احیای تردد‌های دریایی در تنگه هرمز؛ کاهش قیمت نفت در پی تعهد اوپک‌پلاس و آتش‌بس ایران و آمریکا

ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز در طول تعطیلات آخر هفته همچنان در حال بهبود بود، اگرچه گذرگاه‌ها از این گلوگاه دریایی همچنان به شکل قابل‌توجهی کمتر از دوران پیش از جنگ با ایران باقی مانده است.

پس از آنکه ایالات متحده و ایران در ماه گذشته بر سر یک آتش‌بس موقت به توافق رسیدند و مذاکرات برای پایان پایدارتر به مناقشه‌ای که صادرات انرژی را متوقف کرده بود آغاز کردند، کشتی‌های بیشتری شروع به عبور از این آبراه کردند. بر اساس داده‌های شرکت «کپلر» (Kpler) -یک شرکت داده‌های دریایی- در روز‌های اخیر، تعداد کشتی‌هایی که وارد خلیج‌فارس می‌شدند بیش از تعداد کشتی‌های خروجی بوده است؛ تغییری که نسبت به هفته‌های گذشته که ترافیک عمدتاً تحت سلطه کشتی‌های در حال خروج از خلیج بود، تفاوت دارد.

احیای وضعیت در خلیج‌فارس که تولیدکنندگان آن عمدتاً از تنگه هرمز برای خدمات‌رسانی به بازار‌های جهانی استفاده می‌کنند، به کاهش قیمت نفت کمک کرده است. کارتل نفتی اوپک‌پلاس نیز با اعلام برنامه‌اش در روز یکشنبه برای پمپاژ (تولید) بیشتر نفت خام، به این فشار کاهشی بر قیمت‌ها دامن زد.

رایان سوئیت، اقتصاددان ارشد جهانی در «آکسفورد اکونومیکس»، در این باره گفت: «دوام توافق صلح آمریکا و ایران تعیین‌کننده این خواهد بود که آیا اقتصاد جهانی با باد موافق کاهش تورم ناشی از انرژی مواجه می‌شود یا شوک نفتی دوم را تجربه خواهد کرد.»

تازه‌ترین آمار‌ها و تحلیل‌ها:

بیش از ۱۰۰ کشتی در سه روز گذشته: از جمعه تا یکشنبه، ۱۰۸ کشتی از هر دو جهت از تنگه هرمز عبور کردند که نسبت به سه روز پیش از آن، ۲۱ کشتی کمتر بوده است. ترافیک از حدود ۲۰ ژوئن، زمانی که توافق اولیه میان ایران و آمریکا اجرایی شد، به طور قابل‌توجهی افزایش یافت. اپراتور‌های کشتی‌ها پس از آنکه نیرو‌های ایرانی به کشتی‌هایی که بدون اجازه از تنگه عبور می‌کردند حمله کردند، دوباره عقب‌نشینی کردند. پیش از جنگ، روزانه بیش از ۱۰۰ کشتی به طور معمول از تنگه عبور می‌کردند.

مسیر‌های عبوری: ایران اعلام کرده است که انتظار دارد کشتی‌ها از سواحل این کشور و نه از سمت مقابل در نزدیکی عمان عبور کنند. داده‌های اخیر نشان می‌دهد که در هفته گذشته کشتی‌های بیشتری مسیر ایرانی را انتخاب کرده‌اند تا مسیر عمانی که در آن کشتی‌ها اغلب از نیروی دریایی ایالات متحده کمک دریافت می‌کردند. مسیر سنتی از میان تنگه به دلیل خطر مین‌گذاری توسط ارتش ایران، خطرناک تلقی می‌شود.

قیمت نفت: قیمت نفت خام برنت -شاخص جهانی- روز دوشنبه ثابت ماند و با حدود ۷۲ دلار در هر بشکه معامله شد. قیمت‌ها بیش از یک هفته است که در این سطح، یعنی نزدیک به قیمت‌های پیش از جنگ، نوسان دارد. قیمت برنت از ۷۲.۴۸ دلار در روز قبل از جنگ، تا ۱۱۸ دلار در هر بشکه افزایش یافته بود. قیمت بنزین در آمریکا در روز دوشنبه ثابت ماند و میانگین ملی آن ۳.۸۰ دلار در هر گالن بود. هزینه سوخت برای رانندگان از زمان آغاز درگیری‌ها ۲۷.۵ درصد افزایش یافته است.

بازارها: بازار‌های سهام تا حد زیادی از درگیری‌ها چشم‌پوشی کرده‌اند و درآمد‌های قوی شرکت‌ها و اشتیاق به هوش مصنوعی شاخص‌ها را بالاتر برده است. شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ (S&P ۵۰۰) روز دوشنبه حدود ۰.۷۰ درصد افزایش یافت.

وضعیت تنگه هرمز و حاکمیت

مقامات آمریکایی تأکید کرده‌اند که شرایط کشتیرانی در تنگه باید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد؛ زمانی که کشتی‌ها عمدتاً آزادانه و بدون پرداخت هزینه تردد می‌کردند. در توافقی که ایران ماه گذشته با پرزیدنت ترامپ به دست آورد، ایران متعهد شد که در ازای لغو تحریم‌ها و فشار‌های دیگر از سوی ایالات متحده، تنگه را باز کند. ایران اعلام کرد که به مدت ۶۰ روز هیچ هزینه‌ای دریافت نخواهد کرد و با عمان و دیگر کشور‌های منطقه برای تعریف اداره آینده و خدمات دریایی تنگه همکاری خواهد کرد.

ناتاشا براون، سخنگوی سازمان بین‌المللی دریانوردی، روز دوشنبه اعلام کرد که حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ کشتی با تخمین ۶۰۰۰ دریانورد همچنان در خلیج‌فارس سرگردان هستند. وی افزود که تعداد محدودی از کشتی‌ها در هفته گذشته خلیج را ترک کرده‌اند و بین ۲۷ ژوئن تا ۵ جولای به طور متوسط روزانه حدود ۱۱ کشتی از تنگه خارج شده‌اند.