سفر «روبیو» به بحرین؛ تلاش واشنگتن برای جلب حمایت اعراب از توافق با ایران

مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز پنجشنبه در آخرین مرحله از سفر خود به خاورمیانه با مقامات بحرینی دیدار خواهد کرد؛ جایی که او تلاش کرده است توافق مقدماتی دولت ترامپ با ایران را به متحدان بدبین عرب در خلیج فارس بفروشد.

روبیو به مأموریت حساس خود در ارائه طرح صلح به رهبران کشور‌های عرب خلیج فارس اذعان کرده است؛ رهبرانی که بیم دارند امتیازات بیش از حد، باعث تقویت تهران و بازآرایی توازن امنیتی و جریان‌های نفتی منطقه شود.

روبیو که چهارشنبه شب وارد منامه، پایتخت بحرین و مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا شد، با شورای همکاری خلیج فارس (GCC) نیز دیدار خواهد کرد؛ گروهی متشکل از شش پادشاهی سنی که شامل عربستان سعودی، قطر، عمان، امارات متحده عربی و کویت است.

سفر سه‌روزه او به منطقه نفت‌خیز خلیج فارس، نخستین مأموریت دیپلماتیک سطح بالا پس از توافق چارچوب همکاری ایران و آمریکا در هفته گذشته برای پایان دادن به درگیری‌ها محسوب می‌شود. روبیو در توقف‌های قبلی خود در امارات و کویت تلاش کرد به مقامات اطمینان دهد که توافق پیشنهادی بیش از حد به نفع ایران نیست؛ کشوری که در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل، چندین کشور خلیج فارس را هدف قرار داده بود.

او در کویت به خبرنگاران گفت: «ما کاری انجام نخواهیم داد که امنیت متحدانمان، یعنی متحدان دیرینه ما در منطقه را تضعیف کند.»

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز سه‌شنبه اعلام کرد که ایران با بازرسی‌های هسته‌ای «تا ابد» موافقت کرده است، در حالی که تهران اعلام کرد هیچ‌گونه امتیازی در مذاکرات نداده است؛ موضوعی که پرسش‌هایی را درباره پایداری این توافق صلح شکننده ایجاد کرده است. دو کشور که دور اول مذاکرات خود را روز دوشنبه در سوئیس به پایان رساندند، روایت‌های متناقضی درباره مشوق‌های مالی برای ایران، کنترل تنگه هرمز و جنگ موازی اسرائیل در لبنان ارائه داده‌اند.

هر شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس متحدان استراتژیک ایالات متحده هستند که در طول جنگ درجاتی از پشتیبانی لجستیکی را به واشنگتن ارائه کردند و در نتیجه، همگی با حملات هوایی ایران مواجه شدند. این کشور‌ها با هم ستون فقرات معماری امنیتی آمریکا در خاورمیانه را تشکیل می‌دهند و هرگونه بازنگری آنها در روابط امنیتی با ایالات متحده می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر استراتژی نظامی آمریکا در منطقه داشته باشد.

پیش‌نویس توافق ایران و آمریکا شامل هیچ محدودیتی برای موشک‌های بالستیک ایران نیست، اما شامل پیشنهاد ایجاد یک صندوق بازسازی ۳۰۰ میلیارد دلاری و مقرراتی است که می‌تواند نفوذ منطقه‌ای تهران و کنترل بر مسیر‌های حیاتی کشتیرانی نفت را گسترش دهد.

روبیو گفته است که در این سفر از متحدان منطقه‌ای نخواهد خواست که در صندوق بازسازی مشارکت کنند، هرچند تفاهم‌نامه با ایران پیشنهاد می‌دهد که کشور‌های منطقه دست‌کم به طور جزئی مسئول پرداخت هزینه‌ها باشند.

برخی از متحدان خلیج فارس آمریکا به‌طور خصوصی از این توافق موقت که می‌تواند راه را برای عادی‌سازی روابط آمریکا با ایران (کشوری عمدتاً شیعه که اکثر کشور‌های سنی عضو شورای همکاری آن را رقیب اصلی خود می‌دانند) هموار کند، احساس ناامیدی می‌کنند. اکثریت شیعه بحرین توسط یک پادشاهی سنی اداره می‌شود که نگران است یک تهرانِ از نظر مالی آزاد شده، بتواند باعث ایجاد ناآرامی شود.