۱۷ آبان ۱۴۰۵ ۰۸:۵۱
دوشنبه ۰۵ مرداد ۱۴۰۵ - ۱۳:۳۷
کد خبر: ۱۱۴۶۰۲

حوثی‌ها عربستان را در تنگنای نبردی تازه قرار داده‌اند

حوثی‌ها عربستان را در تنگنای نبردی تازه قرار داده‌اند
حوثی‌های مورد حمایت ایران از لحظه‌ای آسیب‌پذیر برای عربستان سعودی استفاده کرده‌اند؛ کشوری که میلی به ورود دوباره به جنگ ندارد، اما اکنون با تشدید سریع درگیری‌ها روبه‌روست و بیم آن می‌رود که برای گرفتن امتیاز‌های سیاسی در یمن، جنگی تازه شعله‌ور شود.

برای بیش از چهار سال، آتش‌بسی شکننده در یمن برقرار بود؛ جایی که یک ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی و شبه‌نظامیان حوثیِ مورد حمایت ایران در جنگی درگیر بودند که این کشور را تا آستانه قحطی کشاند.

این بلاتکلیفی احتمالا هیچ‌گاه قرار نبود دوام بیاورد. گفت‌و‌گو‌ها برای رسیدن به یک توافق صلح پایدار متوقف شده بود و حوثی‌ها هرچه بیشتر از این بن‌بست خشمگین می‌شدند. مقام‌های سعودی ــ که از بحران‌های دیگر غافل بودند و تمایلی به بازگشت به میدان نبرد نداشتند ــ امیدوار بودند این بن‌بست کمی دیگر ادامه پیدا کند.

اما جنگ آمریکا با ایران در این بشکه باروت، جرقه‌ای انداخت. در چند هفته گذشته، حوثی‌ها و عربستان سعودی به‌سرعت وارد چرخه‌ای از تشدید تنش شده‌اند که می‌تواند به جنگی تمام‌عیار گسترش یابد.

مقام‌های سعودی علاقه چندانی به درگیری دیگر با حوثی‌ها نشان نمی‌دهند. کارزار بمباران پیشین آنها به باتلاقی ده‌ساله تبدیل شد که منابع مالی پادشاهی را فرسود، اعتبارش را خدشه‌دار کرد و به کشته شدن صد‌ها هزار یمنی بر اثر خشونت، گرسنگی و بیماری انجامید.

حوثی‌های جنگ‌دیده ظاهرا بر این باورند که در صورت تشدید رویارویی با عربستان سعودی، چیز زیادی برای از دست دادن ندارند و در عوض می‌توانند دستاورد‌های زیادی به دست آورند؛ از جمله دسترسی به درآمد‌های نفتی یمن و اختیارات بیشتر در این کشور، بنا بر گفته مقام‌ها و دیپلمات‌هایی که با این گروه سروکار داشته‌اند.

بر اساس گفته پژوهشگرانی که این گروه را مطالعه می‌کنند، حوثی‌ها هم برای کمک به متحد اصلی خود، ایران، و هم برای واداشتن پادشاهی سعودی و جامعه بین‌المللی به دادن امتیاز‌های سیاسی در یمن دست به این اقدامات می‌زنند.

فریا المسلمی، پژوهشگر مرتبط با یمن در مؤسسه پژوهشی «چتم هاوس» در لندن، گفت: «حوثی‌ها برای هر مشکلی در جهان فقط یک راه‌حل دارند و آن رفتن به جنگ است.» او افزود: «سعودی‌ها هر مشکلی را با تلاش برای پول‌پاشی حل می‌کنند و حوثی‌ها با تیراندازی.»

در هفته گذشته، حوثی‌ها موشک و پهپاد به سمت عربستان سعودی و کشتی‌ها در دریای سرخ شلیک کرده‌اند و بازار‌های جهانی انرژی را مختل کرده‌اند؛ در همین حال، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان برای نخستین بار در چند سال گذشته، حملات هوایی علیه مناطق تحت کنترل حوثی‌ها انجام داده است.

