نتانیاهو و ترامپ در مسیر برخورد؛ ایالات متحده و ایران برای توقف جنگ به توافق رسیدند

به گزارش رویترز، بنیامین نتانیاهو شرط بسته بود که جنگ مشترک او در کنار دونالد ترامپ، حاکمان روحانی ایران را سرنگون خواهد کرد و جایگاه او را پیش از انتخابات داخلی تقویت می‌کند؛ او خود را معمار یک اتحاد آمریکایی-اسرائیلی می‌دید که خاورمیانه را از نو شکل خواهد داد.

در عوض، نخست‌وزیرِ رکورددارِ طولانی‌ترین دوره خدمت در اسرائیل، اکنون در مسیر برخورد با ترامپ قرار گرفته است؛ چرا که رئیس‌جمهور آمریکا به دنبال خروج از این جنگ است، در حالی که اهداف هر دو نفر محقق نشده و عملیات نظامی اسرائیل در لبنان زمین‌گیر شده است.

در حال حاضر، مقامات اسرائیلی از ترس خشمگین کردن مهم‌ترین متحد خود، که به حساسیت در برابر منتقدان معروف است، در انظار عمومی محتاط بوده‌اند. اما در گفت‌و‌گو‌های خصوصی، سرخوردگی آشکار است. یک مقام ارشد اسرائیلی با ارزیابی صریح و به شرط عدم افشای نام گفت: «این توافق برای اسرائیل وحشتناک است. هیچ‌کس در رهبری اسرائیل، از نخست‌وزیر تا رئیس ستاد ارتش، نگاه دیگری به آن ندارد.»

واشنگتن می‌گوید در طول ۶۰ روز آینده که آتش‌بس برقرار است، بر سر شرایط کاملی مذاکره خواهد کرد که به نگرانی‌های ایالات متحده و اسرائیل، به‌ویژه در مورد برنامه هسته‌ای ایران، پاسخ دهد. اما مقامات اسرائیلی به رویترز گفتند که فکر می‌کنند دوره مذاکرات تحت این توافق احتمالاً تمدید خواهد شد و دست اسرائیل را برای اقدامات نظامی در حالی که نگرانی‌هایش حل‌نشده باقی می‌ماند، می‌بندد.

نتانیاهو و ترامپ بار‌ها بر سر امتناع اسرائیل از محدود کردن پیگرد حزب‌الله تحت حمایت ایران در لبنان - جایی که توقف خصومت‌ها از خواسته‌های اصلی ایران است - با یکدیگر درگیر شده‌اند.

در اوایل ماه جاری، ترامپ در یک تماس تلفنی خشمگینانه، نتانیاهو را «دیوانه لعنتی» خطاب کرد و به او دستور داد تا زمانی که آمریکا به دنبال توافق با ایران است، به بیروت حمله نکند. نتانیاهو آن روز حملات را لغو کرد، اما یک هفته بعد حومه جنوبی بیروت را هدف قرار داد که منجر به حملات موشکی ایران به اسرائیل و سرزنش علنی هر دو طرف توسط ترامپ شد.

ساعاتی پیش از آنکه ایالات متحده و ایران توافق موقت خود را اعلام کنند، اسرائیل روز یکشنبه مجدداً پایتخت لبنان را هدف قرار داد. این حمله در پاسخ به راکت‌هایی صورت گرفت که از لبنان به سمت اسرائیل پرتاب شده بود؛ اقدامی که ترامپ آن را «کوچک و بی‌معنی» توصیف کرد.

نتانیاهو که با انتخابات پاییزی روبروست که پیش‌بینی می‌شود در آن شکست بخورد، ممکن است با توجه به افکار عمومی اسرائیل که طبق نظرسنجی‌ها نسبت به تعهد رئیس‌جمهور آمریکا به امنیت اسرائیل بدبین شده‌اند، تمایل بیشتری به نافرمانی از ترامپ داشته باشد.

دَن شاپیرو، سفیر پیشین آمریکا در اسرائیل در دولت اوباما که اکنون در اندیشکده «شورای آتلانتیک» حضور دارد، گفت: «این لحظه‌ای کاملاً آشکار از واگرایی منافع است.» او افزود: «نتانیاهو تلاش خواهد کرد که علناً با (این توافق) مخالفت نکند تا وارد درگیری با ترامپ نشود؛ اما او نشان خواهد داد که اسرائیل به آن پایبند نیست و حقوق خود را محفوظ می‌دارد.»

اسرائیل می‌گوید به توافق آمریکا و ایران پایبند نیست

تفاهم‌نامه میان آمریکا و ایران قرار است روز جمعه در سوئیس امضا شود. در حالی که شرایط دقیق آن فوراً مشخص نشد، میانجی (پاکستان) اعلام کرد که این توافق خواستار توقف دائمی عملیات نظامی در تمامی جبهه‌ها از جمله لبنان است.

اسرائیل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، روز دوشنبه در بیانیه‌ای گفت که نیرو‌ها «به‌طور نامحدود» در مناطق حائلی که اسرائیل در لبنان، سوریه و غزه تصرف کرده است، مستقر خواهند ماند تا آنچه را که تهدیدات شبه‌نظامی می‌پندارد، از بین ببرند. کاتس گفت: «اگر ایران به دلیل وقایع لبنان به اسرائیل حمله کند، ما با تمام قدرت به آن پاسخ خواهیم داد.»

این توافق موقت، تنگه هرمز را به عنوان گلوگاه نفتی بازگشایی می‌کند و سرنوشت برنامه هسته‌ای تهران را به مذاکرات ۶۰ روزه برای رسیدن به توافق نهایی موکول می‌نماید. دو موضوع دیگر که نتانیاهو و ترامپ هر دو در آغاز جنگ به عنوان توجیهی برای آن اعلام کرده بودند - یعنی مهار برنامه موشکی ایران و پایان دادن به حمایت از گروه‌های مسلح منطقه‌ای - به نظر نمی‌رسد در دستور کار آن مذاکرات باشد.

مقامات اسرائیلی اذعان کردند که اسرائیل موفقیت چندانی در تأثیرگذاری بر این مذاکرات نداشته است.

جاناتان رین‌هولد، دانشمند علوم سیاسی در دانشگاه بار-ایلان، گفت: «(نتانیاهو) قادر نخواهد بود این توافق را به افکار عمومی اسرائیل بفروشد. بهترین چیزی که او می‌تواند امیدوار باشد این است که آنها در رسیدن به توافق شکست بخورند و جنگ به نفع اسرائیل در ۶۰ روز آینده دوباره آغاز شود.»

طبق نظرسنجی مؤسسه دموکراسی اسرائیل که روز جمعه منتشر شد، تنها ۴۱ درصد از یهودیان اسرائیلی فکر می‌کنند که امنیت آنها برای ترامپ یک دغدغه اصلی است؛ این رقم در ماه مارس ۶۴ درصد بود.

الی کوهن، وزیر انرژی نتانیاهو، گفت که اگر ایران قابلیت‌های هسته‌ای و موشکی خود را بازسازی کند، اسرائیل آماده است که به‌تنهایی اقدام کند، هرچند وی اذعان کرد که احتمال اقدام تهران به این کار در دوران ریاست‌جمهوری ترامپ پایین است. کوهن به شبکه رادیو و تلویزیون عمومی اسرائیل (کان) گفت: «اگر ایران تلاش کند برنامه‌های هسته‌ای و موشک‌های بالستیک خود را احیا کند، ما آنجا خواهیم بود و اقدام خواهیم کرد.»