کشتی‌ها از تنگه هرمز دوری می‌کنند؛ تشدید درگیری‌ها راهگذر حیاتی نفت را تحت فشار قرار داد

تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز از زمان اعمال محاصره دریایی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در هفته گذشته به‌شدت کاهش یافته است و در شرایطی که جنگ میان آمریکا و ایران تشدید می‌شود، مالکان کشتی‌ها بیش از پیش از یکی از مهم‌ترین کریدور‌های انرژی جهان فاصله می‌گیرند.

عبور کشتی‌ها از این تنگه پس از حملات تازه آمریکا به ایران، اعلام ممنوعیت کامل تردد دریایی از سوی تهران و حملات جدید به کشتی‌های تجاری، در چندین پایگاه داده حمل‌ونقل دریایی به‌طور محسوس کاهش یافته و این موضوع اپراتور‌ها را وادار کرده تا خطر ورود به خلیج فارس را دوباره ارزیابی کنند.

لویدز لیست اینتلیجنس ثبت کرده که تنها ۵۳ عبور کشتی در هفته منتهی به ۲۰ ژوئیه انجام شده است؛ این رقم نسبت به ۱۵۷ عبور در هفته پیش از آن، ۶۶ درصد کاهش نشان می‌دهد. جابه‌جایی نفتکش‌ها و کشتی‌های حمل گاز ــ که مسئول انتقال بخش عمده نفت خام و گاز طبیعی مایع خلیج فارس هستند ــ نیز از ۹۰ عبور به ۳۰ عبور کاهش یافته است.

داده‌های کپلر نیز نشان می‌دهد فعالیت‌ها تقریباً بلافاصله پس از آغاز محاصره دریایی رو به وخامت گذاشته است. عبور روزانه، که پیش از ۱۵ ژوئیه به‌طور میانگین بیش از ۲۰ کشتی بود، در همان روز به ۱۶ فروند رسید و سپس در ۱۶ ژوئیه به رقم‌های تک‌رقمی سقوط کرد. تردد در ادامه هفته نیز پایین ماند و فقط گهگاه اندکی بهبود یافت.

این کندشدن تازه، روند چند هفته‌ای عادی‌سازی تدریجی را معکوس کرده است؛ روندی که پس از آتش‌بس اواسط ژوئن، برخی مالکان کشتی را به ازسرگیری سفر‌های خلیج فارس ترغیب کرده بود.

در عوض، درگیری‌های تازه بار دیگر این گذرگاه استراتژیک را که حدود یک‌پنجم مصرف جهانی نفت را حمل می‌کند، تقریباً خالی کرده است.

بریجت دایکون، تحلیلگر ارشد ریسک و انطباق در لویدز لیست اینتلیجنس، گفت: «از زمان تشدید دوباره تنش‌ها، اوضاع به‌طور چشمگیری کند شده است.» او افزود: «این موضوع غافلگیرکننده نیست ــ مردم عقب می‌کشند و دوباره ارزیابی می‌کنند، همان‌طور که انتظار می‌رود.»

با این حال، تردد به‌طور کامل متوقف نشده است. دایکون گفت: «هر فردی درجه متفاوتی از تحمل ریسک دارد. هنوز هم می‌بینیم که نفتکش‌ها رفت‌وآمد می‌کنند؛ کار به توقف کامل نرسیده است.»

او گفت به‌جای بازگشت تدریجی، حرکت کشتی‌ها احتمالاً همچنان به‌صورت «موجی» ادامه خواهد داشت؛ مالکان کشتی در بازه‌های کوتاهِ احساس امنیت از فرصت استفاده می‌کنند و هر زمان تنش‌ها بالا برود دوباره عقب می‌کشند.

داده‌های اس‌اندپی گلوبال تصویری مشابه نشان داد. تنها ۴۰ کشتی بین ۱۷ تا ۱۹ ژوئیه از تنگه عبور کردند که به‌طور میانگین حدود ۱۳ عبور در روز بود، در حالی که تردد هفتگی تا ۱۹ ژوئیه تقریباً ۵۰ درصد نسبت به هفته قبل کاهش یافته است.

کشتی‌های تجاری همچنان بیش از ۷۰ درصد تردد این بازه را تشکیل می‌دادند، اما فقط حدود یک‌سوم آنها با محدودیت‌های دریایی مطابقت داشتند. این موضوع نشان می‌دهد مالکان اصلی بین‌المللی هنوز برای بازگشت به منطقه مردد هستند.

ساول کاوونیک، رئیس بخش پژوهش انرژی در‌ام‌اس‌تی مارکوی، گفت: «آخرین تشدید تنش نشان می‌دهد که انتظار برای بازگشایی سریع تنگه هرمز زودهنگام بوده است.»

او افزود: «خصومت‌ها و بازاعمال محاصره، درگیری را دوباره به مسیر تشدید بازگردانده است» و اضافه کرد که جریان‌ها از هرمز به حدود ۱۵ درصد سطح پیش از جنگ رسیده‌اند. او به سی‌ان‌بی‌سی گفت اگر شدت فعلی درگیری برای چند هفته ادامه یابد یا زیرساخت‌های انرژی منطقه هدف قرار گیرد، نفت می‌تواند دوباره ۱۰۰ دلار در هر بشکه را آزمایش کند.