سایه جنگ بر گلوگاه‌های انرژی؛ قیمت گازوئیل در آمریکا به مرز رکورد تاریخی رسید

زمانی که رندی مادن متوجه روند صعودی قیمت گازوئیل شد، تصمیم گرفت خرید سوخت مورد نیاز برای مزرعه ۳۰۰۰ جریبی خود در آیووا را به تعویق بیندازد. اما قیمت‌ها اکنون در همان سطحی قرار دارند که در ماه مه هنگام اتخاذ آن تصمیم بودند. اکنون با نزدیک شدن به فصل برداشت، او انتظار دارد بیش از ۴۰ هزار دلار برای سوخت هزینه کند؛ رقمی تقریباً دو برابر آنچه معمولاً از اواخر تابستان تا پایان سال می‌پردازد. او گفت: «نوسان و قیمت‌ها در زمان بسیار بدی رخ داده است.»

طبق گزارش باشگاه اتومبیل‌رانی AAA، میانگین قیمت گازوئیل در ایالات متحده روز چهارشنبه به ۵.۶۲ دلار در هر گالن رسید که ۵۳ درصد بالاتر از سال گذشته است. از آنجا که عرضه سوخت پس از آغاز جنگ ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران مختل شد، قیمت گازوئیل اکنون نزدیک به رکورد تاریخی خود است و می‌تواند قیمت بسیاری از کالا‌ها و خدمات دیگر را افزایش دهد.

گازوئیل بخش بزرگی از اقتصاد آمریکا را تأمین می‌کند. این سوخت، تجهیزات مزارعی مانند مزرعه آقای مادن و همچنین قطارها، کامیون‌ها و سایر ماشین‌آلات سنگین را به حرکت درمی‌آورد. با افزایش قیمت‌ها، کسب‌وکار‌ها اغلب مجبورند این هزینه‌های بالاتر را به مشتریان خود منتقل کنند. دان استروون، تحلیلگر کالا در گلدمن ساکس گفت: «بنزین عمدتاً یک سوخت مصرفی برای رانندگی است، در حالی که من گازوئیل را به عنوان سوخت اسب بارکش می‌شناسم که عمدتاً توسط بخش‌های شرکتی و کسب‌وکار‌های کوچک استفاده می‌شود.» آخرین باری که قیمت گازوئیل در ایالات متحده جهش یافت، در سال ۲۰۲۲ پس از حمله روسیه به اوکراین بود که به اوج ۵.۸۲ دلار در هر گالن رسید.

این یک بحران جهانی است. برای درک چرایی افزایش قیمت گازوئیل، باید تصویر بزرگ‌تر را در نظر گرفت. به سادگی، گازوئیل کافی برای تأمین نیاز‌های جهان وجود ندارد. پالایشگاه‌ها با «کراکینگ» یا حرارت دادن به نفت خام، گازوئیل، بنزین، سوخت جت و سایر سوخت‌ها را تولید می‌کنند. ایالات متحده و چین بیشترین ظرفیت پالایشگاهی جهان را دارند و پس از آنها کشور‌هایی مانند روسیه و هند قرار دارند.

اما توانایی روسیه برای تولید گازوئیل به شدت مختل شده است، زیرا اوکراین به بسیاری از پالایشگاه‌های آن آسیب رسانده است. در ماه ژوئیه، تحلیلگران بانک آمریکا اعلام کردند که پالایشگاه‌های روسیه حدود ۳.۹ میلیون بشکه در روز نفت پردازش می‌کنند که نسبت به ۵.۳ میلیون بشکه در سال گذشته کاهش یافته است. این امر روسیه را مجبور به تعلیق صادرات گازوئیل کرده است. دبنیل چودری، که کسب‌وکار پالایشگاهی را برای S&P Global ردیابی می‌کند، گفت: «ما تخمین می‌زنیم که اکنون ۴۰ درصد از ظرفیت پالایشگاهی روسیه تحت تأثیر حملات پهپادی قرار گرفته است؛ و دلیل اهمیت آن این است که این یک بازار جهانی است.»

تعطیلی عملاً تنگه هرمز، آبراه باریکی که حدود یک‌پنجم نفت خام جهان از آن حمل می‌شود، جریان نفت خام، گازوئیل و سایر محصولات نفتی را نیز محدود کرده است. در نتیجه، قیمت جهانی نفت حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و به حدود ۸۶ دلار در هر بشکه رسیده است. تحلیلگران S&P Global در گزارش اول اوت اعلام کردند که حجم نفت خام پالایش‌شده در خاورمیانه در سال ۲۰۲۶ به حدود ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته که ۱.۶ میلیون بشکه در روز کمتر از سطوح سال ۲۰۲۵ است.

