آیا انتخابات پیشروی اسرائیل میتواند به پایان کار سیاسی نتانیاهو منجر شود؟
انتخابات آتی در اسرائیل بهاحتمال زیاد درباره میراث سیاسی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، تعیینکننده خواهد بود؛ کسی که بهدلیل نحوه مدیریت جنگهای منطقهای و اتهامات فساد، با فشارهای فزایندهای روبهرو است.
نتانیاهو، طولانیترین نخستوزیر تاریخ اسرائیل، بهعنوان بازمانده نهایی در سیاست اسرائیل شناخته میشود. اما اکنون با انتخابات عمومی پیشرو که برای ماه اکتبر برنامهریزی شده، او با بزرگترین چالش دوران خود مواجه است؛ چالشی که میتواند به پایان تلخ نزدیک به چهار دهه فعالیت سیاسیاش منجر شود.
در پسزمینه این وضعیت، سیلی از تحولات سیاسی جریان دارد؛ آن هم پس از آنکه نتانیاهو بنا بر گزارشها توانست دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، را متقاعد کند در ۲۸ فوریه به جنگ علیه ایران بپیوندد؛ اقدامی که باعث شد تهران نیز حملات خود را علیه اسرائیل، کشورهای حاشیه خلیج فارس و کشتیرانی در تنگه هرمز آغاز کند.
اسرائیل در شمال نیز درگیر جنگی دیگر با گروه مسلح حزبالله لبنان است. همین مسئله باعث شده نتانیاهو میان فشار آمریکا برای توقف عملیات نظامی در لبنان و افکار عمومی اسرائیل که خواستار ادامه نبرد با ایران و نیروهای نیابتی منطقهای آن هستند، گرفتار شود.
در همین حال، نتانیاهو با خشم گسترده افکار عمومی نیز روبهروست؛ خشمی که بهدلیل ناکامی او در تشکیل یک کمیسیون تحقیق عمومی و مستقل درباره قصورهای دولتش پیش و پس از حملات هفتم اکتبر ۲۰۲۳ به جنوب اسرائیل به رهبری حماس شکل گرفته است.
پس از جنگی که اسرائیل در ادامه در غزه به راه انداخت و از آن بهعنوان جنگ نسلکشی یاد میشود، این رژیم با نظارت و scrutiny فزاینده بینالمللی بر عملکرد خود مواجه شده و در نگاه برخی کشورها به موقعیتی شبیه یک دولت مطرود فروغلتیده و در درون ساختار سیاسی آمریکا نیز با انتقادهای صریحتری روبهرو شده است.
در تمام این مدت، نتانیاهو همچنان با چندین اتهام فساد که به سال ۲۰۱۹ بازمیگردد مواجه است و اگر در این پروندهها مجرم شناخته شود، ممکن است سرانجام راهی زندان شود.
در نهایت، انتخابات اسرائیل در یکی از حساسترین بزنگاهها برای نتانیاهو و برای خود این رژیم برگزار میشود.
نمرود فلاشنبرگ، تحلیلگر سیاسی، به الجزیره گفت: «به نظر میرسد [نتانیاهو]واقعاً ممکن است در دردسر بزرگی افتاده باشد. توافق آمریکا با ایران با استقبال خوبی روبهرو نشده و برای افکار عمومی واقعاً روشن نیست که در لبنان چه خبر است.»
او افزود: «هیچکس نمیداند با آتشبس طرف است، با عقبنشینی یا هر چیز دیگری، و مطبوعات اینجا بسیار بدبین هستند. در نهایت هم مسئله آمریکا مطرح است. اسرائیلیها مدتها دوست داشتند تصور کنند میتوانند بهطور مستقل عمل کنند، اما رویدادهای اخیر واقعاً نشان داده که این تصور خیالی بیش نبوده است.»
میان سنگ و سندان
افکار عمومی اسرائیل کاملاً از اهمیت حمایت آمریکا برای امنیت این رژیم آگاه است. اکنون به نظر میرسد اسرائیل و آمریکا دیدگاههای بسیار متفاوتی درباره آینده جنگ در لبنان دارند؛ در حالی که ترامپ مشتاق است دامنه درگیری کاهش یابد تا صلح با ایران حفظ شود و کشتیرانی در تنگه هرمز بتواند به حالت عادی بازگردد.
ایران اطمینان حاصل کرده که لبنان بخشی از توافق پایان جنگ با آمریکا باشد، بنابراین هرگونه حمله تازه اسرائیل در جنوب لبنان، ثبات یادداشت تفاهم میان تهران و واشنگتن را تهدید میکند.
نتانیاهو از سوی هر دو طیف میانهروها و تندروها در اسرائیل بابت کارزار نظامی در لبنان مورد سرزنش قرار گرفته است؛ بهگونهای که راستگرایان از او میخواهند جنگ را ادامه دهد و حزبالله را شکست دهد؛ هدفی که با توجه به مقاومت این گروه مسلح و فشار آمریکا، کاری دشوار به نظر میرسد. گروهی دیگر نیز آگاهاند که سرپیچی از خواست ترامپ، فشار بیشتری بر روابط آمریکا و اسرائیل وارد خواهد کرد.
اسرائیل هنوز بهطور غیرقانونی نزدیک به یکپنجم خاک لبنان را در اشغال دارد و توافق چارچوبی که روز جمعه در واشنگتن با بیروت امضا شد، آینده حضور نظامی این رژیم در آن کشور را در هالهای از ابهام قرار داده است. بر اساس یک نظرسنجی تازه، تقریباً سهچهارم اسرائیلیها گفتهاند از ادامه اشغال لبنان توسط اسرائیل حمایت میکنند، در حالی که اندکی بیش از یک نفر از هر ۱۰ نفر با آن مخالفاند.
گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل و اصلیترین رقیب سیاسی کنونی نتانیاهو، تنش فعلی میان آمریکا و اسرائیل را ناشی از ناتوانی نتانیاهو در توضیح راهبرد کشورش در لبنان برای واشنگتن دانست.
او در یک پادکست عبریزبان درباره تهاجم متوقفشده اسرائیل گفت: «ما نتوانستیم از دستاوردهای نظامی خود بهرهبرداری کنیم و با واقعیتی امنیتی بیدار شدیم که نباید اجازه داده شود. حتی این واقعیت که اسرائیل برای انجام یک حمله در لبنان نیازمند تأیید واشنگتن است، باورنکردنی است.»
دنیل لوی، مشاور پیشین دولت اسرائیل، گفت: «بخش زیادی از اپوزیسیون از سمت راست او را دور میزنند و مدعیاند برای آنچه در لبنان در حال رخ دادن است، راهحلهای جادویی نظامی یا دیپلماتیک خودشان را دارند»، و افزود: «در تمام این مدت، نتانیاهو برای خریدن زمان بازی خواهد کرد و فعالانه برای تضعیف توافق میان آمریکا و ایران تلاش میکند.»
روابط با آمریکا
بر اساس مفاد یادداشت تفاهمی که ایران و آمریکا در ۱۸ ژوئن امضا کردند، هر دو طرف و متحدانشان متعهد میشوند که «عملیات نظامی را در همه جبههها، از جمله در لبنان، فوراً و بهطور دائم متوقف کنند». شاید مهمتر از همه برای نتانیاهو، این است که در این متن آمده هر دو کشور «تمامیت ارضی و حاکمیت لبنان» را تضمین میکنند.
با وجود این، اسرائیل آشکارا از تعهد به خروج از خاک لبنان خودداری کرده و به حملات خود ادامه داده است؛ بهطوری که از زمان آغاز آخرین درگیری از دوم مارس تاکنون، حدود ۴ هزار و ۲۳۰ نفر کشته و ۱۲ هزار و ۱۷۹ نفر دیگر زخمی شدهاند. در همین حال، شهرکهای شمالی اسرائیل همچنان در برد موشکها و پهپادهای حزبالله قرار دارند و این گروه لبنانی هنوز فاصله زیادی تا شکست کامل دارد.
اوری گلدبرگ، تحلیلگر سیاسی، گفت: «نتانیاهو به ساکنان شمال اسرائیل آیندهای را وعده داد که اساساً نمیتوانست محقق کند.»
او افزود: «به آنها وعده داد صبحی را که بتوانند از خواب بیدار شوند، از پنجره به بیرون نگاه کنند و دیگر هرگز عربی نبینند، اما مطمئن نیستم مردم واقعاً این را باور کرده باشند یا فکر کرده باشند که چنین چیزی ممکن است. مردم خستهاند و در جستوجوی نوعی وضعیت عادی هستند، هرچه که باشد؛ بنابراین ممکن است برای مانور نتانیاهو در موضوع لبنان و عبور از این وضعیت، هنوز جا وجود داشته باشد.»
با این حال، این پنجره فرصت برای ادامه عملیات اسرائیل در لبنان ممکن است کوتاه باشد. بر اساس گزارشهای رسانهای، ترامپ از اقدامات نتانیاهو در لبنان و جاهای دیگر خسته شده و در یکی از تماسهای تلفنی او را «دیوانه» توصیف کرده است.
ترامپ در ۷ ژوئن به روزنامه فایننشال تایمز گفت نتانیاهو باید به توافق آتشبس واشنگتن با ایران پایبند بماند و تأکید کرد: «همه تصمیمها را من میگیرم. او تصمیمگیرنده نیست.»
لوی، مشاور پیشین دولت اسرائیل، خاطرنشان کرد که با وجود آنکه ترامپ و نتانیاهو در ۱۳ ماه نخست حضور رئیسجمهور آمریکا در قدرت، هفت دیدار حضوری داشتهاند، از زمان آغاز جنگ مشترک علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، دیگر هیچ دیداری میان آنها برگزار نشده است.
او به الجزیره گفت: «این موضوع حتماً نتانیاهو را نگران خواهد کرد. او اکنون احتمالاً در پی ترتیب دادن یک دیدار دیگر است… او باید به این فکر کند که چه کاری میتواند انجام دهد تا دوباره نظر رئیسجمهور آمریکا را جلب کند و این کار را پیش از انتخابات انجام دهد.»
لوی افزود: «در نهایت، نتانیاهو دارد به عقربه دقیقهشمار نگاه میکند و از عقربه ساعتشمار پرهیز میکند؛ زمان تا این اندازه برایش تنگ شده است.»
گفتوگوی فراز با دکتر مهدی عربصادق
بازنشر به بهانهی حکم تبرئهی بیژن زنگه
گفتوگوی فراز با مازیار بالائی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی؛ نسخه کامل
بررسی قانون سقف ۲۵ درصدی افزایش اجاره خانه
- تازهها
- پربازدیدها
چرا اینترنشنال، کاهش مصرف برق را بیتاثیر جلوه میدهد؟
بازنشر به بهانهی حکم تبرئهی بیژن زنگه
تفسیر سیاسی روز
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جانفدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاحطلب «عهد» در گفتگو با فراز:
مینو محرز در گفتوگو با فراز توضیح میدهد