خزانه‌داری آمریکا دامنه تحریم‌های ثانویه علیه ایران را گسترش می‌دهد

یک منبع آگاه از برنامه‌ها به رویترز گفت انتظار می‌رود وزارت خزانه‌داری ایالات متحده روز دوشنبه دامنه تحریم‌های ثانویه‌ای را که می‌تواند علیه نهاد‌ها و کشور‌های دارای روابط تجاری با ایران اعمال کند، گسترش دهد؛ زیرا دولت ترامپ به دنبال افزایش فشار‌های اقتصادی بر تهران است.

این منبع که به دلیل عدم مجاز بودن برای صحبت علنی در این باره خواست نامش فاش نشود، گفت هدف از این اقدام دادن یک هشدار نهایی به کشور‌ها برای قطع روابط تجاری با ایران در تلاش برای پایان دادن اجباری به درگیری نزدیک به شش‌ماهه‌ای است که تنگه هرمز و صادرات انرژی خلیج فارس را مسدود کرده است.

انتظار می‌رود اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری ایالات متحده، جزئیات بیشتری از اقدامات علیه ایران را در یک کنفرانس مطبوعاتی در ساعت ۱۳:۰۰ به وقت شرق آمریکا (۱۷:۰۰ به وقت گرینویچ) اعلام کند. این منبع گفت بسنت همچنین در نظر دارد دیدگاه کلی‌تری از کارزار فشار اقتصادی علیه ایران ارائه دهد؛ کارزاری که او و پرزیدنت دونالد ترامپ آن را یک «روز سرنوشت اقتصادی» توصیف کرده‌اند و برای کشور‌ها روشن خواهد کرد که باید در کنار ایالات متحده قرار گیرند یا خطر قطع دسترسی شرکت‌ها و نهاد‌های کلیدی خود از سیستم مالی مبتنی بر دلار را بپذیرند.

بسنت هفته گذشته این اقدام علیه ایران را «سخت‌ترین تحریم‌های تاریخ» توصیف کرد و گفت این تحریم‌ها در کنار محاصره دریایی بنادر ایران توسط ایالات متحده، نیاز به عملیات نظامی جدید «جنبشی» (نظامی و مستقیم) علیه ایران را کاهش خواهد داد.

ایالات متحده دهه‌هاست که تحریم‌هایی را علیه ایران حفظ کرده است که بیشتر آنها با هدف کاهش درآمد‌های نفتی، بخش هوانوردی، ارز‌های دیجیتال، تهیه قطعات تسلیحاتی و سایر تجهیزات نظامی، و قطع منابع مالی بنگاه‌های تجاری تحت کنترل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی — که نیرویی مسلط در اقتصاد ایران است — اعمال شده‌اند.

این تحریم‌ها نهاد‌های تعیین‌شده را از سیستم مالی مبتنی بر دلار محروم می‌کند، اما ایران در راه‌اندازی سریع شرکت‌های صوری جدید، نهاد‌های دیگر و ثبت شناور‌ها برای دور زدن تحریم‌ها موفق بوده است.

منبع آگاه از برنامه‌های بسنت گفت این اقدام احتمالاً دسته‌های جدیدی از رفتار‌های مرتبط با ایران را آشکار خواهد کرد که در آینده مشمول تحریم‌های ثانویه خواهند شد و اقدام علیه کسانی که تراکنش‌ها را به نمایندگی از دولت ایران تسهیل می‌کنند آسان‌تر خواهد ساخت.

این منبع فعالیت‌هایی را که می‌تواند مشمول تحریم قرار گیرد مشخص نکرد، اما گفت برای بخش‌های خاصی از ایران، هرگونه فعالیتی، حتی در یک کشور ثالث، می‌تواند مشمول تحریم‌های ثانویه شود.

وزارت خزانه‌داری در حال حاضر مجوز‌هایی را برای انجام تراکنش در تعدادی از بخش‌ها در ایران صادر می‌کند؛ از جمله برای دارو و تجهیزات پزشکی، تبادلات فرهنگی و هنری و تراکنش‌های کشاورزی.

یک مقام ارشد دولتی گفت انتظار می‌رود بسنت هشدار دهد که هرگونه راه نجات مالی باقی‌مانده، از جمله از طریق بانک‌ها و کشور‌های ثالثی که فعالیت‌های خاصی را تحمل کرده‌اند، باید مسدود شود.

این مقام که او نیز به شرط ناشناس ماندن صحبت می‌کرد، گفت وزارت خزانه‌داری «شبکه قاچاق نفت و دور زدن تحریم‌های ایران را نقشه‌برداری کرده است» و این اطلاعات را به عنوان یک هشدار به کشور‌هایی که به ایران در دور زدن تحریم‌ها کمک می‌کنند، ارائه خواهد داد.

**تأثیر بر روابط با چین**

وزارت خزانه‌داری در ماه‌های اخیر پالایشگاه‌های مستقل چینی موسوم به «تی‌پات» را به دلیل خرید نفت ایران تحریم کرده و هدف قرار دادن ناوگان سایه نفتکش‌های حامل نفت ایران را گسترش داده است.

ابزاری بسیار قدرتمندتر، اختیار تحریم بانک‌ها در چین و سایر کشور‌هایی است که تراکنش‌ها با ایران را تسهیل می‌کنند؛ گامی که دولت ترامپ تاکنون در میانه آتش‌بس شکننده تجاری با پکن تمایلی به برداشتن آن نداشته است.

با توجه به اینکه دونالد ترامپ و شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، قرار است در اواخر سپتامبر در واشنگتن دیدار کنند، تحریم‌های جدید علیه بانک‌های چینی می‌تواند چشم‌انداز تمدید توافقی را که در نوامبر گذشته برای تداوم جریان عناصر نادر خاکی چین و تعیین سقف برای تعرفه‌های آمریکا منعقد شد، تیره کند.

رویترز روز جمعه گزارش داد که محاصره بنادر ایران توسط ایالات متحده پیش از این نیز پیشنهادات چین برای خرید نفت خام ایران را محدود کرده است؛ امری که ممکن است از تأثیر تحریم‌های ثانویه بر چین بکاهد. ‌ص۲