«توافق چارچوب» میان اسرائیل و لبنان چیست؟؛ ابعاد مبهم از خروج نیرو‌ها تا امنیت مرزی
ایالات متحده که میانجی‌گری گفتگوهای مستقیم را از ماه آوریل آغاز کرده بود، اکنون خود نیز به عنوان یکی از امضاکنندگان این توافق که رسماً سه‌جانبه است، شناخته می‌شود. این کشور از اکتبر ۲۰۲۳ درگیر جنگی با شدت‌های متفاوت علیه گروه حزب‌الله بوده و از ماه مارس تاکنون بیش از ۴ هزار نفر در لبنان کشته شده‌اند.
محتوای توافق چه می‌گوید؟
روبیو در بیانیه‌ای اظهار داشت که این توافق «فرایندی شفاف و ساختارمند را برای احیای حاکمیت لبنان، خلع سلاح [حزب‌الله] و برچیدن زیرساخت‌های تروریستی آن ایجاد می‌کند و به اسرائیل اجازه می‌دهد پس از رفع تهدید علیه شهروندانش، به مرزهای خود بازگردد.» وی افزود که این توافق همچنین یک «گروه نظامی سه‌جانبه» برای هماهنگی امور لبنان تشکیل می‌دهد تا به طرفین اجازه دهد این چارچوب را اجرایی کنند.
در همین حال، نجیب میقاتی، نخست‌وزیر لبنان، در شبکه‌های اجتماعی نوشت که این توافق «با هدف دستیابی به خروج اسرائیل از تمامی سرزمین‌های لبنان» تنظیم شده است. با این حال او افزود که این توافق در اصل ادامه توافق‌های گذشته و قطعنامه‌های سازمان ملل است که تأکید دارند ارتش لبنان باید اقتدار خود را بر تمامی بخش‌های این کشور حفظ کند؛ مسئله‌ای که هم اسرائیل و هم حزب‌الله را به چالش می‌کشد.
گزارش‌های خبری جزئیات بیشتری از این توافق را فاش کرده‌اند. روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» مدعی شده که اسرائیل موافقت کرده از دو منطقه در جنوب لبنان عقب‌نشینی کند؛ یکی در شمال «خط زرد» (منطقه نظامی تحت کنترل اسرائیل که حدود ۱۰ کیلومتر در خاک لبنان امتداد دارد) و دیگری در داخل این خط. پایگاه خبری «آکسیوس» نیز گزارش‌های مشابهی منتشر کرد و این مناطق را «پروژه‌های آزمایشی» نامید که ارتش لبنان قرار است پس از خروج نیروهای اسرائیلی در آن مستقر شود. الجزیره قادر به تأیید این جزئیات نیست و خبرگزاری رویترز گزارش داده که مقامات اسرائیلی و لبنانی این گزارش‌ها را تکذیب کرده‌اند.
وضعیت نظامی در لبنان
اسرائیل روستاها و شهرهایی را در سراسر جنوب لبنان که کانون اصلی حملاتش بوده، ویران کرده است. همچنین در هفته‌های اخیر، بیروت و دره بقاع در شرق لبنان نیز هدف حملات اسرائیل قرار گرفته‌اند. آتش‌بسی که در جریان گفتگوهای پیشین واشنگتن حاصل شد، به کاهش نسبی درگیری‌ها منجر شد، اما اسرائیل حملات خود را متوقف نکرده و همچنان حدود یک‌پنجم لبنان را در اشغال دارد.
روز جمعه، همزمان با امضای توافق، گزارش شد که یک حمله هوایی اسرائیل در شهر «میفدون» دو کشته بر جای گذاشته و حملات هوایی دیگری نیز در شهر «نبطیه الفوقا» انجام شده است. ارتش اسرائیل همچنین با پخش اعلامیه‌هایی از ساکنان شهر «المنصوری» خواست تا این منطقه را ترک کنند. در همین حال، درگیری‌های پراکنده میان نیروهای حزب‌الله و اسرائیل ادامه دارد. البته یک منبع نظامی لبنانی به الجزیره گفت که برخلاف شایعات، اسرائیل کنترل ارتفاعات «علی الطاهر» در جنوب لبنان را در دست نگرفته و هیچ پیشروی جدیدی رخ نداده است.
آیا توافق به صلح می‌انجامد؟
این پرسش ماهیتی دوگانه دارد؛ چرا که اسرائیل با دولت لبنان و حزب‌الله در دو جبهه متفاوت درگیر است. اسرائیل و لبنان از سال ۱۹۴۸ در وضعیت جنگی به سر می‌برند و اسرائیل از آن زمان چندین جنگ علیه لبنان به راه انداخته و بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ بخش‌هایی از جنوب لبنان را اشغال کرده بود. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، هدف جنگ را حفاظت از شمال اسرائیل اعلام کرده و تأکید دارد تا زمانی که حزب‌الله خلع سلاح نشود و تهدید علیه اسرائیل باقی باشد، نیروهای اسرائیلی از لبنان خارج نخواهند شد.
از سوی دیگر، جوزف عون، رئیس‌جمهور لبنان، توافق چارچوب را «گام نخست در مسیر احیای حاکمیت لبنان بر تمامی سرزمین‌هایش» و شروع راهی برای بازگشت آوارگان به شهرهای آزادشده تحت حاکمیت دولت لبنان توصیف کرد.
حزب‌الله که در گفتگوهای واشنگتن حضور نداشت، همچنان وزنه‌ی تأثیرگذار در هر توافقی است. این گروه تأکید دارد که اسرائیل باید بدون قید و شرط از لبنان خارج شود و «نعیم قاسم»، دبیرکل حزب‌الله، هرگونه عادی‌سازی با اسرائیل را رد کرده است. موضع حزب‌الله این است که نمی‌توان به اسرائیل اعتماد کرد و اگر ارتش لبنان قادر به مقابله نباشد، حزب‌الله باید سلاح خود را برای نبرد حفظ کند. حسن فضل‌الله، از نمایندگان حزب‌الله در پارلمان، هشدار داده که هرگونه تلاش ارتش لبنان برای اجرای توافق مورد حمایت واشنگتن، می‌تواند منجر به «جنگ داخلی» شود.
در همین حال، مقامات اسرائیلی از جمله «بزالل اسموتریچ»، وزیر دارایی، تلویحاً گفته‌اند که اسرائیل ممکن است برای مدتی طولانی در لبنان بماند. اسموتریچ در هفته جاری گفت: «ما تا زمانی که حزب‌الله خلع سلاح نشود، در آنجا خواهیم ماند و فکر می‌کنم حتی پس از آن نیز حضور داشته باشیم، چرا که به مرزهای قابل دفاع نیاز داریم.»
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفت‌وگو با فراز
پیامد درخواست عجیب دانشگاه علوم پزشکی از بانک‌ها
- تازه‌ها
- پربازدیدها
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: