ونس: مذاکرات آمریکا و ایران «پایه‌ای خوب» برای توافق نهایی صلح ایجاد کرده است

جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز دوشنبه گفت مذاکرات با مقامات ایرانی در سوئیس، با وجود تنش‌ها بر سر تنگه هرمز و لبنان، «پایه‌ای خوب» برای یک توافق نهایی صلح ایجاد کرده است.

توافق بر سر نقشه راه ۶۰ روزه

میانجی‌ها، پاکستان و قطر، اعلام کردند دو طرف که در تلاش بودند بر توافق موقتی که هفته گذشته امضا شد بنا کنند، در مذاکراتی که در اقامتگاه کوهستانی بوئرگن‌اشتوک در سوئیس متعلق به قطر برگزار شد، بر سر نقشه راهی برای دستیابی به یک توافق دائمی ظرف ۶۰ روز به توافق رسیدند.

آنها همچنین بر سر سازوکاری برای پایان دادن به درگیری‌ها در لبنان میان اسرائیل، متحد آمریکا، و حزب‌الله همسو با ایران توافق کردند و یک خط ارتباطی برای کمک به تضمین عبور امن کشتی‌های تجاری از تنگه هرمز، یکی از مسیر‌های حیاتی تأمین نفت جهان، ایجاد کردند.

ارزیابی مثبت ونس از مذاکرات

ونس گفت تهران موافقت کرده است بازرسان هسته‌ای را بپذیرد و سازوکار‌هایی برای مدیریت دارایی‌های مسدود شده خود در خارج از کشور و همچنین مدیریت آتش‌بس‌ها ایجاد کند.

او پس از شرکت در این مذاکرات به خبرنگاران گفت

«ما پایه‌ای بسیار خوب برای دستیابی به یک توافق نهایی موفق ایجاد کرده‌ایم.»

از زمانی که ایالات متحده در ژوئن سال گذشته تأسیسات هسته‌ای ایران را بمباران کرد، ایران تنها اجازه بازرسی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از تأسیساتی را داده بود که در آن حملات هدف قرار نگرفته بودند. آژانس پس از حملات آمریکا و اسرائیل که در ۲۸ فوریه جنگ با ایران را آغاز کرد، بازرسی‌ها را به طور کامل متوقف کرد و این بازرسی‌ها از آن زمان تاکنون از سر گرفته نشده است.

واکنش ونس به تهدید‌های ترامپ

ونس تنش‌ها بر سر تهدید روز یکشنبه دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا برای ازسرگیری جنگ پس از آنکه ایران بار دیگر تنگه هرمز را بست، کم‌اهمیت جلوه داد. ایران دلیل این اقدام را ناکامی واشینگتن در متوقف کردن درگیری‌ها در لبنان عنوان کرده بود.

ونس گفت

«کمی تهدید وجود داشت، کمی هم گلایه، اما در نهایت گفت‌و‌گو‌ها ادامه یافت و ما پیشرفت بزرگی داشتیم.»

عباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران نیز در شبکه‌های اجتماعی گفت تهران موفق شده است معافیت‌هایی برای صادرات نفت و محصولات پتروشیمی خود، آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدود شده در خارج از کشور و آغاز یک برنامه بازسازی و توسعه برای ایران به دست آورد.

ونس گفت جرد کوشنر، فرستاده کاخ سفید و داماد ترامپ، روندی را طراحی کرده است که بر اساس آن آمریکا و قطر کنترل دارایی‌های ایران را در زمان آزاد شدن آنها در اختیار خواهند داشت تا این منابع مالی برای خرید ذرت، سویا و گندم از ایالات متحده هزینه شود.

در ادامه توافق موقتی که هفته گذشته به عنوان یادداشت تفاهم امضا شد، وزارت خزانه‌داری آمریکا روز دوشنبه یک مجوز عمومی برای ایران صادر کرد که تولید، تحویل و فروش نفت خام و همچنین محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی با منشأ ایرانی را تا ۲۱ اوت مجاز می‌کند.

کاهش قیمت نفت پس از پیشرفت مذاکرات

قرار است مذاکرات فنی در ادامه هفته جاری ادامه یابد و شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که دور نخست مذاکرات «با موفقیت به پایان رسیده است».

او نوشت

«گفت‌و‌گو‌ها در فضایی مثبت و سازنده برگزار شد و به پیشرفت‌های امیدوارکننده‌ای انجامید.»

قیمت نفت زمانی که تهران شروع به مسدود کردن تنگه هرمز کرد و در پی آن آمریکا بنادر ایران را محاصره کرد به شدت افزایش یافت، اما پس از توافق موقت به پایین‌ترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسید.

پس از بیانیه مشترک قطر و پاکستان در روز دوشنبه، قیمت نفت باز هم کاهش یافت، زیرا نگرانی‌ها درباره کمبود عرضه در بازار‌های جهانی کاهش یافت و نفت برنت، شاخص جهانی، به کمتر از ۸۰ دلار در هر بشکه رسید.

پیش از آنکه مذاکرات روز یکشنبه به طور رسمی آغاز شود، شبکه فاکس‌نیوز به نقل از ترامپ گزارش داد که او به مقامات ایرانی گفته است اگر دوباره تلاش کنند تنگه را ببندند «شما دیگر کشوری نخواهید داشت».

خبرگزاری نیمه‌رسمی تسنیم ایران به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که پس از علنی شدن تهدید‌های ترامپ، هیأت ایرانی از بازگشت به اتاق مذاکرات خودداری کرد، هرچند پیام‌ها از طریق میانجی‌ها میان دو طرف رد و بدل شد.

یادداشت تفاهم خواستار بازگشایی تنگه هرمز و پایان دادن به همه خصومت‌ها از جمله در لبنان است، جایی که خشونت‌ها با وجود اعلام آتش‌بس در روز جمعه ادامه داشت.

ایران با متهم کردن آمریکا به عمل نکردن به تعهد خود برای متوقف کردن درگیری‌ها در لبنان اعلام کرد که در پایان هفته بار دیگر عبور و مرور دریایی از این تنگه را متوقف کرده است.

با این حال داده‌های ردیابی کشتی‌ها نشان داد دو نفتکش حامل در مجموع نزدیک به دو میلیون بشکه نفت روز دوشنبه از تنگه عبور کرده‌اند؛ نشانه‌ای از اینکه تردد دریایی دوباره در حال افزایش است، هرچند عبور کشتی‌ها از هرمز هنوز بسیار کمتر از میانگین روزانه ۱۲۵ کشتی پیش از آغاز جنگ ایران است.

کاهش خشونت‌ها در لبنان

هزاران نفر در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران کشته شده‌اند که بیشتر آنها در ایران و لبنان بوده‌اند؛ جایی که حزب‌الله در دوم مارس در حمایت از ایران آتش گشود.

از اواخر روز شنبه سطح خشونت‌ها در لبنان کاهش یافته است و منابع امنیتی می‌گویند آخرین حمله هوایی اسرائیل شامگاه شنبه انجام شد.

در نشانه‌ای از کاهش تنش‌ها، ارتش اسرائیل اعلام کرد محدودیت‌های ایمنی در هشت جامعه نزدیک مرز لبنان از ساعت شش صبح روز دوشنبه برداشته می‌شود.

ریاست‌جمهوری لبنان اعلام کرد جوزف عون رئیس‌جمهور این کشور در تماس تلفنی با ونس، نخست‌وزیر قطر و جرد کوشنر درباره تلاش‌ها برای حفظ آتش‌بس و متوقف کردن تشدید نظامی اسرائیل گفت‌و‌گو کرده است.

اسحاق هرتزوگ رئیس‌جمهور اسرائیل نیز گفت اسرائیل با پایان دیپلماتیک جنگ با ایران مخالفتی ندارد، اما هر توافقی باید تضمین کند که تهران نتواند از منابع مالی دریافت‌شده در چارچوب این توافق برای اهداف نظامی یا حمایت از نیرو‌های نیابتی منطقه‌ای استفاده کند.