست که آیا این امر مستلزم خروج کامل اسرائیل از بخش بزرگی از جنوب لبنان که در اشغال دارد نیز هست یا خیر.
از اوایل ماه مارس، بیش از ۳ هزار نفر در حملات اسرائیل به لبنان کشته و بیش از یک میلیون نفر آواره شدهاند. با این حال، روز دوشنبه اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، در بیانیهای گفت: «نخستوزیر بنیامین نتانیاهو و من سیاستی شفاف را دنبال میکنیم که بر اساس آن، ارتش برای مدت نامحدود در مناطق امنیتی در لبنان، سوریه و غزه باقی خواهد ماند تا از مرزها و جوامع اسرائیلی در برابر عناصر جهادی محافظت کند.»
برخی تحلیلگران معتقدند حمله روز یکشنبه اسرائیل به حومه جنوبی بیروت، تلاشی برای کسب اهرم فشار پیش از اجرایی شدن توافق بود و بر موضع دیرینه اسرائیل مبنی بر اینکه حملات حزبالله از لبنان با حمله به بیروت پاسخ داده خواهد شد، تأکید داشت. اما مقامات ایرانی معتقدند این حمله نتیجه معکوس داشته و مدعیاند که روند مذاکرات با واشنگتن را تسریع کرده و به اخذ امتیازات بیشتر از ترامپ در ازای عدم تلافیجویی تهران کمک کرده است.
روز یکشنبه، وبسایت خبری آمریکایی «آکسیوس» گزارش داد که ترامپ از نتانیاهو انتقاد کرده و با استفاده از لقب او گفته است: «چرا بیبی باید دست به چنین حمله لعنتیای میزد؟ من به شدت عصبانی بودم. به او اطلاع دادم. او هیچ قضاوت درستی ندارد. به او گفتم.» آکسیوس به نقل از ترامپ در یک تماس تلفنی نوشت: «این موضوع توافق را تکان داد. امضا را چند ساعت به تأخیر انداخت. قرار بود اکنون باشد. اکنون برای چند ساعت آینده برنامهریزی شده است.»
نگاه اسرائیل به این توافق چیست؟
این توافق انتقادات داخلی از نتانیاهو را تشدید کرده است. مخالفان از هر دو طیف سیاسی استدلال میکنند که اسرائیل نتوانسته به اهداف اصلی خود در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران دست یابد. گیدئون لوی، ستوننویس روزنامه اسرائیلی «هاآرتص»، هشدار داد که لبنان میتواند بزرگترین چالش پیش روی این توافق باشد. او به الجزیره گفت: «بسیار بسیار شکننده است. یکی از بزرگترین چالشهای توافق با ایران، وضعیت لبنان است، زیرا ایرانیها موفق شدند پیوندی کامل میان لبنان و توافق ایجاد کنند.»
یائیر گولان، رهبر حزب دموکرات (چپ میانه) اسرائیل، این توافق را «نقطه اوج سالها شکست» خواند. ایتامار بنگویر، وزیر امنیت ملی راستگرا نیز استدلال کرد که اسرائیل «شریک این توافق نیست؛ توافقی که امنیت ما را تضمین نمیکند».
سرنوشت برنامه هستهای و موشکی چه میشود؟
طبق گزارش خبرگزاری مهر، پیشنویس توافق ۱۴ مادهای، راهحل نهایی برای مسائل هستهای را ظرف ۶۰ روز پیشبینی میکند. ترامپ به نیویورکتایمز گفت که توافق نهایی، غنیسازی اورانیوم ایران را به سطحی محدود میکند که «هرگز نتواند توسط ارتش استفاده شود».
ترامپ همچنین هشدار داد که اگر مذاکرات برای یک توافق هستهای نهایی شکست بخورد، اقدام نظامی ممکن است از سر گرفته شود. در خصوص برنامه موشکی و متحدان منطقهای، گزارشها حاکی از آن است که این موضوعات از دستور کار مذاکرات حذف شدهاند که در صورت صحت، امتیاز بزرگی از سوی واشنگتن محسوب میشود.
آینده تنگه هرمز و داراییهای مسدود شده
توافق شامل بازگشایی تنگه هرمز، لغو محاصره دریایی طی ۳۰ روز و تعهد آمریکا به خروج نیروهای مستقر در اطراف ایران است. همچنین خبرگزاری مهر گزارش داد که این پیشنویس شامل آزادسازی ۲۴ میلیارد دلار از داراییهای مسدود شده ایران در طول دوره ۶۰ روزه مذاکرات است. با این حال، معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، تأکید کرد که آزادسازی وجوه پس از امضای توافق خودکار نخواهد بود و مزایای اقتصادی به پایبندی ایران به تعهداتش بستگی دارد.
گفتوگوی فراز با دکتر مهدی عربصادق
بازنشر به بهانهی حکم تبرئهی بیژن زنگه
بررسی قانون سقف ۲۵ درصدی افزایش اجاره خانه
تفسیر سیاسی روز
- تازهها
- پربازدیدها
بازنشر به بهانهی حکم تبرئهی بیژن زنگه
تفسیر سیاسی روز
گفتوگوی فراز با مازیار بالائی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جانفدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاحطلب «عهد» در گفتگو با فراز:
مینو محرز در گفتوگو با فراز توضیح میدهد