اثر «موشک و پر»: تورم فروکش کرده، اما قبض خرید مواد غذایی نه

اقتصاد برای آنچه قیمت مواد غذایی در آمریکا در سال‌های اخیر انجام داده، یک اصطلاح دارد: «موشک و پر».

موشک، چون هزینه مواد غذایی مصرف‌شده در خانه در پیِ پس‌لرزه‌های همه‌گیری به‌سرعت اوج گرفت. پر، چون وقتی قیمت‌ها بالا می‌روند، پایین آمدنشان به‌کندی انجام می‌شود.

این وضعیت برای آمریکایی‌هایی که با تندترین افزایش قیمت مواد غذایی در ۵۰ سال گذشته روبه‌رو شده‌اند، ناامیدکننده بوده است. با اینکه تورم قیمت مواد غذایی در سال ۲۰۲۲ به اوج رسید، زمانی که قیمت‌ها ۱۱.۴ درصد جهش کرد، قیمت‌ها مسیر معکوس در پیش نگرفته‌اند. شتاب گرفتن تورم پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران این آزار را طولانی‌تر کرده است.

مت هموری، که هدایت بخش جهانی خواربار در شرکت مشاوره‌ای الیکس‌پارتنرز را بر عهده دارد، گفت: «فکر می‌کنم افکار عمومی کم‌کم دارد با این موضوع کنار می‌آید که “خب، می‌شنوم تورم کند شده، اما هیچ‌چیز ارزان‌تر نمی‌شود. ” برای اینکه قیمت‌ها پایین بیاید، باید کاهش عمومی قیمت‌ها یا همان دفلیشن رخ دهد، و این بسیار نادر است.»

وزارت کشاورزی آمریکا روز جمعه گزارش داد قیمت مواد غذایی مصرفی در خانه در سراسر کشور امسال ۲.۷ درصد افزایش خواهد یافت. این رقم از تورم مواد غذایی‌ای که خریداران در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ دیده بودند بالاتر است، اما به میانگین تاریخی ۲.۶ درصد نزدیک است.

این همان اثر انباشته شوک‌های قیمتی پس از همه‌گیری است که مصرف‌کنندگان هنوز آن را احساس می‌کنند، و آنها در واکنش به این فشار‌ها رفتار‌هایی از خود نشان می‌دهند که می‌تواند برای اقتصاد آمریکا پیامد‌هایی به همراه داشته باشد.

یک مطالعه اخیر از سوی شرکت مشاوره‌ای بین‌اندکو و شرکت تحقیقات بازار نیلسن‌آی‌کیو اعلام کرد تعداد اقلام خریداری‌شده در فروشگاه‌های مواد غذایی آمریکا در نیمه دوم سال گذشته کاهش یافت و از فوریه امسال با شدت بیشتری افت کرد. این مطالعه گفت قیمت بالای بنزین، افزایش استفاده از دارو‌های GLP-۱ و کاهش شمار افرادی که کمک غذایی دولتی دریافت می‌کنند، همگی بر هزینه‌کرد خانوار‌ها برای خرید مواد غذایی اثر گذاشته‌اند.

مصرف‌کنندگان همچنین به‌دنبال تخفیف‌ها هستند و برای پیدا کردن آنها بین فروشگاه‌ها جابه‌جا می‌شوند. بنا بر داده‌های شرکت تحقیقات بازار نومراتور، در سه‌ماهه دوم امسال، فروشگاه‌های تخفیفی مانند کاستکو، والمارت و آلدی سهم بازار را از خواربارفروشان سنتی مانند کروگر و آلبرتسونز گرفتند.