ترامپ برای عبور از تنگه هرمز عوارض می‌خواهد؛ آیا این کار قانونی است؟
رئیس‌جمهور دونالد ترامپ روز دوشنبه گفت که ایالات متحده پس از آنکه آتش‌بس با ایران در بحبوحه اختلاف بر سر تلاش تهران برای حفظ کنترل بر این آبراهه راهبردی از هم پاشید، بر محموله‌ها برای استفاده از تنگه هرمز ۲۰ درصد عوارض وضع خواهد کرد.
ایران این تنگه ۳۴ کیلومتری (۲۱ مایلی) را که مسیر اصلی عبور یک‌پنجم عرضه نفت جهان و دیگر کالا‌های حیاتی از جمله کود‌ها بود، هنگامی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه به آن حمله کردند، بست؛ اقدامی که باعث یک شوک جهانی انرژی شد.
خبرنامه «رویترز ایران بریفینگ» شما را با تازه‌ترین تحولات و تحلیل‌های جنگ ایران در جریان قرار می‌دهد. از اینجا ثبت‌نام کنید.
در اینجا آمده است که چرا این موضوع اهمیت دارد، مواضع ترامپ و ایران چه تفاوتی با هم دارند، و این مسئله چگونه بر بقیه جهان اثر می‌گذارد:
آیا آمریکا موضع خود را درباره دریافت عوارض از هرمز تغییر داده است؟
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، همین اواخر در ۲۵ ژوئن هنگام دیدار با کشور‌های خلیج فارس و در پاسخ به درخواست ایران برای دریافت عوارض گفت که «هیچ کشوری روی زمین حق ندارد برای استفاده از آبراه‌های بین‌المللی پول بگیرد» و عوارض کشتیرانی هرگز بخشی از هیچ توافقی نخواهد بود.
اما ترامپ پیش‌تر احتمال این را مطرح کرده بود که اگر توافق با ایران شکست بخورد، آمریکا عوارض دریافت کند.
او در یک پست در شبکه اجتماعی در ۲۰ ژوئن نوشت: «در دوره آتش‌بس، به مدت ۶۰ روز در تنگه هرمز هیچ عوارضی وجود نخواهد داشت، و پس از پایان دوره ۶۰ روزه نیز هیچ عوارضی وجود نخواهد داشت، مگر آنکه این عوارض از سوی و برای ایالات متحده آمریکا وضع شود، در صورتی که توافق کامل نشود، در ازای خدمات ارائه‌شده به عنوان فرشته نگهبان کشور‌های خاورمیانه، برای جبران هزینه‌های گذشته، حال و آینده.»
اکنون که آتش‌بس عملاً فرو ریخته است، به نظر می‌رسد او به موضع پیشین خود بازگشته است.
او روز دوشنبه در یک پست در شبکه اجتماعی گفت: «از این لحظه به بعد، ایالات متحده آمریکا با عنوان “نگهبان تنگه هرمز” شناخته خواهد شد، اما در این جایگاه، و از سر انصاف، هزینه‌هایش با نرخ ۲۰ درصد بر همه محموله‌های حمل‌شده بازپرداخت خواهد شد.»
ترامپ توضیح نداده است که این عوارض چگونه اعمال خواهند شد و از چه اختیار قانونی برای مطالبه آنها در برابر عبور استفاده خواهد کرد.
درخواست ترامپ برای اخذ عوارض چه تفاوتی با درخواست ایران برای دریافت هزینه دارد؟
ایران کنترل پایدار خود بر تنگه را، که آب‌های آن را با عمان شریک است، اولویت اصلی خود در مذاکرات قرار داده و آن را قوی‌ترین اهرم راهبردی خود در برابر جهان خارج و بهترین تضمین امنیتش در برابر حملات آینده می‌داند.
ایران معتقد است واشنگتن این موضوع را در متن توافق موقت ماه گذشته پذیرفته بود؛ توافقی که می‌گفت ایران «تنها برای مدت ۶۰ روز، با به‌کارگیری بهترین تلاش‌های خود، برای عبور امن کشتی‌های تجاری بدون دریافت هزینه، ترتیباتی فراهم خواهد کرد».
