با توقف گفت‌و‌گو‌های آمریکا و ایران، تلاش‌های دیپلماتیک به بازیگران غیرمنتظره اروپایی گسترش یافت

در حالی که گفت‌و‌گو‌ها برای پایان دادن به جنگ متوقف مانده و ایران به‌طور فزاینده‌ای مواضعی تهاجمی‌تر اتخاذ می‌کند، به نظر می‌رسد دولت ترامپ در حال ارتباط‌گیری با طیف گسترده‌تری از کشورهاست که شاید بتوانند در جایی که میانجی‌گران سنتی تاکنون موفق نبوده‌اند، به اعمال فشار بر تهران یا تعدیل موضع سخت‌گیرانه آن کمک کنند.

در حالی که گفت‌و‌گو‌های ایران و عمان، و نیز گفت‌و‌گو‌های ایران با پاکستان، ترکیه و قطر، با سرعتی نامتوازن و غیرقابل پیش‌بینی ادامه دارد، دولت آمریکا بی‌سروصدا دامنه ارتباطات خود را گسترش داده و احتمالاً طرف‌های گفت‌وگویی غیرمنتظره در اروپا را نیز دربر گرفته است.

تنها در همین هفته، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز سه‌شنبه در واشنگتن به‌صورت حضوری با وزیر امور خارجه اتریش دیدار کرد و روز چهارشنبه نیز با وزیر امور خارجه یونان تماس تلفنی داشت.

این تعاملات، فراتر از روند معمول روابط میان آمریکا و دو متحد نزدیک اروپایی‌اش، قابل توجه نبودند. گزارش‌های رسمی وزارت امور خارجه آمریکا از این گفت‌وگوها، کلی و مبهم بودند و نامی از ایران به عنوان موضوع گفت‌و‌گو نبردند.

اما سپس مشخص شد که هر دو وزیر امور خارجه ــ تقریباً بلافاصله پس از گفت‌وگوهایشان با روبیو ــ روز پنجشنبه با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، صحبت کرده‌اند.

به نظر می‌رسد این رویکرد تازه برای شکستن بن‌بست مذاکراتی، در شرایطی مطرح شده است که آمریکا و ایران هر دو برای کنترل تنگه هرمز، مسیر حیاتی انتقال نفت، تلاش می‌کنند. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در گام‌های بعدی خود فضای مانور اندکی دارد، زیرا پیامد‌های اقتصادی جنگ و کاهش ذخایر تسلیحات کلیدی، پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در نوامبر، برای جمهوری‌خواهان مشکلات سیاسی ایجاد کرده است.

### تلاشی اضطراری برای شکستن بن‌بست دیپلماتیک میان آمریکا و ایران

تحلیلگران می‌گویند ورود اتریش و یونان، احتمالاً کمتر یک تلاش رسمی برای میانجی‌گری است و بیشتر بازتاب تلاشی اضطراری برای توقف درگیری به دلیل تأثیر آن بر شمار فزاینده‌ای از کشورها، فراتر از کشور‌های خاورمیانه، است.

علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، گفت: «همه فقط از هر دو طرف می‌خواهند این بازی بی‌محابای مرغ را متوقف کنند.»

این موضوع همچنین نشان می‌دهد که بسته شدن مؤثر تنگه هرمز از سوی ایران، کشور‌هایی را که در غیر این صورت تماشاگران بی‌طرف درگیری گسترده‌تر بودند، تا چه اندازه وادار کرده است از هر میزان نفوذ دیپلماتیک خود بر همتایان ایرانی و آمریکایی‌شان استفاده کنند تا راه‌حلی پایدار آغاز شود.

مونا یعقوبیان، مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی، هشدار داد که هرگونه تلاش یونان، اتریش یا هر کشور دیگری که میانجی نیست، ممکن است بی‌نتیجه باشد.