گزینه‌های ترامپ در ایران چیست؟ گزینه‌هایی اندک و همگی بد

درگیری ایرانِ دونالد ترامپِ رئیس‌جمهور، شروع به شباهت یافتن به یک خطای دید بصری معروف به «پله‌های پنروز» کرده است که بی‌وقفه بالا و پایین می‌روند، اما همیشه به همان جای اول برمی‌گردند. این مخمصه ساخته و پرداخته خودِ ترامپ است، پس از اینکه جنگی را آغاز کرد که هرگز وعده خروج قطعی نداد و تفاهم‌نامه‌ای نوشت که نتوانست دلایل درگیری را حل کند.

او پس از فروکش کردن دود حملات هوایی جدید آمریکا برای تنبیه حملات تهران به کشتیرانی در تنگه هرمز، در اواخر چهارشنبه، به یک دوراهی آشنا خیره ماند. آیا او جنگ را تشدید می‌کند—با هزینه احتمالی بالای انسانی، اقتصادی و سیاسی—تا سعی کند وضع موجود جدیدی را که بیشترین اهرم فشار را به ایران می‌دهد، در هم بشکند؟ یا سعی می‌کند آتش‌بس ناقصی را احیا کند که میلیارد‌ها دلار به ایران می‌پردازد فقط برای اینکه گفت‌و‌گو کنند؟

آخرین شعله‌وری، تنها سه هفته پس از امضای تفاهم‌نامه توسط ترامپ با تهران که او آن را به عنوان توافقی که فقط خودش می‌توانست انجام دهد ستود، پوچیِ گسترده تلاش جنگی آمریکا تا اینجای کار را برجسته کرد. در اصل، با شلیک رگبار جدیدی از موشک‌ها و حملات هوایی، او ریسک آغاز جنگ دومی را برای اصلاح خسارتی که ناشی از اولی بود—کنترل ایران بر تنگه هرمز—پذیرفت. حملات ایران به کشتیرانی، عزم آن برای حفظ آن اهرم فشار را برجسته کرد، که جدا از بقای رژیم سرکوبگرش، دستاورد اصلی جنگی آن بود. ایران می‌خواهد مسیر حیاتی ترانزیت نفت و گاز را با وضع عوارض به درآمد تبدیل کند.

حملات و تلافی‌جویی‌های آمریکا، در تضاد با تفاهم‌نامه به نظر می‌رسند. اما سند—که توسط تیم نماینده آمریکا، استیو ویتکاف، و داماد ترامپ، جرد کوشنر مذاکره شد—آنقدر مبهم است، فاقد ضمانت اجرایی است و در مورد نیات ایران ساده‌لوحانه است که جای تعجب نیست که از قبل شکست خورده است. ترامپ خشمگین در سفر به اجلاس ناتو در ترکیه گفت که تفاهم‌نامه اکنون «تمام شده» است و ایران را «دیوانه» خواند. اما گفت که مذاکره‌کنندگانش اگر بخواهند می‌توانند به گفت‌و‌گو ادامه دهند. او با تعمیقِ تصورِ بی‌انسجامی استراتژیک، افزود: «آن‌ها هرگز تحت توافق ما سلاح هسته‌ای نخواهند ساخت، اما نمی‌دانم آیا ما توافق خواهیم داشت یا نه. ممکن است فقط بدون توافق انجامش دهیم، زیرا می‌دانید چه، این آسان‌تر است.»

تشدید جنگ هزینه‌های عظیمی به همراه خواهد داشت. بدون طرحی غیرمنتظره که کسی به آن فکر نکرده باشد، گزینه‌های ترامپ محدود است و ممکن است کارساز نباشد. او می‌تواند دستور تشدید گسترده را صادر کند. اگرچه حمله به ایران غیرقابل تصور است، اما ممکن است به حملات هوایی به زیرساخت‌های غیرنظامی یا نیروگاه‌های ایران، یا حمله به مناطق ساحلی در امتداد تنگه برای عقب راندن نیرو‌های ایرانی فکر کند. احتمال دیگر، عملیاتی برای تصرف قطب نفتی جزیره خارگ ایران است. اما هزینه‌ها می‌تواند عظیم باشد و ممکن است واکنش اقتصادی شدیدی را برانگیزد که او به‌طور مشخص توضیح داد که در امضای تفاهم‌نامه سعی در اجتناب از آن داشته است. هرگونه تشدید آمریکا در خلاء رخ نخواهد داد. گسترش فهرست اهداف در ایران احتمالاً باعث حملات تلافی‌جویانه به متحدان خلیج فارس آمریکا و پایگاه‌های منطقه‌ای آمریکا خواهد شد. کارخانه‌های نفت و گاز می‌توانند در خط آتش باشند—باز هم با احتمال شعله‌ور کردن یک بحران انرژی جهانی.

سپس ترامپ در خانه با واکنش منفی مواجه خواهد شد، از جمله بازگشت قیمت‌های بالای بنزین که به ضربه زدن به جایگاه سیاسی او در طول جنگ کمک کرد و به چشم‌انداز‌های به‌طور جدی آسیب‌پذیرِ حزب جمهوری‌خواه قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای لطمه زد. حتی مشخص نیست که جنگ تمام‌عیار ظرفیت ایران برای تهدید تنگه را از بین ببرد، با توجه به اینکه چند پهپاد می‌توانند کشتیرانی تجاری را از محل‌های پرتاب در کیلومتر‌ها دورتر متوقف کنند.

در نهایت، حجم کمتر نفت در بازار می‌تواند ذخایر استراتژیک را به‌طور بحرانی تخلیه کند؛ و نادیده گرفتن مشکل، یک شکست شرم‌آور برای رئیس‌جمهور را تثبیت خواهد کرد و درک جهانی از قدرت آمریکا را تخریب می‌کند. ایران می‌تواند اهرم فشار اصلی خود از جنگ را برای همیشه به رخ بکشد.