کاروان تشییع پیکر آیت‌الله خامنه‌ای؛ سفری چهار روزه از تهران تا مشهد در میان میلیون‌ها عزادار

پیکر آیت‌الله خامنه‌ای از مسیر حداقل پنج شهر عبور خواهد کرد. این برنامه از روز‌های پایانی هفته در تهران، پایتخت ایران آغاز شده و روز پنجشنبه در مشهد، شهری که زادگاه ایشان است، به پایان می‌رسد. در طول این مسیر، کاروان تشییع از برخی از مقدس‌ترین زیارتگاه‌های جهان شیعه عبور خواهد کرد.

مراسم عزاداری از روز جمعه با حضور مقامات خارجی در مصلای بزرگ تهران آغاز شد؛ جایی که پیکر ایشان برای وداع در آن قرار گرفته است. مصلی، مجتمعی بزرگ که آیت‌الله خامنه‌ای طی سه دهه رهبری خود، سخنرانی‌های مهمی را در آن ایراد کرده بود. ایشان در ۲۸ فوریه، در آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران کشته شدند و مراسم تشییع به دلیل شرایط درگیری برای ماه‌ها به تعویق افتاده بود.

در نظام حکومتی ایران، آقای خامنه‌ای نه تنها در رأس تمام شاخه‌های دولتی قرار داشت، بلکه به عنوان عالی‌ترین مقام مذهبی کشور نیز خدمت می‌کرد. برای بسیاری از شیعیانِ پیرو او در ایران و منطقه، او شخصیتی مورد احترام بود که مرگش معنایی فراتر از سیاست و دارای اهمیت معنوی است.

هفته آیین‌های خاکسپاری چالشی لجستیکی برای نظام ایران محسوب می‌شود که در پس‌زمینه جنگ حل‌نشده با ایالات متحده و گرمای سوزان تابستان برگزار می‌گردد. همچنین هنوز مشخص نیست که آیا فرزند و جانشین رهبر فقید، مجتبی خامنه‌ای، در مراسم شرکت خواهد کرد یا خیر. او در جریان حمله هوایی که تقریباً همزمان با شهادت پدرش رخ داد، مجروح شد و از آن زمان تاکنون در انظار عمومی دیده نشده است.

در ادامه، نگاهی به شهر‌هایی داریم که مراسم عمومی تشییع در آنها برگزار خواهد شد:

تهران: پیکر آقای خامنه‌ای در طول روز‌های آخر هفته در مصلای بزرگ، جایی که سکو‌های ویژه برای بازدید ساخته شده، قرار دارد. ساعت ۶ صبح روز شنبه، در‌های این مجموعه به روی عموم باز شد. مقامات ایرانی روزی را تعطیل عمومی اعلام کرده‌اند. روز دوشنبه، تابوت در جریان یک مراسم تشییع در تهران حمل خواهد شد که آغازگر سفر چهار روزه به مشهد است. به گفته مقامات، خیابان‌های پایتخت با پرچم‌هایی مزین به شعار «باید قیام کنیم» -شعار مراسم تشییع- تزئین شده و انتظار می‌رود حدود ۷ هزار مقام رسمی در طول مسیر حضور داشته باشند. مسئولان پیش‌بینی می‌کنند حدود ۷۰۰ هزار زائر در حدود ۴۰۰ مراسم کوچک‌تر در منطقه شرکت کنند. برای جلوگیری از قفل شدن ترافیک، از عزاداران خواسته شده خودرو‌های خود را در حومه پایتخت پارک کرده و با وسایل حمل‌ونقل عمومی ادامه مسیر دهند.

قم: در ادامه، مراسم حدود ۱۰۰ مایل به سمت جنوب و به سمت شهر مقدس قم حرکت خواهد کرد. طبق گزارش رسانه‌های دولتی، پیکر آقای خامنه‌ای روز سه‌شنبه در امتداد یک بلوار بزرگ به سمت مسجد جمکران در حومه شهر حمل خواهد شد، جایی که نماز جماعت اقامه می‌شود. این مسجد برای برخی از مسلمانان شیعه اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا معتقدند این مکان آخرین جایی است که یک امام غایب (که ناپدید شدن او در قرن نهم از اصول اصلی یک سنت مذهبی است) دیده شده است. با پیش‌بینی حضور جمعیت زیاد و گرمای شدید، مقامات قم اعلام کردند که ۲۰ میلیون بطری آب و ۱.۵ میلیون ساندویچ تهیه کرده‌اند.

عراق: برنامه‌ریزان پیش‌بینی کرده‌اند که کاروان تشییع روز چهارشنبه وارد کشور همسایه، عراق شود؛ جایی که مراسم در شهر‌های کربلا و نجف، هر دو از اماکن مهم تاریخی برای زائران شیعه، برنامه‌ریزی شده است. عراق یکی از معدود کشور‌های خاورمیانه به جز ایران است که اکثریت جمعیت آن شیعه هستند و تصویر آیت‌الله خامنه‌ای اغلب در تجمعات شیعیان در آنجا دیده می‌شود.

مقامات انتظار دارند بیش از یک میلیون عزادار برای مرحله نهایی مراسم که روز پنجشنبه در مشهد، دومین شهر بزرگ ایران برگزار می‌شود، بپیوندند. آیت‌الله خامنه‌ای پس از مراسمی در حرم امام رضا (ع)، جایی که یکی از دوازده امامِ مورد احترام شیعیان در آن آرمیده است، به خاک سپرده خواهد شد. ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور پیشین ایران که در سال ۲۰۲۴ در حادثه سقوط بالگرد درگذشت، در همان مکان به خاک سپرده شده است.