رهبران گروه هفت از توافق ایران و آمریکا استقبال کردند؛ درخواست برای آتش‌بس فوری در لبنان

به گزارش رویترز، رهبران کشور‌های گروه هفت روز چهارشنبه خواستار برقراری آتش‌بس در لبنان شدند و اعلام کردند در واکنش به جنگ ایران، مسیر‌های تأمین انرژی را برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز متنوع خواهند کرد. آنها همچنین از توافق موقت برای پایان دادن به درگیری‌ها استقبال کردند.

رهبران این کشور‌ها در نشست سران گروه هفت در شهر «اوین-له-بن» فرانسه در کنار دریاچه ژنو دیدار کردند؛ در حالی که جزئیات توافق آتش‌بس میان آمریکا و ایران پیش از رونمایی رسمی آن که انتظار می‌رود روز جمعه در آن سوی مرز سوئیس انجام شود، به‌تدریج از واشینگتن و تهران منتشر می‌شد.

انتظار می‌رود توافق آمریکا و ایران مذاکراتی را برای دستیابی به یک راه‌حل نهایی جهت پایان دادن به جنگی آغاز کند که بیش از هفت هزار کشته برجای گذاشته است؛ بیشتر این قربانیان در ایران و لبنان بوده‌اند.

رهبران گروه هفت در بیانیه‌ای اعلام کردند: «ما بر ضرورت انجام مذاکراتی تأکید می‌کنیم که تهدید‌های ناشی از ایران در منطقه و فراتر از آن را مورد رسیدگی قرار دهد و تضمین کند که ایران هرگز به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند.»

این نشست همچنین فرصتی برای دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، فراهم کرد تا توافق خود با ایران را به متحدان اصلی واشینگتن شامل بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا و ژاپن ارائه کند.

این کشور‌ها تا حد زیادی نگرانی‌های واشینگتن درباره برنامه هسته‌ای ایران و مسائل دیگر را با آمریکا مشترک می‌دانند، اما هرگز تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ را تأیید نکرده بودند و در عین حال نگران بودند که تهران با مقاومت در برابر فشار یک ابرقدرت و تثبیت کنترل خود بر تنگه هرمز، اهرم فشار بیشتری به دست آورده باشد.

رهبران گروه هفت اعلام کردند آماده‌اند در اجرای این توافق مشارکت کنند و ائتلافی به رهبری بریتانیا و فرانسه قرار است پس از بازگشایی تنگه هرمز که انتظار می‌رود از روز جمعه انجام شود، به تأمین امنیت کشتیرانی کمک کند.

یادداشت تفاهمی که این هفته میان واشینگتن و تهران امضا شده، اما هنوز به‌طور عمومی منتشر نشده است، آتش‌بسی را که در ماه آوریل اعلام شده بود برای ۶۰ روز دیگر تمدید می‌کند تا دو کشور درگیر بتوانند برای دستیابی به آتش‌بس دائمی مذاکره کنند.

به نظر می‌رسد رئیس‌جمهور آمریکا به بسیاری از اهدافی که در آغاز جنگ مطرح کرده بود دست نیافته است. دولت جمهوری اسلامی ایران همچنان بر سر کار است، ذخایر اورانیوم با غنای بالا تحویل داده نشده، توانمندی‌های موشک‌های بالستیک ایران نابود نشده و حمایت تهران از گروه‌های مسلح ضد اسرائیلی مانند حزب‌الله لبنان نیز متوقف نشده است.

ترامپ گفته است این توافق تصریح می‌کند که ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت؛ موضعی که از دهه ۱۹۷۰ موضع رسمی ایران بوده است. مقام‌های آمریکایی نیز می‌گویند مذاکرات بیشتر می‌تواند به حذف یا نابودی ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران منجر شود.

با این حال پایان دادن به جنگ با چنین شرایطی می‌تواند ترامپ را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر در معرض انتقاد قرار دهد، از جمله از سوی جناح‌های تندرو در حزب جمهوری‌خواه.