با این حال، آمریکا این عبارت را فقط به این معنا می‌دانست که ایران باید عبور امن کشتی‌ها را تسهیل کند و محدودیت‌هایی را که با زور پشتیبانی می‌شوند، اعمال نکند.
در طول جنگ، تهران «سازمان تنگه خلیج فارس» را ایجاد کرد که می‌گوید هر کشتی عبوری از این آبراه باید با آن هماهنگ کند و اصرار دارد کشتی‌ها فقط در نزدیکی ساحل ایران عبور کنند. این کشور کشتی‌هایی را که تلاش کرده‌اند در امتداد ساحل عمان و بدون کسب اجازه آن عبور کنند، هدف قرار داده است.
ایران گفته است که ممکن است در نهایت برای عبور هزینه دریافت کند، اما جزئیاتی درباره این هزینه‌ها ارائه نکرده است.
وضعیت پیش از جنگ چه بود و آیا اصولاً برای استفاده از تنگه، دریافت پول از سوی هر طرفی قانونی است؟
این تنگه از آب‌های سرزمینی ایران و عمان تشکیل شده است و مرز دریایی در میانه آن قرار دارد.
کنوانسیون حقوق دریایی «آنکلوس» که حقوق بین‌الملل دریا‌ها را تنظیم می‌کند، می‌گوید کشور‌هایی که در حاشیه تنگه‌ها قرار دارند نمی‌توانند صرفاً برای اجازه عبور، مطالبه پول کنند.
با این حال، آنها می‌توانند برای خدمات مشخصی مانند راهنمایی دریایی، یدک‌کشی یا خدمات بندری، هزینه‌های محدودی وضع کنند، هرچند این هزینه‌ها نباید بر کشتی‌های متعلق به کشور‌های خاص سنگین‌تر تحمیل شود.
نه ایران و نه ایالات متحده از امضاکنندگان «آنکلوس» نیستند، اما این کنوانسیون به‌طور گسترده به عنوان حقوق بین‌الملل دریایی و تنگه هرمز به عنوان یک تنگه بین‌المللی شناخته می‌شود.
در سال ۱۹۶۸، ایران و عمان با سازمان بین‌المللی دریانوردی بر سر یک طرح ترافیکی توافق کردند که بر اساس آن، کشتی‌های بزرگ از خطوط دریایی در میانه تنگه استفاده می‌کردند. سازمان بین‌المللی دریانوردی اکنون می‌گوید مین‌گذاری ایران در طول جنگ، چنین عبوری را ناامن کرده است.
آیا کشور‌های دیگر عوارض یا هزینه برای عبور از هرمز را خواهند پذیرفت؟
مقام‌های صنعت کشتیرانی گفته‌اند در تاریخ معاصر، هیچ اقدام یک‌جانبه‌ای برای مطالبه هزینه جهت عبور از یک تنگه صورت نگرفته است.
عمان در این باره با ایران گفتوگو کرده است. این کشور ماه گذشته برای کشتی‌هایی که از مسیر آب‌های آن از تنگه عبور می‌کنند، دستورالعملی صادر کرد که مستلزم پرداخت هیچ‌گونه هزینه‌ای نبود.
کشور‌های خلیج فارس، که اصلی‌ترین دسترسی‌شان به آب‌های آزاد برای صادرات حیاتی انرژی از طریق این تنگه است، به‌طور ویژه نگران این عوارض هستند.
مصرف‌کنندگان بزرگ محصولات انرژی و کود‌های شیمیایی خلیج فارس نیز ممکن است نگران شوند، به‌ویژه از پیشنهاد ترامپ برای افزایش ۲۰ درصدی هزینه بر محموله‌ها. این مسئله می‌تواند قیمت جهانی نفت را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.
گزارش از جاناتان سال؛ گزارش تکمیلی از جاناتان اسپایسر؛ نگارش از آنگوس مک‌داول؛ ویرایش از باربارا لوئیس و کرستن داناون.
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفتوگو با فراز
پیامد درخواست عجیب دانشگاه علوم پزشکی از بانک‌ها
- تازه‌ها
- پربازدیدها
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: