درس‌های آسیا از بحران ایران؛ عطش انرژی و نیاز به تنوع تأمین‌کنندگان

در حالی که جریان نفت و گاز طبیعی در حال بازگشت به وضعیت عادی است و قیمت‌ها از زمان امضای توافق موقت آمریکا و ایران در ماه گذشته -که منجر به بازگشایی تنگه هرمز و کاهش فوری بحران شد- به شدت کاهش یافته‌اند، درس‌های این دوره همچنان باقی است.

کشور‌های آسیایی که به شدت به واردات انرژی وابسته‌اند، اکنون در حال بازنگری در راهبرد‌های کلان خود هستند. اولویت نخست این کشورها، ایجاد «بافرهای» یا ذخایر انرژی بزرگ‌تر است تا در برابر شوک‌های ناگهانی عرضه، تاب‌آوری بیشتری داشته باشند. این نیاز به ویژه پس از آن احساس شد که مسدود شدن مسیر‌های حیاتی در پی درگیری‌ها، نگرانی‌های شدیدی را در بازار‌های جهانی ایجاد کرد.

درس دوم، تنوع‌بخشی به سبد تأمین‌کنندگان سوخت‌های فسیلی است. اتکای بیش از حد به برخی منابع خاص، در زمان بحران به پاشنه آشیل بسیاری از اقتصاد‌های آسیایی تبدیل شد. از این رو، دولت‌ها در سراسر آسیا اکنون به دنبال قرارداد‌های جدید با صادرکنندگان متنوع‌تر هستند تا ریسک ژئوپلیتیک ناشی از درگیری در یک منطقه خاص را به حداقل برسانند.

در نهایت، بحران اخیر ضرورت بازنگری در ترکیب کلی منابع قدرت و انرژی را برای این کشور‌ها برجسته کرد. گذار به سمت ترکیبی متنوع‌تر از منابع انرژی -شامل کاهش وابستگی صرف به نفت و گاز و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و دیگر منابع برق- اکنون بیش از هر زمان دیگری در دستور کار سیاست‌گذاران آسیایی قرار گرفته است. اگرچه آرامش نسبی به بازار‌ها بازگشته، اما خاطره روز‌های بحرانی و ترس از ناتوانی در تأمین انرژی، محرک اصلی این تغییرات ساختاری در آینده نزدیک خواهد بود.