استارمر کنار رفت و اندی برنهام نخست‌وزیر بریتانیا شد

اندی برنهام روز دوشنبه نخست‌وزیر بریتانیا شد و کیر استارمر را که دو سال پس از پیروزی بزرگ پارلمانی‌اش کناره‌گیری کرد، جانشین کرد.

برنهام روز جمعه بدون رقابت به‌عنوان رهبر حزب حاکم کارگر بریتانیا انتخاب شده بود. استارمر پیش از دیدار با شاه چارلز برای ارائه رسمی استعفای خود، یک سخنرانی کوتاه خداحافظی ایراد کرد و سپس برنهام با درخواست پادشاه برای تشکیل دولت جدید موافقت کرد.

برنهام وعده خواهد داد که کشور را «بازسیم‌کشی» کند تا بهتر بر مسائلی تمرکز شود که مردم به آنها اهمیت می‌دهند، از جمله بحران هزینه‌های زندگی و خدماتی که عملکرد ضعیفی دارند.

بر اساس آنچه باید بدانید، برنهام به هفتمین نخست‌وزیر بریتانیا در یک دهه تبدیل شده است. او در حالی جانشین استارمر شد که استارمر دو سال پس از کسب یک اکثریت بزرگ پارلمانی از مقام خود کناره‌گیری کرد.

استارمر با یک سخنرانی کوتاه خداحافظی، پیش از دیدار با شاه چارلز، رسماً استعفای خود را تقدیم کرد. سپس برنهام به دیدار پادشاه رفت و او را پذیرفت که نخست‌وزیر شود.

در سخنرانی برنامه‌محور برنهام، او بر چند محور تأکید کرده است. او وعده داده است که بزرگ‌ترین «بازتوزیع قدرت» را در کشور رقم بزند و از تمرکز بیش از حد قدرت در وایت‌هال، در لندن، بکاهد؛ موضوعی که به گفته او به زیان مناطق بریتانیا تمام شده است.

در حوزه صنعت، برنهام گفته است می‌خواهد بریتانیا صنعت خود را بازسازی کند و از تولید داخلی و ظرفیت ساخت در بخش‌های حیاتی مانند فولاد، دفاع، انرژی، غذا و کشاورزی حمایت کند.

در آموزش نیز او گفته است که می‌خواهد وابستگی به آموزش دانشگاهی کمتر و بر مدارک فنی و حرفه‌ای تأکید بیشتری شود و نظامی «بر پایه برابری میان آموزش آکادمیک و فنی» ساخته شود.

در بخش مسکن، برنهام وعده داده است دولت او «بزرگ‌ترین برنامه ساخت خانه‌های شورا» یا مسکن اجتماعی را از دوره پس از جنگ جهانی دوم در ۱۹۴۵ به این سو پیش ببرد.

در موضوع مالیات نیز او گفته است به قواعد مالی خودتحمیل‌شده دولت کارگر پایبند خواهد ماند؛ قواعدی که هزینه‌های روزمره را باید با درآمد‌ها برابر نگه دارد و همچنین به تعهد انتخاباتی حزب برای افزایش مالیات بر کارگران دست نخواهد زد.

برنهام پس از ورود به داونینگ‌استریت باید نخستین کابینه خود را تشکیل دهد و مهم‌ترین تصمیم او انتخاب وزیر دارایی خواهد بود. اختلاف در این پیوند کلیدی در قلب دولت، پیش‌تر موجب سقوط دولت‌های دیگر شده است.

در میان گزینه‌های اولیه، اَد میلیبند، وزیر امنیت انرژی و خالص صفر، به‌عنوان یکی از نامزد‌های مطرح دیده می‌شد، اما اکنون شاَبانا محمود، وزیر کشور، به‌نظر می‌رسد شانس بیشتری برای این سمت داشته باشد. برنهام روز جمعه از حزبش خواسته بود از «گمانه‌زنی»‌ها دوری کنند و گفته بود هنوز تیم خود را تعیین نکرده است.

در توضیح پیشینه سیاسی او آمده است که برنهام، ۵۶ ساله، در لیورپول متولد شد و در کمبریج ادبیات خواند، سپس مسیر آشنای سیاست حرفه‌ای را طی کرد. او ابتدا پژوهشگر جوان، بعد مشاور پارلمانی، سپس قانون‌گذار و در نهایت وزیر در دولت‌های تونی بلر و گوردون براون شد.

او پس از دو شکست در رقابت رهبری حزب کارگر در سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵، از سیاست لندن فاصله گرفت و در سال ۲۰۱۷ شهردار منچستر بزرگ شد. در آن سمت، به‌ویژه در سال ۲۰۲۰، زمانی که دولت محافظه‌کار بوریس جانسون می‌خواست محدودیت‌های شدید کرونا را با جبران مالی ناکافی بر منطقه تحمیل کند، در برابر دولت مرکزی ایستاد. همین موضع برای او در شمال انگلیس محبوبیت آورد و لقب «پادشاه شمال» را برایش ساخت.

برنهام اکنون می‌گوید تجربه و چشم‌انداز لازم را دارد تا با رأی‌دهندگان ارتباط برقرار کند و حزب پوپولیست ضد مهاجرت «ریفورم بریتانیا» به رهبری نایجل فراژ را شکست دهد؛ حزبی که ماه‌ها در نظرسنجی‌ها پیشتاز بوده است.

با این حال، گرچه صعود برنهام در میان همکاران حزب کارگر پس از دوره کم‌رمق استارمر شور و امید تازه‌ای ایجاد کرده، هنوز ابهام زیادی درباره شکل دولت جدید و مسیر سیاست‌های آن وجود دارد.