رایزنی ایران و عمان درباره ایجاد آبراه موقت کشتیرانی در تنگه هرمز

دیپلمات‌های ارشد ایران و عمان درباره یک چارچوب پیشنهادی برای ایجاد یک کریدور ترانزیتی موقت از طریق تنگه هرمز و اجرای یک پروژه مین‌روبی در این آبراه کلیدی که هر دو کشور با آن هم‌مرز هستند، گفت‌و‌گو کردند.

بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، روز سه‌شنبه برای انجام مذاکرات با همتای ایرانی خود، عباس عراقچی، به‌منظور بررسی برنامه‌های آینده برای این تنگه وارد تهران شد.

بر اساس بیانیه مشترکی که از سوی عمان منتشر شد، دو طرف «درباره یک چارچوب مرحله‌بندی‌شده که می‌تواند مبنایی عملی و قابل‌اجرا برای حرکت به جلو فراهم کند، بحث و تبادل نظر کردند».

این تنگه در مراحل اولیه جنگ خاورمیانه به یک نقطه کانون بحران تبدیل شد و دو کشور اخیراً تلاش کرده‌اند تا طرحی را برای تنظیم و قاعده‌مند کردن تردد از طریق آن تنظیم کنند؛ موضوعی که در تفاهم‌نامه ژوئن میان آمریکا و ایران با هدف پایان دادن به جنگ پیش‌بینی شده بود.

در این بیانیه آمده است: «چارچوب پیشنهادی شامل ایجاد یک کریدور کشتیرانی مشترک و موقت از طریق تنگه هرمز و توافق بر سر اجرای یک پروژه مشترک برای پاکسازی مین‌ها از تنگه است.»

این بیانیه افزود: «مذاکرات فنی میان دو طرف نیز با هدف دستیابی به توافقی بر سر یک کریدور کشتیرانی دائمی و ترتیبات آتی برای مدیریت تنگه، در کنار ایجاد سازوکاری برای تبادل اطلاعات، مدیریت ترافیک کشتیرانی و ارائه خدمات ناوبری و امنیتی مرتبط ادامه خواهد یافت.»

البوسعیدی پس از این دیدار در پستی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد امیدوار است دو کشور «به‌زودی» این کریدور موقت در تنگه را اعلام کنند.

او گفت: «مدیریت آینده تنگه و یک راه‌حل دائمی در زمان مقتضی دنبال خواهد شد.»

بر اساس این بیانیه مشترک، دو وزیر در جریان دیدار خود بر اهمیت دستیابی به ترتیباتی که حاکمیت کشور‌های متبوعشان را محترم بشمارد، تأکید کردند.

دیپلمات‌ها «بر اهمیت برگزاری گفت‌و‌گو‌های مشترک با کشور‌های ساحلی خلیج فارس» تأکید کردند تا اطمینان حاصل شود که هرگونه توافق به‌دست‌آمده با قوانین بین‌المللی مطابقت داشته باشد و به حاکمیت کشور‌های همسایه احترام بگذارد.

این بیانیه پس از آن صادر شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پلتفرم اجتماعی خود «تروث سوشال» با استناد به نیروی دریایی آمریکا گفت: «همه مین‌ها از آب‌های بین‌المللی تنگه هرمز برداشته شده و/یا منفجر شده‌اند.»

ترامپ افزود: «به ایران ابلاغ شده است که هر کشتی یا قایقی که مین‌های جدید کار بگذارد، بلافاصله و به‌طور ساختاریافته نابود خواهد شد.»

جنگ پس از آن آغاز شد که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه به ایران حمله کردند؛ اقدامی که پس از آن تهران به‌سرعت تنگه هرمز را مسدود کرد و واشنگتن نیز یک محاصره متقابل دریایی بر بنادر ایران اعمال نمود.

تردد در این آبراه حیاتی همچنان تا حد زیادی فلج مانده است و بازار‌های جهانی نفت را در گذرگاهی که در شرایط عادی حدود یک‌پنجم صادرات نفت و گاز طبیعی مایع جهان را جابه‌جا می‌کند، دچار اختلال کرده است.

ایران و عمان، هر دو کشور ساحلی در تنگه، هفته‌هاست در حال مذاکره درباره آینده دریانوردی از طریق این آبراه هستند و تهران می‌گوید مختصات جغرافیایی مسیر مدنظر دو کشور «مورد توافق قرار گرفته است».

با این حال، مقامات ایرانی تأکید کرده‌اند که تنگه هرمز تا زمانی که ایالات متحده خواسته‌های تهران را برآورده نکند، از جمله رفع محاصره دریایی، لغو تحریم‌های نفتی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده در خارج از کشور، به‌طور کامل بازگشایی نخواهد شد.