یک نگرانی واقعی وجود دارد که جنگ داخلی یمن دوباره شعله‌ور شود»، اپریل الی، که روی روند صلح یمن در سازمان ملل کار کرده و اکنون پژوهشگر ارشد در مؤسسه واشینگتن است، چنین گفت.

این روایت از وضعیت یمن بر پایه گفت‌و‌گو با مقام‌های یمنی، دیپلمات‌های غربیِ فعلی و پیشینِ درگیر در روند صلح یمن و تحلیلگران منطقه‌ای نوشته شده است. بیشتر آنها به شرط ناشناس ماندن سخن گفتند تا جزئیات مذاکرات سیاسی حساس را بازگو کنند.

میان این کشمکش قدرت بین حوثی‌ها و عربستان سعودی، ده‌ها میلیون شهروند یمنی گرفتار شده‌اند که از محرومیت گسترده رنج می‌برند. برخی از آنها می‌گویند حتی بازگشت به جنگ هم بهتر از این ناامیدیِ کنونی است.

ایمن عبدالحق، ۴۳ ساله، پدر چهار فرزند و راننده تاکسی در صنعا، پایتخت تحت کنترل حوثی‌ها، گفت: «ما از این سختی به ستوه آمده‌ایم و به راهی برای خروج نیاز داشتیم، چه از طریق گفت‌و‌گو و چه از طریق جنگ.» او افزود: «مردم همیشه دنبال یک گشایش هستند، فارغ از عواقبش.»

حوثی‌ها زمانی گروهی نامنظم از شورشیان مسلمان شیعه در شمال کوهستانی یمن بودند که شعاری درباره مرگ بر آمریکا و اسرائیل داشتند. آنها با حمایت ایران، جنگ داخلی را آغاز کردند و در سال ۲۰۱۴ صنعا را تصرف کردند و دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی را عقب راندند.

مقام‌های عربستان سعودی، همسایه شمالی یمن، از ایده حضور یک شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در مرزشان به‌شدت نگران شدند. یک ائتلاف نظامی به رهبری عربستان کارزار بمباران را آغاز کرد و از نیرو‌های ضدحوثی پشتیبانی کرد. اما جنگ سال‌ها ادامه یافت و عربستان زیر فشار بین‌المللی، به‌دلیل نقشش در تشدید بحران انسانی یمن، عقب نشست.

تا زمانی که آتش‌بس در سال ۲۰۲۲ اعلام شد، حوثی‌ها در شمال یمن یک حکومت بالفعل ایجاد کرده بودند. جنوب کشور به‌طور اسمی در کنترل دولت به‌رسمیت‌شناخته‌شده بین‌المللی بود؛ دولتی که از نظر مالی و نظامی به عربستان سعودی وابسته است. مقام‌های سعودی همچنان ادعا می‌کنند که در مسائل گوناگون یمن حرف نهایی را آنها می‌زنند.

در ابتدا به نظر می‌رسید خستگی نظامی و اراده سیاسی در هر دو طرف می‌تواند به صلحی پایدار منجر شود. در اواخر سال ۲۰۲۳، با کمک سازمان ملل، عربستان و حوثی‌ها به امضای یک توافق اولیه صلح ــ که مقام‌ها از آن با عنوان «نقشه راه» یاد می‌کردند ــ نزدیک شدند؛ توافقی که قرار بود چارچوبی برای حل‌وفصل سیاسی بلندمدت ارائه دهد، بنا بر گفته مقام‌های یمنی و غربیِ درگیر در آن تلاش‌ها.

یکی از بخش‌های اصلی آن توافق، توافقی برای امکان‌پذیر کردن پرداخت حقوق کارمندان دولت یمن در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها بود؛ حقوقی که در زمان جنگ متوقف شده بود. مبلغ موردنظر قابل‌توجه بود ــ سالانه بین ۱ تا ۲ میلیارد دلار ــ بر اساس گفته دو دیپلمات غربی و یک مقام یمنی که در جریان این طرح بودند. این پول عمدتا قرار بود از درآمد نفتی یمن تأمین شود؛ منابع نفتی یمن خارج از قلمرو حوثی‌ها قرار دارد و حوثی‌ها مشتاق دسترسی به آن بودند.

