هدیه ترامپ به کیم جونگ اون؛ تردید‌ها درباره قابلیت اطمینان آمریکا عمیق‌تر شد

اعلام ناگهانی دونالد ترامپ مبنی بر اینکه ایالات متحده در حال کاهش رزمایش‌های بزرگ نظامی با کره‌جنوبی است، خطر تجدید نگرانی‌ها را به همراه دارد که نیرو‌های آمریکایی بیش از حد درگیر شده‌اند تا بتوانند از متحدان غربیِ حیاتی حمایت کنند یا بازدارندگی در برابر خودکامگانی که آنها را تهدید می‌کنند، حفظ نمایند.

این اقدام همچنین هدیه‌ای به کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، در زمانی است که او تهدید کشورش علیه ثبات جهانی را افزایش داده و در ازای آن هیچ امتیازی نداده است.

درست در زمانی که رزمایش ۱۰ روزه «اولچی فریدم شیلد» با حضور ده‌ها هزار نیرو قرار بود آغاز شود، ترامپ گفت دستور داده است که بازی‌های جنگی کاهش یابند، زیرا کره شمالی نسبت به دولت او «غیرتهدیدکننده و محترم» بوده است.

ترامپ آخر هفته در «تروث سوشال» نوشت: «این رزمایش‌ها نه تنها پرهزینه هستند، و بخش عمده‌ای از این هزینه‌ها (طبق معمول!) توسط ایالات متحده آمریکا پرداخت می‌شود، بلکه پیامی می‌فرستند که کاملاً نامناسب و خصمانه است.»

سخنان ترامپ با اقدامات کیم به سختی قابل‌جمع است. رهبر کره شمالی طی چند سال گذشته نیرو‌های مسلح و برنامه غیرقانونی تسلیحات هسته‌ای کشورش را به طور قابل‌توجهی تقویت کرده است؛ حتی سربازانش را برای کسب تجربه رزمی واقعی به میدان‌های نبرد اوکراین فرستاده و موشک‌هایی را در اختیار مسکو قرار داده که منجر به کشته شدن غیرنظامیان اوکراینی شده است.

آن کمک به روسیه، اکنون با یک معاهده دفاع متقابل همراه است که دو سال پیش با ولادیمیر پوتین امضا شد. کیم همچنین تقریباً یک سال پیش در پکن یک شراکت سه‌جانبه با روسیه و چین را مستحکم کرد، در حالی که این سه خودکامه در نمایشی بسیار عمومی، نظاره‌گر رژه برخی از مدرن‌ترین تجهیزات نظامی چین در پکن در جریان جشن هشتادمین سالگرد پیروزی در جنگ جهانی دوم بودند.

در تمام این مدت، کره شمالی در حال ارتقای زرادخانه خود بوده و کیم اغلب در رسانه‌های دولتی، در حالی که دختر نوجوان و جانشین احتمالی‌اش او را همراهی می‌کند، در حال نظارت بر دستاورد‌های نظامی است؛ نظیر فعال‌سازی یک ناوشکن جدید موشک‌انداز در اوایل امسال.

در همین حال، در دنیایی که دولت ترامپ مکرراً از متحدان، به‌ویژه آنهایی که در اروپا هستند، به دلیل عدم مشارکت در هزینه‌های دفاعی خودشان شکایت کرده است، همین اواخر در پایان ماه مه، کره‌جنوبی را به عنوان متحد ایده‌آل خود معرفی می‌کرد. پیت هگست، وزیر دفاع، در سخنرانی خود در کنفرانس دفاعی «شانگری لا» در سنگاپور گفت: «اگر می‌خواهید بدانید تقسیم بار به چه معناست، به جمهوری کره نگاه کنید. کره‌جنوبی به طور پیوسته در دفاع خود سرمایه‌گذاری کرده است... چرا که لوکسِ رفتار با جنگ به عنوان یک تمرین آکادمیک را ندارد. آنها در خط مقدم زندگی می‌کنند و از این رو قدرت رزمی واقعی می‌سازند.»

هگست درست می‌گوید. کره‌جنوبی از روی ضرورت عمل می‌کند و جنگ ایران یادآوری کرده است که آمریکا همیشه دارایی‌های خود را به جایی که بیشتر از همه نیاز دارد، منتقل خواهد کرد. پنتاگون مجبور شده است در جریان مناقشه‌ای که نزدیک به نیم سال طول کشیده، نیرو‌ها و سخت‌افزار‌های خود را از سراسر آسیا فرا بخواند، چرا که در خلیج فارس نیرو جمع کرده است.

اوایل جنگ، واشنگتن رهگیر‌های موشکی را از شبه‌جزیره کره به خاورمیانه منتقل کرد؛ و همین هفته گذشته اعلام کرد تنها ناو هواپیمابر مستقر در غرب اقیانوس آرام، یعنی «یواس‌اس جورج واشینگتن»، عازم آب‌های نزدیک ایران است تا جایگزین «یواس‌اس آبراهام لینکلن» شود؛ کشتی خواهری که پس از بیش از ۲۰۰ روز بدون توقف در بندر، با گزارش‌های روحیه پایین دست‌وپنج نرم کرده است.

جنیفر کاوانا، مدیر تحلیل نظامی در «دفاع اولویت‌ها» (یک اندیشکده مستقر در واشنگتن که مدافع محدودیت در هزینه‌های سیاست خارجی است)، گفت: «رزمایش‌های دوجانبه با کره‌جنوبی در زمانی که ایالات متحده با کمبود منابع و آمادگی مواجه است، به طور غیرضروری این دو را هدر می‌دهد.»، اما دیگران با فرض او که رزمایش‌ها غیرضروری هستند، مخالفت می‌کنند و استدلال می‌کنند که کاهش آنها، نیرو‌های آمریکایی ــ که نزدیک به ۳۰ هزار نفر از آنها در کره‌جنوبی و بیش از ۵۰ هزار نفر دیگر در ژاپن مستقر هستند ــ را در موقعیت خطرناک‌تری قرار می‌دهد.

مارک مونتگومری، دریاسالار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا که اکنون عضو ارشد «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» (اندیشکده امنیت ملی مستقر در واشنگتن) است، گفت اقدام ترامپ «آمادگی ائتلاف را کاهش می‌دهد و نیرو‌های آمریکایی را بدون هیچ فایده ملموسی برای ایالات متحده، در معرض خطر قرار می‌دهد.» کارل شوستر، مدیر سابق مرکز اطلاعات مشترک فرماندهی اقیانوس آرام آمریکا، گفت در واقع، بیشتر هزینه‌های «اولچی فریدم شیلد» قبلاً پرداخت شده و هر آموزشی که متوقف شود، باید در جای دیگری جبران شود یا آمادگی آمریکا آسیب خواهد دید.

کاهش رزمایش‌ها و انتقاد از کره‌جنوبی بابت نپرداختن هزینه‌های بیشتر ــ کاری که او در دولت اول خود نیز انجام داد ــ ادامه الگوی رفتاری ترامپ است؛ سرزنش متحدان قدیمی آمریکا که در طول جنگ سرد و در مکان‌هایی مانند افغانستان و خلیج فارس حامی آمریکا بوده‌اند، و حتی تهدید به تصرف سرزمین‌های آنها، همانند گرینلند که بخشی از دانمارک، متحد ناتو است.

در همین حال، رئیس‌جمهور آمریکا از انتقاد از کیم خودداری می‌کند؛ کسی که به طولانی‌تر شدن جنگ غیرقانونی روسیه کمک می‌کند، جنگی که صد‌ها هزار نفر در اوکراین را به کشتن داده است، در حالی که از آن جنگ برای اصلاح زرادخانه کره شمالی استفاده می‌کند، که نیرو‌های آمریکایی مستقر در منطقه را در معرض خطر قرار می‌دهد. سدریک لیتون، تحلیلگر نظامی سی‌ان‌ان و سرهنگ بازنشسته نیروی هوایی آمریکا، گفت: «آنچه شاهد هستید این است که کره‌شمالی در حال کسب برتری است، که واقعاً یک خطای غیرمجبور از سوی ماست.»

