افزایش نوسان قیمت نفت پس از حمله تازه ایران به یک کشتی در خلیج فارس

قیمت نفت خام این هفته با عبور از سطح پیش از جنگ، بار دیگر افزایش یافت؛ نشانه‌ای از توان ایران برای جابه‌جا کردن قیمت‌های انرژی از طریق نمایش قدرت در تنگه هرمز.

حمله به یک شناور تجاری در تنگه هرمز در روز شنبه، دور تازه‌ای از حملات آمریکا به اهدافی در ایران را برانگیخت و پس از یک هفته پرآشوب درگیری‌ها در اطراف خلیج فارس، تهدیدی برای بی‌ثبات‌تر شدن بازار‌های انرژی و مالی به‌وجود آورد.

ترافیک روزانه کشتی‌ها از طریق این تنگه، که معمولاً یک‌پنجم نفت جهان را حمل می‌کند، اخیراً به پایین‌ترین سطح در چند هفته گذشته سقوط کرده است؛ تازه‌ترین داده‌ها نشان می‌دهد که تنها ۲۲ کشتی روز پنجشنبه این مسیر را طی کردند، بنا بر داده‌های شرکت داده‌های دریایی «کلپر». پیش از جنگ، بیش از ۱۳۰ شناور در روز از این گذرگاه عبور می‌کردند.

نفت خام برنت، معیار بین‌المللی، هفته را نزدیک به ۷۶ دلار برای هر بشکه به پایان رساند؛ حدود ۵ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ. هرچند این رقم بسیار پایین‌تر از اوج نزدیک به ۱۲۰ دلار در هر بشکه در بدترین مرحله جنگ است، اما تحرکات بازار پس از هر دور حمله نشان داده است که ایران توانایی جابه‌جا کردن قیمت‌های انرژی را دارد.

اگر الگو‌های اخیر تکرار شود، معامله‌گری می‌تواند زمانی که بازار‌ها یکشنبه شب باز شوند، پرنوسان باشد.

رشد ترافیک کشتیرانی پس از آنکه ایالات متحده و ایران ماه گذشته یک توافق آتش‌بس اولیه امضا کردند، به «افزایشی شدید» در عرضه جهانی نفت منجر شده بود، آژانس بین‌المللی انرژی در گزارشی که جمعه منتشر شد، اعلام کرد. صادرات نفت از خلیج فارس در ژوئن ۶.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به حدود ۱۶ میلیون بشکه در روز رسید و به پایین آمدن قیمت‌ها کمک کرد.

با این حال، سرعت صادرات ماه گذشته تنها حدود دو‌سوم سطح پیش از جنگ بود. آژانس بین‌المللی انرژی گفت که بازیابی جامع‌تر «وابسته به کاهش سریع تنش در خصومت‌های تازه» است.

اگر کشتی‌ها پس از حملات اخیر نسبت به عبور از تنگه محتاط‌تر شوند، گفت‌وگوی اقتصاددانان ممکن است از پیش‌بینی مازاد قریب‌الوقوع نفت به نگرانی درباره «تخریب تقاضا» تغییر کند، زیرا قیمت‌های بالای انرژی بر کسب‌وکار‌ها و مصرف‌کنندگان فشار می‌آورد. میانگین قیمت هر گالن بنزین در ایالات متحده همچنان ۳۰ درصد بالاتر از پیش از جنگ باقی مانده است.

ایران اصرار دارد که آب‌های این کشور تنها مسیر قابل استفاده برای کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز است. کشتی‌هایی که به‌جای آن مسیر نزدیک به خط ساحلی عمان را، زیر هدایت و حفاظت ارتش آمریکا، انتخاب می‌کنند، خشم تهران را برانگیخته‌اند. شناوری که این آخر هفته مورد حمله قرار گرفت، در آب‌های عمان بود؛ همان‌طور که کشتی‌های هدف‌گرفته‌شده در اوایل هفته نیز در آنجا بودند و این امر تازه‌ترین چرخه تلافی‌جویی متقابل را رقم زد.

«دانیل استرنوف»، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، این هفته به نیویورک‌تایمز گفت: «ایران می‌خواهد هیچ‌چیز از طریق مسیر عمان جریان نداشته باشد و آنها نتوانسته‌اند جلوی همه آنچه در حال وقوع است را بگیرند.»

میانه تنگه، جایی که کشتی‌ها پیش از جنگ از آن عبور می‌کردند، به دلیل خطر مین‌گذاری توسط ارتش ایران، خطرناک محسوب می‌شود.

حملات ایران به کشتی‌ها پس از سال‌ها مشاهده این موضوع انجام شده که شبه‌نظامیان حوثی در یمن، که از نیرو‌های نیابتی ایران هستند، چگونه توانستند کشتیرانی در دریای سرخ را تهدید کنند.

ترافیک دریای سرخ اکنون تنها ۵۵ تا ۶۰ درصد سطح پیش از ۲۰۲۳ است؛ زمانی که حوثی‌ها در واکنش به جنگ اسرائیل در غزه، حمله به کشتی‌ها در این آبراه را آغاز کردند.