پیش از نهایی شدن توافق، حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به رهبری حماس علیه اسرائیل و به‌دنبال آن بمباران ویرانگر غزه از سوی اسرائیل، روند صلح یمن را برهم زد. حوثی‌ها یک کارزار نظامی در همبستگی با فلسطینیان غزه اعلام کردند و موشک و پهپاد به سمت اسرائیل و کشتی‌ها در دریای سرخ شلیک کردند.

مقام‌های سعودی و دیپلمات‌های بین‌المللی بر این باور بودند که حوثی‌ها آتش‌بس را ــ که پیش‌شرط روند صلح یمن بود ــ نقض کرده‌اند و همین موضوع پیشبرد کار را ناممکن کرده است، بنا بر گفته آن مقام یمنی و دو دیپلماتی که در جریان گفت‌و‌گو‌ها بودند. اما حوثی‌ها استدلال می‌کردند که آتش‌بس آنها با عربستان همچنان برقرار است و فشار می‌آوردند که روند صلح ادامه یابد.

در طول جنگ غزه، حوثی‌ها از حمله به عربستان سعودی خودداری کردند. اما حملات آنها در دریای سرخ خشم کشور‌هایی را برانگیخت که به این مسیر آبی برای حمل‌ونقل دریایی وابسته بودند. وقتی دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ دور دوم ریاست‌جمهوری خود را آغاز کرد، حوثی‌ها را یک سازمان تروریستی خارجی اعلام کرد و کارزار بمبارانی علیه آنها به راه انداخت.

به گفته المسلمی، پژوهشگر چتم هاوس، این برچسب، وضعیت اقتصادیِ از قبل دردناکِ مناطق تحت کنترل حوثی‌ها را بدتر کرد و خود حوثی‌ها نگران بودند که نارضایتی عمومی در آن مناطق افزایش یابد.

محمد البخیتی، مقام ارشد سیاسی حوثی، در گفت‌و‌گو با نیویورک‌تایمز، عربستان سعودی را متهم کرد که «در اجرای هیچ‌یک از بند‌های نقشه راه، و در رأس آن پرداخت حقوق همه کارکنان دولت، کوتاهی کرده است.»

او گفت عربستان مسئول تشدید کنونی تنش‌هاست و این کشور را به اعمال محدودیت بر پرواز‌ها و کشتیرانی به یمن متهم کرد؛ محدودیت‌هایی که حوثی‌ها و بسیاری از یمنی‌های مناطق تحت کنترل آنها از آن به‌عنوان محاصره یاد می‌کنند.

در پستی در شبکه‌های اجتماعی در روز شنبه، محمد آل‌جابر، سفیر عربستان در یمن، گفت که پادشاهی مایل به کاهش تنش است و از تلاش‌ها برای صلحی جامع در یمن حمایت می‌کند. او حوثی‌ها را به «اصرار بر مسیر تشدید تنش و خشونت» متهم کرد و گفت آنها در خدمت دستورکار‌های خارجی‌ای هستند که به سود مردم یمن نیست.

در فوریه، زمانی که آمریکا و اسرائیل با ایران وارد جنگ شدند، به نظر می‌رسید حوثی‌ها مایل‌اند کنار بایستند. اما پس از فروپاشی آتش‌بس میان آمریکا و ایران، محاسبات حوثی‌ها تغییر کرد. برخی تحلیلگران گفتند احتمال می‌دهند این تغییر ناشی از فشار ایران برای درگیر شدن بیشتر بوده باشد. مداخله حوثی‌ها به منافع ایران خدمت می‌کند، اما همچنین در راستای تمایل خود حوثی‌ها برای تحمیل واقعیتی سیاسی تازه بر یمن است، به گفته این تحلیلگران.