یکی از مهم‌ترین پرسش‌های باقی‌مانده درباره آتش‌بس، سرنوشت لبنان است. اسرائیل در ماه مارس برای از میان بردن حزب‌الله، پس از آنکه این گروه در همبستگی با تهران و در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل به ایران به آن سوی مرز شلیک کرد، به لبنان حمله کرد.

نیرو‌های اسرائیلی همچنان بخش‌هایی از جنوب لبنان را در اختیار دارند؛ منطقه‌ای که بیش از یک میلیون نفر از ساکنان آن از خانه‌های خود آواره شده‌اند، در حالی که حزب‌الله نیز همچنان شکست نخورده باقی مانده است.

ایران اعلام کرده است که آتش‌بس باید شامل پایان درگیری‌ها در لبنان نیز باشد و هر توافق دائمی باید به خروج نیرو‌های اسرائیلی منجر شود. اسرائیل که از مذاکرات صلح میان آمریکا و ایران کنار گذاشته شده بود، می‌گوید عقب‌نشینی نخواهد کرد و حق استفاده از نیروی نظامی را برای خود محفوظ می‌داند.

این وضعیت شکافی میان اسرائیل و ایالات متحده ایجاد کرده است؛ به‌طوری که ترامپ به‌طور علنی از بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، انتقاد کرده است. او روز سه‌شنبه در حاشیه نشست گروه هفت گفت از نحوه عملکرد اسرائیل «راضی نیست».

ترامپ گفت: «بدون ما، بدون ایالات متحده، اسرائیلی وجود نداشت. بدون من هم اسرائیلی وجود نداشت، زیرا هیچ رئیس‌جمهور دیگری حاضر نبود کاری را که من انجام دادم انجام دهد.»

رهبران گروه هفت در بیانیه خود خواستار «برقراری فوری و مؤثر آتش‌بس در لبنان» و خلع سلاح حزب‌الله شدند.

سخنگوی حزب‌الله به رویترز گفت این گروه معتقد است ایران با آتش‌بس دائمی موافقت نخواهد کرد مگر آنکه اشغالگری اسرائیل پایان یابد.

پس از دهه‌ها تحریم‌های مالی آمریکا و جامعه بین‌المللی که اقتصاد ایران را تا مرز بحران پیش برده است، توافق صلح می‌تواند مزایای اقتصادی برای ایران به همراه داشته باشد. این یادداشت تفاهم شامل صندوقی ۳۰۰ میلیارد دلاری برای بازسازی است که در صورت پایبندی ایران به سایر شروط، توسط کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس تأمین مالی خواهد شد.

در ۶۰ روز آینده مذاکره‌کنندگان به موضوعات دشواری از جمله آینده برنامه هسته‌ای ایران بازخواهند گشت. با این حال به نظر می‌رسد حمایت ایران از گروه‌های شبه‌نظامی منطقه‌ای و زرادخانه موشکی این کشور در دستور کار مذاکرات قرار ندارد؛ موضوعی که می‌تواند به‌عنوان امتیازی مهم از سوی آمریکا تلقی شود.

در همین حال قیمت نفت نیز روز چهارشنبه با افزایش احتمال بازگشایی تنگه هرمز کاهش یافت و بهای معاملات آتی نفت برنت به زیر ۸۰ دلار در هر بشکه رسید؛ پایین‌ترین سطح از زمان آغاز درگیری میان آمریکا و ایران.

یک مقام ارشد آمریکایی نیز اعلام کرد واشینگتن در چارچوب توافق برای پایان دادن به جنگ، تحریم‌های نفتی ایران را لغو خواهد کرد؛ اقدامی که می‌تواند چشم‌انداز ورود میلیون‌ها بشکه نفت اضافی به بازار را ایجاد کند، هرچند مقام‌های صنعت انرژی می‌گویند بازگشت کامل تولید نفت و گاز خاورمیانه ممکن است چند ماه زمان ببرد.

رهبران گروه هفت همچنین اعلام کردند متعهد شده‌اند «تنوع‌بخشی به مسیر‌های تأمین انرژی را تسریع کنند تا آسیب‌پذیری جهانی در برابر تنگه هرمز کاهش یابد و ذخایر انرژی افزایش پیدا کند.»