با اعلام ازسرگیری جریان نفت خلیج فارس از سوی ترامپ، ناوگان نفتکش‌های ایران نیز برای افزایش صادرات آماده می‌شود

در حالی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اخیراً از ازسرگیری جریان نفت از سوی متحدان واشنگتن در خلیج فارس تمجید کرده است، ایران نیز به نظر می‌رسد در حال آماده شدن برای ازسرگیری صادرات و تجارت نفت خود باشد.

داده‌های کشتیرانی نشان می‌دهد دست‌کم سه نفتکش حامل حدود پنج میلیون بشکه نفت ایران در این هفته از محاصره دریایی آمریکا عبور کرده‌اند؛ این در حالی است که ارتش ایالات متحده اعلام کرده عملیات خود علیه کشتی‌های مرتبط با ایران تا روز جمعه ادامه خواهد داشت.

بازار نفت در حال حاضر بر توافقی برای پایان دادن به جنگ ایران متمرکز شده است؛ توافقی که ترامپ در ۱۴ ژوئن اعلام کرد و قرار است روز جمعه در سوئیس امضا شود.

ترامپ روز یکشنبه در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «توافق با جمهوری اسلامی ایران اکنون کامل شده است. کشتی‌های جهان، موتور‌های خود را روشن کنید. بگذارید نفت جریان پیدا کند.»

معاون وزیر امور خارجه ایران نیز گفته است که در طول دوره آتش‌بس ۶۰ روزه، درباره توافقی گسترده‌تر مذاکره خواهد شد.

توربیورن سولتودت، تحلیلگر ارشد خاورمیانه در شرکت اطلاعات ریسک «وریسک مپلکرافت»، گفت: «فاصله میان اعلام توافق و زمان مورد انتظار برای امضای آن در ۱۹ ژوئن، به هر دو طرف امکان می‌دهد درباره این توافق بیانیه‌های متناقض صادر کنند.»

از نظر تحرکات کشتی‌ها، داده‌های رهگیری شرکت‌های «کلپر» و «ورتکسا» نشان می‌دهد نفتکش‌های «هیرو ۲» و «دیونا» که از نوع نفتکش‌های بسیار بزرگ حامل نفت خام (VLCC) هستند و هر یک حدود دو میلیون بشکه نفت حمل می‌کنند، از خلیج عمان عبور کرده و به سمت آسیا در حرکت هستند.

همچنین نفتکش «سونیا ۱» که حامل یک میلیون بشکه نفت است، از محاصره عبور کرده و به سمت سنگاپور در حرکت است. داده‌های شرکت‌های کلپر، ورتکسا و گروه بورس لندن (LSEG) این موضوع را نشان می‌دهد.

بر اساس داده‌های کلپر و LSEG، یک نفتکش بسیار بزرگ مرتبط با ایران به نام «استریم» که خالی است، در حال بازگشت به سمت محدوده محاصره دریایی آمریکا است. در همین حال، داده‌های جداگانه LSEG نشان می‌دهد نفتکش عظیم «هربی» با پرچم ایران و با بار جزئی، در فاصله‌ای نزدیک پشت سر آن حرکت می‌کند.

چارلی براون، مشاور ارشد در گروه حامی آمریکایی «اتحاد علیه ایران هسته‌ای» (UANI) که تردد نفتکش‌های مرتبط با ایران را رصد می‌کند، گفت: «پیام ارسال شده و آنها در انتظار پایان محاصره دریایی آمریکا در حال جابه‌جایی و استقرار مجدد هستند. به‌وضوح می‌توان گفت که نوعی راه‌اندازی مجدد سیستم در حال انجام است.»

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) روز چهارشنبه بلافاصله به درخواست اظهار نظر درباره تحرکات نفتکش‌های مرتبط با ایران پاسخی نداد.

در همین حال، کشتی‌های دیگری نیز در حال حرکت هستند. تحلیل گروه UANI نشان می‌دهد پنج کشتی فله‌بر و کانتینری با پرچم ایران که برای هفته‌ها در سواحل مالزی لنگر انداخته بودند، اکنون در حال بازگشت به سمت ایران هستند.

محاصره دریایی آمریکا باعث شد صادرات نفت خام ایران در ماه مه به پایین‌ترین سطح خود در شش سال گذشته برسد. داده‌های شرکت کلپر نشان می‌دهد صادرات نفت ایران در این ماه به حدود ۲۶۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت؛ رقمی که تنها کسری از میانگین ۱.۶۷ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ است.

یک مقام ارشد آمریکایی روز سه‌شنبه گفت یادداشت تفاهمی که ترامپ اعلام کرده و قرار است روز جمعه امضا شود، از ایالات متحده می‌خواهد اجازه دهد ایران فوراً فروش نفت و سوخت خود را از سر بگیرد.

در همین حال، قیمت معاملات آتی نفت برنت که شاخص جهانی است، در پی چشم‌انداز ازسرگیری عرضه نفت از خلیج فارس کاهش یافته و از سطوح نزدیک به ۱۲۰ دلار در هر بشکه به زیر ۸۰ دلار در این هفته رسیده است.

این کاهش قیمت می‌تواند به بازگشت تقاضا از سوی بزرگ‌ترین خریدار نفت ایران، یعنی چین، منجر شود؛ تقاضایی که در پی افزایش قیمت‌ها در ماه‌های اخیر کاهش یافته بود.

در مورد کشتیرانی غیرمرتبط با ایران نیز منابع صنعت کشتیرانی می‌گویند شرکت‌ها احتمالاً پیش از ازسرگیری سفر‌ها منتظر شفافیت بیشتر درباره بازگشایی تنگه خواهند ماند.

بر اساس تحلیل شرکت کلپر، حدود ۱۱۸ نفتکش حامل محموله‌های تولیدکنندگان دیگر خلیج فارس همچنان در داخل خلیج فارس گرفتار مانده‌اند.

شرکت کارگزاری کشتیرانی «اینترمودال» مستقر در یونان نیز این هفته در یادداشتی اعلام کرد: «یک توافق سیاسی ممکن است به‌طور رسمی تنگه را بازگشایی کند، اما عبور ایمن باید در عمل نیز اثبات شود.»