پس از آنکه بر سر فرود یک هواپیمای ایرانی در صنعا درگیری‌ای رخ داد، حوثی‌ها بعدتر محاصره دریایی عربستان را اعلام کردند. با توجه به موقعیت راهبردی یمن در امتداد دریای سرخ، حوثی‌ها در موقعیتی مناسب برای برهم زدن بازار‌های انرژی قرار دارند. عربستان، که بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان است، معمولا بخش عمده نفت خود را از تنگه هرمز در نزدیکی ایران عبور می‌دهد، اما به‌دلیل جنگ، ناچار شده مسیر خود را از دریای سرخ تغییر دهد.

اپریل الی، تحلیلگر مؤسسه واشینگتن، گفت: «حوثی‌ها در تشخیص لحظه خون‌ریزیِ در آب خیلی خوب‌اند.» او افزود: «آنچه آنها می‌خواهند این است که کنترل خود را در یمن تثبیت کنند و به منابع داخلی و دسترسی بی‌مانع به دنیای بیرون دست یابند.»

به گفته تحلیلگران، اینکه اوضاع از اینجا به بعد تا چه حد تشدید شود، ممکن است به موضع دولت ترامپ بستگی داشته باشد. کاخ سفید به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.

در ۲۳ ژوئیه، پس از آنکه حوثی‌ها مدعی حمله به دو نفتکش سعودی شدند، ترامپ در شبکه‌های اجتماعی تهدید کرد که اگر این حملات ادامه پیدا کند، بر آن گروه «مجازات نظامی شدید» تحمیل خواهد کرد.

او همچنین از حوثی‌ها ابراز ناامیدی کرد و گفت آنها «تا این لحظه، بسیار حرفه‌ای و هوشمندانه عمل کرده‌اند.»

