روی آوردن چین به تاکسی‌های برقی برای کاهش شوک نفتی ناشی از تنگه هرمز

چین حایلی به‌طور فزاینده مهم در برابر شوک‌های قیمت نفت در اختیار دارد: تاکسی‌های برقی.

در سراسر شهر‌های چین، استفاده از تاکسی و سرویس‌های اشتراک سفر رونق گرفته است. بر اساس داده‌های دولتی، در ماه مه، مردم ۳.۰۵ میلیارد سفر انجام داده‌اند که نشان‌دهنده رشد ۶ درصدی نسبت به زمان آغاز جنگ ایران در پایان فوریه، در مقایسه با بازه مارس تا مه سال گذشته است.

این جهش بازتاب‌دهنده ویژگی خاصی در ساختار حمل‌ونقل چین است: علی‌رغم افزایش قیمت بنزین، کرایه‌ها در حال کاهش هستند. تحلیلگران می‌گویند هجوم رانندگان جدید که در یک اقتصادِ کند به دنبال کار هستند، در ترکیب با خودرو‌های برقی ارزان‌قیمت، موجب کاهش کرایه‌ها شده و همین موضوع مسافرانی را که می‌خواهند از هزینه‌های بالای بنزین فرار کنند، به خود جذب کرده است.

«لی»، یک راننده پاره‌وقت در پکن که در حوزه حمل‌ونقل اینترنتی فعال است، می‌گوید کرایه‌ها از زمان شروع کارش در شش ماه پیش، ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است. این راننده ۳۶ ساله در یک ایستگاه شارژ خودرو‌های برقی به رویترز گفت: «رقابت بسیار شدید است.»

روی دیگر این سکه در شبکه‌های اجتماعی قابل مشاهده است. از زمانی که قیمت بنزین در ماه مارس شروع به افزایش کرد، صد‌ها پست در فضای مجازی منتشر شده که نشان می‌دهد سفر با تاکسی یا سرویس‌های اشتراک سفر ارزان‌تر از رانندگی با خودروی شخصی است.

خانم «یانگ»، ۴۵ ساله که صاحب یک خودروی بنزینی است، می‌گوید: «به‌ویژه وقتی قیمت بنزین بالاست، ترجیح می‌دهم برای مسیر‌هایی که برای دوچرخه‌سواری خیلی دور هستند، تاکسی بگیرم. به این ترتیب دیگر لازم نیست دنبال جای پارک بگردم یا پول بنزین بدهم.»

با برقی‌سازی تاکسی‌ها، رونق سرویس‌های اشتراک سفر شواهدی را تقویت می‌کند که حمل‌ونقل در چین کمتر به نفت وابسته شده است؛ موضوعی که این کشور را در برابر شوک‌های نفتی، مانند مسدود شدن تنگه هرمز، عایق می‌کند.

طبق اعلام وزارت حمل‌ونقل چین، حدود نیمی از ناوگان ۱.۳ میلیون نفری تاکسی‌های این کشور برقی هستند و در شهر‌های بزرگ این رقم به نزدیک ۱۰۰ درصد می‌رسد. «دیدی» (Didi)، اپلیکیشن اصلی اشتراک سفر در چین، اعلام کرد که سال گذشته ۲ میلیون خودروی هیبریدی یا برقی دیگر را ثبت کرده و مجموع ناوگان غیرفسیلی خود را به ۸ میلیون خودرو رسانده است، به‌طوری‌که خودرو‌های برقی ۷۵ درصد از کل مسافت‌های طی‌شده را به خود اختصاص داده‌اند.

در نتیجه، چین در ماه مه ۱۰ درصد کمتر از سال قبل بنزین و ۱۴ درصد کمتر گازوئیل مصرف کرد، حتی با اینکه حمل‌ونقل جاده‌ای کالا ۲ درصد افزایش یافت و سفر‌های جاده‌ای در تعطیلات طولانی «روز مه» به بالاترین حد خود رسید.

سازمان «گرین‌پیس» پیش‌بینی می‌کند که تا سال ۲۰۳۵، ۹۰ درصد از مسافت‌های طی‌شده توسط تاکسی‌ها و سرویس‌های اشتراک سفر، برقی خواهد بود.

«دایزونگ لیو»، مدیر آسیای شرقی در مؤسسه سیاست حمل‌ونقل و توسعه در چین، گفت: «با افزایش قیمت سوخت، مردم کمتر با خودرو‌های بنزینی شخصی خود رانندگی می‌کنند. اما تقاضای کلی برای سفر همچنان در حال افزایش است، بنابراین سفر‌های بیشتری به سمت حمل‌ونقل عمومی، مانند تاکسی و مترو، در حال تغییر جهت است.»

آیا این روند ماندگار است؟

این انعطاف‌پذیری تا حدودی توضیح می‌دهد که چگونه چین توانسته است واردات نفت خود را که در ماه ژوئن ۴۱ درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافت، بدون بهره‌برداری گسترده از ذخایر استراتژیک خود، کاهش دهد. چین با این کار، محموله‌های نفتی را در یک بازار جهانیِ محدودشده توسط جنگ آزاد کرده و به کنترل قیمت نفت کمک کرده است.

«ناتاشا کانوا»، تحلیلگر جی‌پی مورگان، در یادداشتی در تاریخ ۲ ژوئیه نوشت: «این درگیری ممکن است تغییرات رفتاری را که از قبل در جریان بود، تسریع کرده باشد و چین را از نظر ساختاری کمتر از آنچه بازار تصور می‌کرد، به نفت وابسته کرده باشد.» این احتمال زمانی محک خواهد خورد که قیمت سوخت‌های حمل‌ونقل در چین به سطوح پیش از جنگ بازگردد.

جی‌پی مورگان انتظار دارد که تقاضا برای بنزین در سال ۲۰۲۷ همچنان کاهش یابد، اما با سرعتی کمتر از امسال؛ پیش‌بینی می‌شود کاهش سالانه ۵۰ هزار بشکه در روز در مقایسه با کاهش ۱۵۰ هزار بشکه‌ای امسال رخ دهد.