اینکه کیم اکنون تا چه حد می‌تواند از این برتری استفاده کند، باید دید. ترامپ اغلب مسیر خود را ناگهانی تغییر می‌دهد و از آنجایی که تمام عناصر برای رزمایش‌های «اولچی» در جای خود قرار دارند، کاهش آنها ممکن است در میدان عمل تأثیر چندانی نداشته باشد. اما کره شمالی نیز مدت‌هاست که به دنبال پایان دادن به رزمایش‌های نظامی آمریکا با کره‌جنوبی است. روز دوشنبه، این کشور با این خبر بیدار شد که فرمانده کل قوا آمریکا دستور کاهش آنها را صادر کرده است.

ترامپ، که گمان می‌رود مدت‌هاست مشتاق دیدار دیگری با کیم بوده، ممکن است این حرکت را راهی برای هموار کردن آن بداند. اما چرخش ناگهانی او پیامد‌هایی برای آمریکا و متحدانش دارد.

کمتر کسی می‌تواند استدلال کند که ارتش آمریکا در سال ۲۰۲۶ می‌تواند همان فشاری را بر کره شمالی وارد کند که در دوره نخست ترامپ می‌توانست. وقتی کیم در سال ۲۰۱۷ موشک‌های بالستیک را آزمایش کرد، ترامپ سه ناو هواپیمابر آمریکایی را برای گشت‌زنی در آب‌های اطراف شبه‌جزیره کره فرستاد و پیونگ‌یانگ را به «آتش و خشمی که جهان هرگز ندیده است» تهدید کرد. آن تهدید‌ها در نهایت باعث شد کیم در سه دیدار رودررو با ترامپ شرکت کند. اما آن دیدار‌ها در نهایت نتوانست برنامه تسلیحات هسته‌ای کره شمالی را که کیم فقط آن را رشد داده است، متوقف کند. اکنون تخمین زده می‌شود که او ده‌ها کلاهک هسته‌ای دارد و متعهد شده است که کلاهک‌های بیشتری بسازد.

کارزار هوایی واشنگتن علیه ایران باعث عقب‌نشینی تهران نشده است؛ و به نظر می‌رسد تنها چیزی که واقعاً در حال سقوط است، آمادگی نظامی آمریکا است، زیرا ذخایر کلیدی تسلیحاتی به‌سرعت در حال اتمام هستند. تحلیلگران هشدار می‌دهند که کاهش رزمایش‌های کنونی ممکن است آسیب‌های طولانی‌مدتی نیز به همراه داشته باشد. متحدان که یک ماه با تحسین و ماه دیگر با انتقاد مواجه می‌شوند، ممکن است تصمیم بگیرند واشنگتن را از برنامه‌ریزی‌های نظامی بلندمدت خود کنار بگذارند. در کره‌جنوبی فشار وجود دارد که سئول تسلیحات هسته‌ای خود را داشته باشد و برای بازدارندگی به واشنگتن تکیه نکند. ژاپن نیز در حال رشد و مدرن‌سازی ارتش خود با سرعتی است که در دوران مدرن دیده نشده، چرا که ثبات پس از جنگ سرد که توسط ارتش آمریکا تضمین شده بود، در حال فروپاشی است؛ و چندین کشور اروپایی که از زمان جنگ جهانی دوم شانه‌به‌شانه آمریکا ایستاده‌اند، اکنون پرسش‌های جدی درباره اینکه آیا اتحاد ناتو در نهایت از رویکرد «اول آمریکا»‌ی ترامپ در امنیت جهانی جان سالم به در خواهد برد یا خیر، مطرح می‌کنند. این امر جهان را به مکان خطرناک‌تری تبدیل می‌کند، جایی که یک اشتباه از سوی تنها یک بازیگر می‌تواند یک طوفان منطقه‌ای را شعله‌ور کند، در حالی که ارتش آمریکا به دلیل درگیری در ایران ضعیف شده و قادر نیست امنیت آمریکا را تضمین کند. لیتون گفت: «کار‌هایی که ما در آن رزمایش‌ها انجام می‌دهیم، برای دفاع مشترک نه‌تنها کره‌جنوبی و ژاپن، بلکه برای دفاع از خود ایالات متحده نیز حیاتی هستند.»