سفر محمد بن سلمان به فرانسه؛ از همکاری‌های اقتصادی تا رایزنی‌های امنیتی

محمد بن سلمان (MBS)، ولیعهد عربستان سعودی، در دومین روز از سفر رسمی دو روزه خود به فرانسه به‌سر می‌برد و با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، دیدار می‌کند. در این گزارش، محور‌های گفت‌وگوی آنها و چگونگی تحکیم روابط رو به رشد دو کشور را بررسی می‌کنیم.

بازدید بن سلمان از پاریس، شامگاه یکشنبه در مراسم اختتامیه جام جهانی ورزش‌های الکترونیکی همراه با مکرون آغاز شد. این نخستین بار بود که این تورنمنت، که شامل رقابت‌هایی از بازی‌های ویدئویی تا شطرنج است، در خارج از عربستان سعودی برگزار می‌شد.

روز دوشنبه، انتظار می‌رود مکرون و بن سلمان چندین توافق‌نامه در حوزه‌های بهداشت، حمل‌ونقل و انرژی امضا کنند. رسانه‌های فرانسوی گزارش دادند که ممکن است قرارداد ساخت یک پارک تفریحی با تم «دراگون بال»، با حمایت صندوق سرمایه‌گذاری عربستان و الهام‌گرفته از این مجموعه مانگای ژاپنی مشهور، امضا شود.

والری پکرس، رئیس شورای منطقه‌ای ایل-دو-فرانس در پاریس، به شبکه «تی‌اف۱» گفت که دولت منطقه‌ای ۱۸ ماه روی این پروژه کار کرده است. او گفت: «امروز نشست بسیار مهمی در الیزه برگزار می‌شود که ممکن است به امضای این توافق منجر شود. ما منتظر امضا هستیم.» او این پروژه را در مقیاسی «در ابعاد دیزنی‌لند» توصیف کرد.

بن سلمان و مکرون همچنین در حال انجام گفت‌و‌گو‌های دوجانبه در مورد امنیت منطقه‌ای و روابط اقتصادی خود هستند. انتظار می‌رود این گفت‌و‌گو‌ها شامل بررسی مسیر‌های انرژی باشد که تنگه هرمز را دور می‌زنند؛ از جمله خطوط لوله جدید، ارتقای ظرفیت و شبکه‌های بندری جایگزین. فرانسه خریدار عمده نفت و محصولات معدنی عربستان است.

از زمان آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه، کشتیرانی در تنگه هرمز — آبراه حیاتی که صادرکنندگان نفت خلیج فارس به‌شدت به آن وابسته‌اند و در زمان صلح ۲۰ درصد نفت و گاز طبیعی جهان از آن عبور می‌کند — به‌شدت مختل شده است. این اختلال موجب جهش قیمت نفت شد.

پیش از جنگ، هر بشکه نفت خام برنت — شاخص جهانی — حدود ۶۶ دلار قیمت داشت. در طول این درگیری، قیمت‌ها به بالای ۱۰۰ دلار صعود کرد و در ابتدای جنگ به سقف ۱۱۹ دلار رسید. روز دوشنبه، برنت در حدود ۹۳ دلار در هر بشکه معامله می‌شد.

انتظار می‌رود بن سلمان و مکرون درباره جنگ در ایران، خونریزی‌ها در فلسطین، و همچنین تحولات سوریه و لبنان — جایی که اسرائیل حدود یک‌پنجم از قلمرو آن را اشغال کرده است — گفت‌و‌گو کنند. سایر موضوعات مورد انتظار در دستور کار روز دوشنبه شامل رویداد‌های جهانی است که عربستان در سال‌های آینده میزبان آنهاست؛ از جمله «اکسپو ۲۰۳۰» با تمرکز بر پایداری و نوآوری شهری، و جام جهانی فوتبال ۲۰۳۴.

دو کشور تراز تجاری نسبتاً برابری دارند. طبق داده‌های «رصدخانه پیچیدگی اقتصادی» (OEC)، در سال ۲۰۲۴، فرانسه به ارزش ۴.۵ میلیارد دلار کالا به عربستان صادر و به ارزش ۴.۶ میلیارد دلار وارد کرده است. فرآورده‌های نفتی در سال ۲۰۲۴، ۷۲ درصد صادرات عربستان به فرانسه را تشکیل می‌داد. علاوه بر این، عربستان نفت خام و سایر محصولات معدنی به فرانسه صادر می‌کرد و مقادیر کمی ماشین‌آلات، مواد شیمیایی و خودرو نیز ارسال می‌کرد. صادرات فرانسه به عربستان در سال ۲۰۲۴ متنوع‌تر بود و شامل هواپیما‌های مسافربری، هلیکوپتر، توربین‌های گازی، محصولات دارویی و عطر بود.

بازدید روز یکشنبه، سومین باری است که بن سلمان پس از سفر‌های سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ به فرانسه می‌رود. در دسامبر ۲۰۲۴، مکرون از ریاض بازدید کرد و در آنجا دو کشور «شورای مشارکت راهبردی عربستان و فرانسه» را تأسیس کردند که روابط سیاسی و اقتصادی بین دو کشور را رسمی و ارتقا داد.

سفر کنونی، همچنین نخستین سفر بین‌المللی بن سلمان از زمان امضای توافق‌نامه دفاع مشترک مکه در ۷ اوت است که به پیمان مکه معروف است؛ توافق دفاع متقابل میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان. این توافق که توسط ولیعهد، رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه و شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان امضا شد، هر سه کشور را متعهد می‌کند که حمله مسلحانه به هر یک از آنها را به منزله حمله به هر سه تلقی کنند. تحلیلگران می‌گویند این پیمان نشان می‌دهد عربستان گام‌هایی برای متنوع‌سازی همکاری‌های امنیتی خود فراتر از واشنگتن برمی‌دارد.