گسترش دایره درگیری در خاورمیانه؛ وقوع انفجار و آتش‌سوزی در دو کشتی در بندر دمیاط مصر

روز چهارشنبه دو فروند کشتی، از جمله یک نفتکش ذخیره‌سازی گاز طبیعی متعلق به ایالات متحده، پس از وقوع انفجاری در یکی از بنادر مصر دچار آتش‌سوزی شدند؛ رویدادی که نشان‌دهنده گسترش ابعاد درگیری‌ها در خاورمیانه است.

سه شرکت ردیابی دریایی این حادثه را گزارش کردند. یکی از این شرکت‌ها اعلام کرد که انفجار در بندر دمیاط مصر واقع در ساحل مدیترانه، ناشی از حمله پهپادی بوده است، اگرچه هنوز تأیید رسمی از سوی مقامات مصری یا مالکان کشتی‌ها صورت نگرفته است.

این حادثه به احتمال زیاد نسبت به سایر تحولات خاورمیانه اثرگذاری کمتری بر بازار‌های جهانی انرژی دارد، زیرا مصر صادرکننده عمده گاز طبیعی به شمار نمی‌رود.

شرکت ردیابی دریایی «کپلر» اعلام کرد هر دو شناور از بندر دمیاط که در نزدیکی کانال سوئز قرار دارد، فاصله گرفته‌اند. وزارت نفت مصر نیز در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که هیچ فقره مصدومیت یا فوتی در این حادثه تأیید نشده است.

جوشوا هاچینسون، مدیر ارشد تجاری شرکت ردیابی دریایی «امبری»، در مصاحبه‌ای اعلام کرد بر اساس ارزیابی‌ها این انفجار ناشی از حمله پهپادی بوده که حداقل یکی از کشتی‌ها را هدف قرار داده است. امبری منشأ این حمله را مشخص نکرده است.

دو منبع آگاه ایرانی که خواستند نامشان فاش نشود، اعلام کردند که این انفجار یک حمله پهپادی با هدف نشان دادن امکان اختلال گسترده‌تر در دریانوردی جهانی و تأمین انرژی بوده است. این افراد مشخص نکردند که چه طرفی یا از چه نقطه‌ای این حمله را انجام داده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در دفتر بیضی به خبرنگاران گفت که در جریان این انفجار قرار گرفته و ادعا‌هایی را درباره مسئولیت ایران در این حادثه مطرح کرد، اما جزئیاتی ارائه نداد. وی این حادثه را تداوم روند‌های گذشته خواند و بر پاسخ متقابل آمریکا تأکید کرد.

با حمله به کشتی‌ها در دریای مدیترانه، اختلال در تجارت بین‌المللی می‌تواند ابعاد تازه‌ای پیدا کند. شرکت‌های shipping باید خطرات استفاده از بنادر مصر را ارزیابی کنند. از زمان آغاز جنگ در پایان فوریه، بسیاری از اپراتور‌های کشتی از رفت‌وآمد در البحر الاحمر و خلیج فارس خودداری کرده‌اند.

کشتی «انرجوس وینتر»، نفتکش ذخیره‌سازی آمریکایی که دچار آتش‌سوزی شد، متعلق به شرکت «انرجوس اینفرااستراکچر» واقع در استمفورد است. جاناتان چیا، نماینده این شرکت، اعلام کرد که هنوز امکان تعیین قطعی اصابت پهپاد به انرجوس وینتر وجود ندارد. وی تأیید کرد که وضعیت تمام خدمه مشخص شده و هیچ‌یک آسیب ندیده‌اند.

تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی که صحت آنها بررسی شده است، یدک‌کش‌ها را در حال اطفای حریق و پاشیدن آب بر روی کشتی انرجوس وینتر در بندر دمیاط نشان می‌دهد.

بر اساس اطلاعات وب‌سایت انرجوس اینفرااستراکچر، این شرکت تحت مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری «آپولو گلوبال مدیریت» قرار دارد. این نفتکش در اجاره شرکت دولتی گاز طبیعی مصر بوده است.

شناور دیگر، یک حامل گاز طبیعی مایع متعلق به یک شرکت یونانی بوده که بر اساس گزارش امبری، حداقل توسط یک پهپاد مورد اصابت قرار گرفته است.

مارینا لئونیدوپولوس، سخنگوی شرکت «گس‌لوگ»، مالک کشتی «گس‌لوگ سالم»، تأیید کرد که این شناور پس از انفجار دچار آتش‌سوزی شده و تحقیقات درباره علت انفجار در جریان است.

حملات به کشتی‌ها در دو مسیر کلیدی دریانوردی در خاورمیانه — یعنی خلیج فارس و البحر الاحمر — عبور نفتکش‌ها را دچار اختلال کرده و بازار‌های جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.

از ماه مارس، عبور و مرور از تنگه هرمز با مخاطرات جدی مواجه شده است. این مسئله عربستان سعودی، یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان را مجبور کرده تا تکیه بیشتری بر صادرات نفت از طریق البحر الاحمر داشته باشد؛ مسافری که آن نیز با هشدار‌های محاصره دریایی از سوی نیرو‌های انصارالله یمن رو‌به‌رو شده است.

این اقدامات باعث انصراف شرکت‌های دریانوردی از عبور از آب‌های منطقه شده است. آمار‌ها نشان می‌دهد حجم رفت‌وآمد شناور‌ها از باب‌المندب در البحر الاحمر به میزان یک‌پنجم کاهش یافته و تردد از تنگه هرمز همچنان در سطحی کمتر از یک‌دهم دوران پیش از درگیری‌ها باقی مانده است.