ترامپ اعلام کرد تحریم‌های ترکیه را لغو می‌کند و فروش جنگنده‌های اف-۳۵ را «بررسی» خواهد کرد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز ۷ ژوئیه ۲۰۲۶ اعلام کرد که تحریم‌های ترکیه را لغو خواهد کرد و در حال بررسی ازسرگیری فروش جنگنده‌های اف-۳۵ است. این تصمیم پس از دیدار ترامپ با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در آنکارا اتخاذ شد. ترامپ جنگنده اف-۳۵ را «بهترین هواپیما با اختلاف زیاد» خواند و خاطرنشان کرد که تصمیم نهایی همچنان در حال بررسی است. پیش‌تر، ایالات متحده در سال ۲۰۱۹ ترکیه را از برنامه اف-۳۵ کنار گذاشت؛ اقدامی که پس از خرید سامانه‌های اس-۴۰۰ روسی توسط آنکارا و وضع تحریم‌های «کاتسا» (CAATSA) انجام شد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل هشدار داد که ازسرگیری فروش اف-۳۵ به ترکیه می‌تواند موازنه قدرت در خاورمیانه را برهم بزند. نتایج این اقدام احتمالی و نحوه پذیرش آن در کنگره آمریکا همچنان نامشخص است. هرگونه اقدامی برای بازگرداندن ترکیه به برنامه اف-۳۵ مستلزم غلبه بر قانون سال ۲۰۲۰ است که دولت را ملزم می‌کند تعیین کند آنکارا دیگر سامانه‌های روسی را در اختیار ندارد یا از آنها استفاده نمی‌کند.

اردوغان به نوبه خود به خبرنگاران گفت که امیدوار به یک «تصمیم مطلوب» در مورد اف-۳۵ است و افزود که پیش‌تر به ترکیه قول پنج جنگنده داده شده بود. نتانیاهو در گفت‌و‌گو با فاکس‌نیوز گفت فروش اف-۳۵ به ترکیه «موازنه قوا در خاورمیانه را که در نهایت با برتری هوایی اسرائیل و به گمان من، با جایگاه آمریکا در خاورمیانه تضمین می‌شود، برهم خواهد زد.»

این تحولات در حالی رخ می‌دهد که روابط ترکیه و اسرائیل در سال‌های اخیر به شدت رو به وخامت گذاشته است، علی‌رغم اینکه دو کشور پیش از جنگ غزه، روابط تجاری خود را افزایش داده بودند. ترکیه منتقد صریح عملیات نظامی اسرائیل در غزه بوده است.

باید دید چرخش در موضع فروش اف-۳۵ به ترکیه، با چه واکنشی از سوی قانون‌گذاران آمریکایی مواجه می‌شود. اما لیندزی گراهام، سناتور جمهوری‌خواه که از حامیان سرسخت اسرائیل است، در گفت‌و‌گو با «ترکیه امروز» گفت که نسبت به این چشم‌انداز گشاده‌رو است و «ممکن است در کنگره مقاومتی وجود داشته باشد، اما می‌توان راه حلی یافت.»