کوه کلنگ؛ سایت مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران که ترامپ تهدید به حمله به آن کرد
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تهدید کرده است که به سایتی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران، که با نام «کوه پیکَکس» شناخته می‌شود، حمله کند؛ تأسیسات مستحکم‌شده‌ای که در عمق زیاد زیر زمین، نزدیک یکی از سایت‌های اصلی هسته‌ای تهران، قرار دارد.
ترامپ در مصاحبه‌ای در ۱۳ ژوئیه با برنامه «هیو هیویت شو» گفت: «ما کوه پیکَکس را از بین خواهیم برد. به ایرانی‌ها بگویید آماده باشند.»
این تهدید بازتاب‌دهنده تشدید تنش‌هاست، زیرا تهران و واشنگتن در خلیج فارس به تبادل آتش پرداخته‌اند و تلاش‌ها برای پایان دادن به درگیری را به عقب رانده‌اند.
کوه پیکَکس کجاست؟
کوه پیکَکس ۲۲۰ کیلومتر (۱۴۰ مایل) جنوب تهران و ۲ کیلومتر (۱.۲ مایل) از مجتمع هسته‌ای نطنز فاصله دارد.
سایت نطنز، جایی که دو نیروگاه غنی‌سازی اورانیوم ایران قرار داشت، در جریان جنگی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز کردند و همچنین در جنگ ۱۲ روزه سال گذشته، بمباران شد.
به‌گفته مؤسسه علم و امنیت بین‌المللی (ISIS)، یک اندیشکده مستقر در آمریکا و متمرکز بر عدم اشاعه هسته‌ای، تأسیسات تونلیِ در حال ساخت در کوه پیکَکس در هیچ‌یک از آن دو جنگ هدف قرار نگرفت.
این قله حدود ۱۶۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد.
در نطنز دو نیروگاه غنی‌سازی فعال بود ــ یکی روی زمین و دیگری زیر زمین. آژانس هسته‌ای سازمان ملل گفته است که نیروگاه روی زمین نابود شده است. نیروگاه دیگر، زیرزمینی، احتمالاً دست‌کم به‌شدت آسیب دیده است.
تاریخچه سایت چیست؟
به‌گفته ISIS، ساخت این سایت در سال ۲۰۲۰، پس از انفجاری آغاز شد که مقام‌های ایرانی آن را در آن زمان ناشی از خرابکاری در تأسیسات نطنز گزارش کردند.
ایران در آن زمان گفت که خرابکاری در نطنز خسارت قابل توجهی وارد کرده و می‌تواند روند توسعه سانتریفیوژ‌های پیشرفته غنی‌سازی اورانیوم را کند کند.
در سپتامبر همان سال، علی‌اکبر صالحی، رئیس وقت سازمان انرژی اتمی ایران، گفت ایران ساخت «سالن مدرن‌تر، بزرگ‌تر و جامع‌تر در همه ابعاد در قلب کوه نزدیک نطنز» را برای ساخت سانتریفیوژ‌های پیشرفته آغاز کرده است.
رافائل گروسی، رئیس نهاد ناظر هسته‌ای سازمان ملل، در مصاحبه‌ای با PBS Frontline در ماه مارس، خاطرنشان کرد که ایران پیش‌تر قصد خود را برای فعالیت هسته‌ای در کوه پیکَکس اعلام کرده بود.
او گفت: «این بخشی از قصد کاملاً سیستماتیک آنها برای قرار دادن حساس‌ترین تأسیساتشان در زیر زمین بود.»
ایران در آنجا چه ساخته است؟
ISIS، که تصاویر ماهواره‌ای این سایت را تحلیل کرده است، می‌گوید این محل دارای دو جفت ورودی است که فرض می‌شود به یک تأسیسات منتهی می‌شوند که برآورد می‌شود دست‌کم ۱۰۰ متر زیر کوه قرار داشته باشد.
