اندوه عمومی در ایران در مراسم تشییع آیت‌الله خامنه‌ای پس از کشته‌شدن در جنگ آمریکا و اسرائیل

سوگواران که لباس مشکی بر تن داشتند و پرچم‌های سرخ، سفید و سبز جمهوری اسلامی ایران را بر دوش انداخته بودند، تصاویری از آیت‌الله خامنه‌ای و پسر و جانشین او، مجتبی، را در دست داشتند.

در نمایشی از ابراز وفاداری عمومی به نظام تئوکراسی (حکومت دینی) و شور انقلابی جمهوری اسلامی، ایران در حال برگزاری یک هفته مراسم تشییع گسترده برای رهبر عالی خود است که در ماه فوریه در حملات هوایی آغازین جنگ کشته شد.

پس از یک روز که پیکر در فضای بسته قرار داشت تا مقامات ارشد ایرانی و خارجی از آن بازدید کنند، تابوت خامنه‌ای به همراه پیکر دختر، داماد، عروس و نواده ۱۴ ماهه‌اش، در فضای باز و زیر شیشه به نمایش گذاشته شد.

هنوز هیچ تصویر یا دیداری از پسر او، رهبر جدید، که گفته می‌شود در همان حمله مجروح شده است، منتشر نشده است.

عزاداران در حالی که بر سینه می‌زدند، فریاد می‌کشیدند و پرچم‌های جمهوری اسلامی را تکان می‌دادند، وارد حیاط بزرگ مصلای امام خمینی شدند. زنان با چادر‌های مشکی، آفتاب‌گیر‌های سفید بر سر داشتند یا برای محافظت از خود در برابر آفتاب داغ نیم‌روز، چتر در دست گرفته بودند.

یک مجری از طریق بلندگو جمعیت را تشویق می‌کرد: «بگذارید ناله کنیم!» شعار‌های «مرگ بر آمریکا» در فضای بزرگ مصلی طنین‌انداز شد.

آرش رحیمی ۴۰ ساله در میان جمعیت به رویترز گفت: «همه کسانی که اینجا هستند، برای گرفتن انتقام خون رهبرشان آمده‌اند. همان‌طور که رهبر ما گفته است، ما با ایالات متحده دشمنی خونی داریم. روابط ما با ایالات متحده هرگز خوب نخواهد شد.»

این مراسم تشییع در لحظه‌ای حساس برای ایران برگزار می‌شود؛ در حالی که حاکمان روحانی ایران با حمایت نظامیان، از اینکه توانسته‌اند پس از هجوم، نظام حاکم خود را دست‌نخورده حفظ کنند، روحیه گرفته‌اند.

جنگ تحت توافقی با واشینگتن که مقامات ایران می‌گویند در نهایت مزایای اقتصادی عظیمی به همراه خواهد داشت، به آتش‌بس رسیده است؛ توافقی که آن را هم‌راستا با آنچه پیروزی بر یک ابرقدرت می‌نامند، توصیف می‌کنند.

وب‌سایت خبری «اکسیوس» به نقل از دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گزارش داد که مذاکرات صلح به مدت یک هفته برای رویداد‌های مربوط به مراسم تشییع متوقف شده است.

این وب‌سایت به نقل از ترامپ نوشت که با توجه به حضور همه رهبران ایران، واشینگتن می‌توانست همه آنها را «با یک شلیک» از بین ببرد: «اما ما قصد نداریم این کار را انجام دهیم، چون در آن صورت دیگر کسی را برای مذاکره نخواهیم داشت.»

ترامپ همچنین به این خبرگزاری گفت که از دیدن گریه برخی ایرانیان در مراسم تشییع متعجب شده و تصور می‌کرده مردم از خامنه‌ای متنفرند. او گفت: «شاید اشک‌های ساختگی باشد.»

سفارت ایران در ارمنستان در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» به اظهارات ترامپ واکنش نشان داد: «شما این چیز‌ها را درک نمی‌کنید، زیرا نه تمدن دارید، نه تاریخ و نه شرافت.»

در داخل ایران، فراتر از نمایش‌های همبستگی با رهبری، ارزیابی اینکه وفاداری عمومی در سراسر کشوری با ۹۰ میلیون جمعیت تا چه حد عمیق است، همچنان غیرممکن است.

در طول جنگ، بیش از ۳۰۰۰ نفر از جمله بسیاری از سیاستمداران و فرماندهان ارشد نظامی ایران کشته شدند. پایگاه‌های نظامی و پروژه‌های زیرساختی بزرگ تخریب شدند که میلیارد‌ها دلار خسارت به بار آورد.

اما ایران به‌طور موفقیت‌آمیزی پایگاه‌های آمریکا در منطقه را هدف قرار داد، به کشور‌های عربی خلیج فارس که میزبان این پایگاه‌ها هستند آسیب رساند و کنترل خود بر تنگه هرمز را تثبیت کرد که منجر به جهش در قیمت‌های جهانی انرژی شد؛ موضوعی که ترامپ گفت باعث شد او برای صلح سریع‌تر تلاش کند.

توافق موقت ماه گذشته شامل آزادسازی میلیارد‌ها دلار از دارایی‌های ایران در خارج از کشور و معافیت از تحریم‌های مالی است که اقتصاد ایران را به زانو درآورده بود.

در نظام تئوکراسی ایران، خامنه‌ای نه تنها رئیس دولت و رهبر یک جنبش انقلابی، بلکه نماینده زمینیِ آخرین امام شیعیان بود؛ چهره‌ای مقدس که در قرن نهم غایب شد.

مرگ او در حمله دشمن، با سنت طولانی شهادت و سوگواری آیینی گره خورده است که به مرگ حسین، نوه پیامبر اسلام در نبرد قرن هفتم بازمی‌گردد؛ واقعه‌ای که اسلام را به دو شاخه شیعه و سنی تقسیم کرد.

بر اساس احکام اسلام، خاکسپاری باید ظرف یک روز پس از مرگ انجام شود، اما به دلیل خطرات برگزاری یک تشییع بزرگ در طول جنگ، این مراسم تا پس از توافق آتش‌بس موقت ماه گذشته به تعویق افتاد.

تابوت خامنه‌ای اواخر پنجشنبه رونمایی شد. روز جمعه در سالن بزرگ نماز که برای ادای احترام به سلف او، آیت‌الله روح‌الله خمینی ساخته شده، قرار گرفت و تا یکشنبه شب در آنجا باقی خواهد ماند.

پس از آنچه مقامات، مراسمی عظیم در مرکز تهران در روز دوشنبه می‌نامند، پیکر برای برگزاری مراسمی در روز سه‌شنبه به شهر حوزه علمیه قم، مرکز سلسله‌مراتب شیعیان ایران، منتقل خواهد شد.

از آنجا، پیکر برای برگزاری مراسم در دو شهر زیارتی شیعیان، نجف و کربلا، در روز چهارشنبه به عراق منتقل خواهد شد. پیکر روز پنجشنبه برای تشییع دیگری به ایران بازمی‌گردد تا در مشهد، در نزدیکی مقبره یکی دیگر از امامان شیعه قرون وسطی، به خاک سپرده شود.

مقامات قصد دارند میلیون‌ها نفر را برای مراسم‌های بزرگ در روز‌های آینده بسیج کنند و تسهیلات حمل‌ونقل، غذا و اسکان ارائه دهند.