ارسال نظر
captcha
پربازدیدترین ویدیوها
  • تازه‌ها
  • پربازدیدها
افتتاح 43 مدرسه کیمیای دانش در مسیر ایفای مسئولیت‌های اجتماعی
تسهیلات ازدواج بانک اقتصادنوین از هدف جلو زد
ذوب آهن اصفهان زیان‌ده شد! کارنامه اردشیر افضلی در نیمه نخست ۱۴۰۵
نظرسنجی‌های بازنگری‌شده از تساوی میان ائتلاف حاکم نتانیاهو و بلوک اپوزیسیون گادی آیزنکوت خبر می‌دهند
شهرری و شمیران چگونه از داشتن شورای مستقل محروم شدند؟ / کاشانی: انتخابات شورای تهران با اصل ۱۰۰ قانون اساسی تعارض دارد
کشور‌های خلیج فارس روی توافق صلح چندجانبه برای جلوگیری از از سرگیری جنگ آمریکا و ایران کار می‌کنند
زلزله‌ی ۱۹ کرسی اعراب در کنست؛ خروج از حاشیه پس از ۷۷ سال و بن‌بست ژنرال در برابر نتانیاهو
افزایش قیمت نفت پس از حمله به پالایشگاه عربستان سعودی و اوج‌گیری مجدد نگرانی‌های مربوط به عرضه
درمان ترافیک تهران با نسخه پزشکیان، آیا شهر را متراکم‌تر می‌کنند یا خلوت‌تر؟
نتانیاهو و آیزنکوت مدعی پیروزی در انتخابات بن‌بست‌زده اسرائیل شدند
سایپا در مسیر تحول فناورانه، توسعه موتورهای کم‌مصرف و خودروهای هیبریدی قرار گرفته است/ آینده سایپا با محوریت فناوری و کاهش مصرف سوخت روشن است
تفسیر سیاسی روز | تا کِی باید بجنگیم؟
آثار جنگ در صورت مالی پتروشیمی اروند | سقوط ۷۰ درصدی تولید و کاهش ۴ درصدی سود عملیاتی
دو تبعه بریتانیایی به اتهام کمک به ایران در ماجرای پایگاه هوایی فرفورد متهم شدند
تعرفه واردات خودرو چندبرابر شد! | دولت‌ها در زمان جنگ با تعرفه خودرو چه می‌کنند؟
چین در پی گسترش درگیری‌ها، به‌زودی نماینده‌ای ویژه به خاورمیانه می‌فرستد
نشست اعضای كمیسیون اقتصادی مجلس با مدیرعامل و اعضای هیات مدیره بانك ملت برگزار شد/ تاكید بر نقش و تاثیرگذاری بانك ملت در تامین مالی اقتصاد كشور
کارانه معلمان: ۳ میلیون تومان با هزار اما و اگر!
کاهش ۱۲ درصدی فروش پتروشیمی ارومیه؛ مجیدنیا چگونه یک شکست فاحش را، پیروزی جا زده است؟
نشست چهار جانبه تهران دستاورد داشت؟!
آینده سیاسی نتانیاهو در هاله‌ای از ابهام؛ رای‌دهندگان اسرائیلی به پای صندوق‌های رای رفتند
اسامی برندگان جشنواره حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک پاسارگاد اعلام شد
آتش‌بس محدود در شهر اولشکی با میانجی‌گری ملانیا ترامپ اجرایی شد
کارت‌های اضطراری سوخت در ۱۱ استان محدود شد؛ تدابیر سوخت‌گیری در سفر
هنگام انتقال پول، «بابت» را چطور انتخاب کنیم؟
امیر حیات مقدم، نماینده مجلس خطاب به استاندار خوزستان: لنج‌های تجاری ۸ ماه است که در شرایط بیکاری و بلاتکلیفی به سر می‌برند/ تسریع در اجرای مصوبه تغییر کاربری موقت این لنج‌ها ضرورت دارد
کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد؛ مجلس از پاسخ‌ها قانع نشد
توافق ایران، عربستان، ترکیه و پاکستان بر ادامه گفت‌و‌گو‌ها در سایه حملات انصار الله
کاهش بهای نفت در پی امیدواری به کاهش تنش‌های خاورمیانه با پیشرفت دیپلماسی
افتتاح 43 مدرسه کیمیای دانش در مسیر ایفای مسئولیت‌های اجتماعی
دستان آلوده امارات در سودان؛ نامزدی لانا نسیبه برای دبیرکلی سازمان ملل یک رسوایی است
دیدار هیئت‌های بلندپایه در تهران؛ منطقه در آستانه درگیری‌های احتمالی در حالت آماده‌باش قرار دارد
داتین باز هم برترین شرکت فناور شد | تداوم برتری در فناوری مالی با پشتوانه بانک پاسارگاد
ارتش ایالات متحده مدعی کمک به صادرات ۱.۵ میلیارد بشکه نفت از کشور‌های حوزه خلیج فارس شد
کاهش قیمت نفت از بالاترین سطوح شش‌ماه اخیر در پی امیدواری به کاهش تنش‌های جنگ ایران
تقدیر از بانک مهر ایران برای حمایت از خودکفایی و کارآفرینی
کارت زرد مجلس به وزیر اقتصاد؛ مجلس از پاسخ‌ها قانع نشد
ده روزی که می‌تواند جهان را تکان دهد: هنجار‌های دموکراتیک در چهار انتخابات سرنوشت‌ساز در بوته آزمایش
آتش‌بس محدود در شهر اولشکی با میانجی‌گری ملانیا ترامپ اجرایی شد
کارت‌های اضطراری سوخت در ۱۱ استان محدود شد؛ تدابیر سوخت‌گیری در سفر
آینده سیاسی نتانیاهو در هاله‌ای از ابهام؛ رای‌دهندگان اسرائیلی به پای صندوق‌های رای رفتند
اسامی برندگان جشنواره حساب‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز بانک پاسارگاد اعلام شد
توافق ایران، عربستان، ترکیه و پاکستان بر ادامه گفت‌و‌گو‌ها در سایه حملات انصار الله
پیشنهاد سردبیر
زندگی