به‌گفته ISIS در گزارشی در ۱۴ ژوئیه، تدابیر دفاع فیزیکی عمدتاً شامل یک محیط امنیتی بزرگ و استحکام‌بخشی گسترده ورودی‌های تونل است.
جفت ورودی‌های شرقی تونل از زمان جنگ‌ها تا حدی با خاک پر شده‌اند تا دسترسی خودرو‌های زمینی را مسدود کنند، اما کاملاً مهر و موم نشده‌اند.
سم لیر، پژوهشگر مؤسسه پژوهشی سیاست خارجی که تصاویر ماهواره‌ای اخیر این سایت را نیز بررسی کرده است، به رویترز گفت که افزایش استحکام ورودی‌های تونل، «هدف‌گیری با مهمات نفوذکننده مانند بمب‌های سنگرشکن» را پیچیده خواهد کرد.
آیا سایت فعال است و برای چه می‌تواند استفاده شود؟
ترامپ در اظهارات ۱۳ ژوئیه خود گفت واشنگتن کوه پیکَکس را از نزدیک زیر نظر دارد.
او گفت: «ما هیچ فعالیتی در آنجا نمی‌بینیم. آنها با وضعیت هسته‌ای خود خوب پیش نمی‌روند. هر وقت درباره‌اش می‌شنویم، آن را منفجر می‌کنیم؛ بنابراین آنها از صحبت درباره آن خوششان نمی‌آید. اما احتمالاً به‌زودی به پیکَکس شانس خواهیم داد.»
ISIS در گزارش خود گفت ارزیابی‌اش این است که «تأسیسات هنوز عملیاتی نیست، اما ساخت‌وساز ادامه دارد» و بر پایه تصاویر ماهواره‌ای به‌تنهایی مشخص نیست چه زمانی می‌تواند عملیاتی شود.
«همچنین مشخص نیست که آیا ایران هنوز قصد دارد یک تأسیسات مونتاژ در مقیاس بزرگ نصب کند یا نه، با توجه به نابودی برنامه سانتریفیوژ ایران، از جمله توانایی ایران برای ساخت قطعات سانتریفیوژ مورد نیاز برای یک کارخانه مونتاژ.»
ISIS افزود: «با این حال، اگر ایران شروع به بازسازی توانایی تولید سانتریفیوژ خود کند، ممکن است برنامه‌ریزی کند که یک تأسیسات مونتاژ سانتریفیوژ کوچک‌تر در کوه پیکَکس نصب کند که بتواند به برنامه تسلیحات هسته‌ای خدمت کند.»
چگونه ممکن است سایت مورد حمله قرار گیرد؟
کارشناسان ارزیابی می‌کنند که این مجتمعِ عمیقاً مدفون، فراتر از برد قدرتمندترین بمب‌های سنگرشکن در زرادخانه آمریکا قرار دارد.
ISIS گفته است که این سایت «برای حمله یا خرابکاری توسط نیرو‌های زمینی مناسب‌تر است».
«با این حال، ممکن است آسیب‌پذیری‌هایی نیز وجود داشته باشد که بتوان از طریق حملات هوایی با سلاح‌های نفوذگر عمیق به زمین از آنها بهره‌برداری کرد.»
لیر گفت: «می‌توان استنباط کرد که فعالیت‌های جاری در کوه پیکَکس وجود دارد که ایرانی‌ها می‌خواهند آن را ادامه دهند، اما همچنان به اندازه‌ای نگران حمله احتمالی هستند که اقداماتی برای تقویت دفاع خود انجام می‌دهند.»
ناترازی بنزین حل شد
امیرعلی ابوالفتح در گفت‌وگو با فراز
پیامد درخواست عجیب دانشگاه علوم پزشکی از بانک‌ها
- تازه‌ها
- پربازدیدها
یک نماینده مجلس به فراز گفت:
گفت‌وگوی فراز با سخنگوی صنعت آب کشور
گزارش تصویری اختصاصی فراز از مراسم بدرقه رهبر جان‌فدا
علی باقری دبیر کل حزب اطلاح‌طلب «عهد» در گفتگو با فراز: