پایان اتحاد استراتژیک؛ آیا «جنگ مشترک» آخرین پرده از روابط آمریکا و اسرائیل است؟

یک ویترین شیشه‌ایِ موزه‌ای در مقابل یک پس‌زمینه نارنجیِ یک‌دست قرار دارد. درون ویترین، روی یک سطح سفید، هفت تکه پارچه کوچک و مندرس در دو ردیف چیده شده‌اند. این تکه‌ها حاوی الگو‌هایی از پرچم ایالات متحده (خطوط قرمز و سفید، و ستاره‌های سفید در زمینه آبی) و پرچم اسرائیل (ستاره داوود آبی و خطوط آبی در زمینه سفید) هستند. برچسب سفید کوچکی در گوشه جلو سمت چپ شیشه، عبارت «نمایشگاه ۱: اتحاد ایالات متحده و اسرائیل» را نشان می‌دهد.

به نظر می‌رسد بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به چیزی دست یافته که پیشینیانش تنها می‌توانستند رویای آن را در سر بپرورانند: جت‌های جنگنده آمریکایی و اسرائیلی که دوشادوش هم بر فراز تهران پرواز می‌کنند، و افسران اسرائیلی که در مقر فرماندهی مرکزی ایالات متحده در فلوریدا مستقر شده‌اند. از دوران دیوید بن‌گوریون، رهبران اسرائیل همواره به دنبال حمایت ابرقدرتِ بی‌رقیب جهان بوده‌اند، به این امید که بقای دولتشان را تا ابد تضمین کند. هیچ‌کدام از آنها نمی‌توانستند سطحی از همکاری را که اکنون شاهد آن هستیم، تصور کنند. اگر قرار بود «مرد پیر» - لقبی که به بن‌گوریون داده شده بود - را از خواب ابدی‌اش بیدار کنیم، قطعاً از شنیدن این خبر لذت می‌برد.

با این حال، ظاهر می‌تواند فریبنده باشد. از یک نگاه، روابط آمریکا و اسرائیل در نقطه اوج خود قرار دارد؛ اما از زاویه‌ای دیگر، این رابطه وارد دوره افول نهایی خود شده است. ستون‌های سیاسی، ایدئولوژیک و جامعه‌شناختی که آنچه «اتحاد ویژه» نامیده می‌شد، بیش از نیم‌قرن بر آنها استوار بود، شروع به فروپاشی کرده‌اند.

شبکه لابی‌های حامی اسرائیل - یعنی شبکه گروه‌های فشار مانند «آیپک» (AIPAC)، سازمان‌های جامعه یهودیان مانند «اتحادیه ضد افترا» (ADL) و گروه‌های مسیحی صهیونیست مانند «مسیحیان متحد برای اسرائیل» - زمانی در کنگره آمریکا یک نیروی شکست‌ناپذیر محسوب می‌شد. اما در فضای دوقطبی شدیدِ امروز، این شبکه شروع به تزلزل کرده است؛ وضعیتی که نخست توسط جناح پیشرو حزب دموکرات و اکنون به‌طور فزاینده‌ای توسط جناحِ انزواطلبِ ائتلاف «ماگا» (MAGA) به چالش کشیده شده است.