نیویورک‌تایمز: پس از نزدیک به چهار ماه جنگ چه چیزی تغییر کرد؟ بسیاری از تحلیلگران می‌گویند «تقریباً هیچ»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، زمانی که در ۲۸ فوریه جنگ علیه ایران را آغاز کرد، این کارزار نظامی را گامی بی‌سابقه برای دگرگون کردن خاورمیانه و پایان دادن به تهدید آنچه «دیکتاتوری شرور و افراطی» خوانده بود توصیف کرد.

با گذشت حدود ۱۰۰ روز، اکنون که ایالات متحده و ایران به یک یادداشت تفاهم نسبتاً مبهم برای پایان دادن به جنگ دست یافته‌اند، تردید‌ها درباره اینکه دقیقاً چه چیزی تغییر کرده است رو به افزایش است.

به گفته بسیاری از تحلیلگران، نه جنگ و نه توافق حاصل‌شده، آنچه مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی آن را مهم‌ترین تهدید‌های ناشی از ایران می‌دانند پایان نداده است. برنامه هسته‌ای ایران، اگرچه به‌شدت آسیب دیده، اما از میان نرفته و سرنوشت آن به مذاکرات آینده موکول شده است.

وضعیت برنامه موشک‌های بالستیک ایران نیز مشابه است؛ موضوعی که اساساً در این توافق مورد توجه قرار نگرفته است. نظام سیاسی ایران نیز همچنان پابرجا مانده، هرچند با چهره‌های جدید در رأس آن. همچنین شبکه گروه‌های هم‌پیمان ایران در منطقه همچنان به‌عنوان عاملی تأثیرگذار باقی مانده است. در همین حال، اسرائیل و حزب‌الله لبنان ــ گروهی که از حمایت ایران برخوردار است ــ همچنان به تبادل حملات ادامه داده‌اند.

تا روز شنبه حتی مهم‌ترین نتیجه فوری توافق نیز با ابهام مواجه شد؛ یعنی بازگشایی تنگه هرمز از سوی ایران، مسیری حیاتی برای انتقال انرژی که ترامپ آن را یکی از شروط اساسی توافق معرفی کرده بود.

ارتش ایران اعلام کرد که این آبراه را بار دیگر خواهد بست، زیرا به گفته مقام‌های ایرانی، ایالات متحده نتوانسته است درگیری‌ها در لبنان را متوقف کند. در مقابل، ارتش آمریکا این ادعا را رد کرد و گفت تنگه هرمز همچنان باز است، همان‌گونه که در توافق ذکر شده بود.

کیتلین تالمیج، استاد مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) که در حوزه امنیت خلیج فارس تخصص دارد، در این باره گفت: «این سند توافقی نیست که ایالات متحده به دلیل اثبات برتری نظامی تازه‌ای در جنگ به آن رسیده باشد.»

او افزود: «به نظر من این سند بیشتر نتیجه این واقعیت است که ایالات متحده وارد درگیری‌ای شد که فراتر از توانش بود و تمایلی به تشدید بیشتر آن ندارد.»