به گفته اداره اطلاعات انرژی، پالایشگاه‌های ایالات متحده با فعالیت در حدود ۹۷ درصد ظرفیت خود، بخشی از این کمبود را جبران کرده‌اند. صادرات گازوئیل و سوخت‌های مرتبط حدود ۲۸ درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته و ذخایر این سوخت‌ها در ایالات متحده به شدت کاهش یافته است.

قیمت‌های بالاتر به نفع پالایشگاه‌ها، اما به ضرر خریداران است. یک برنده واضح از قیمت‌های بالاتر گازوئیل وجود دارد: پالایشگاه‌هایی که همچنان قادر به فروش سوخت هستند. آقای استروون از گلدمن ساکس گفت: «وقتی نفت با قیمت متوسط ۷۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شود، پالایشگاه‌ها معمولاً ۲۰ تا ۳۰ دلار در هر بشکه از فروش گازوئیل سود می‌برند. اکنون، پالایشگاه‌های ایالات متحده نزدیک به ۹۰ دلار برای هر بشکه گازوئیل درآمد کسب می‌کنند.» در گزارش‌های درآمدی سه‌ماهه دوم، شرکت‌هایی مانند والرو انرژی و ماراتن پترولیوم اعلام کردند که حاشیه سود آنها از تبدیل نفت خام به سوخت، تقریباً دو برابر سال قبل شده است.

اما مصرف‌کنندگانی مانند کشاورزان و کامیون‌داران متضرر شده‌اند. کشاورزان هر ساله برای پوشش هزینه‌های تعمیر تجهیزات، بذر، کود و سوخت به وام‌های عملیاتی نیاز دارند. جان بوید، بنیان‌گذار انجمن ملی کشاورزان سیاه‌پوست، گفت که بسیاری از کشاورزان هنگام دریافت وام، هزینه‌های بزرگ‌تر را پیش‌بینی نکرده بودند. هزینه‌های بالاتر برای سوخت و سایر اقلام، بودجه‌ها را تحت فشار قرار داده و برخی از کشاورزانی که او می‌شناسد را به آستانه از دست دادن املاکشان کشانده است. آقای بوید که در بویدتون، ویرجینیا زندگی می‌کند، گفت: «این‌ها کشاورزان نسلی هستند که در حال شکست خوردن هستند.»

صنعت حمل‌ونقل کامیونی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. شرکت‌های بزرگ لجستیکی معمولاً قادرند تمام یا بیشتر هزینه‌های سوخت بالاتر خود را به مشتریان منتقل کنند، اما اپراتور‌های کوچک‌تر یا رانندگانی که به صورت مستقل فعالیت می‌کنند، ممکن است نتوانند این کار را انجام دهند. زک میلر، معاون امور دولتی در انجمن کامیون‌داری نیویورک گفت: «این موضوع واقعاً هزینه‌های عملیاتی شما را می‌بلعد، زیرا شما اساساً آن را به هزینه در هر مایل طی شده تقسیم می‌کنید. آنچه باقی می‌ماند، حاشیه سود شماست.»

تولید گازوئیل بیشتر آسان نخواهد بود. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی، آخرین پالایشگاه ایالات متحده در سال ۱۹۷۷ در لوئیزیانا ساخته شد. از آن زمان، این صنعت عمدتاً به جای ساخت پالایشگاه‌های جدید، روی پالایشگاه‌های موجود سرمایه‌گذاری کرده است. ساخت این تأسیسات صنعتی عظیم سال‌ها طول می‌کشد و میلیارد‌ها دلار هزینه دارد. از آنجا که پالایشگاه‌ها برای دهه‌ها فعالیت ساخته می‌شوند، سرمایه‌گذاران می‌خواهند بدانند که تقاضا برای سوخت‌های فسیلی برای مدت طولانی قوی باقی خواهد ماند. اما با توجه به ظهور وسایل نقلیه الکتریکی، از جمله کامیون‌ها، هیچ‌کس نمی‌تواند تقاضا را طی چند دهه آینده با قطعیت پیش‌بینی کند.

آقای استروون گفت حتی اگر پالایشگاه جدیدی ساخته نشود، اگر چین تصمیم بگیرد سوخت بیشتری صادر کند، عرضه گازوئیل می‌تواند افزایش یابد. اما سیاست‌گذاران چینی از زمان آغاز جنگ محدودیت‌هایی را برای پالایشگاه‌های خود اعمال کرده‌اند تا اطمینان حاصل کنند که کشور سوخت کافی برای تأمین تقاضای داخلی دارد. در حالی که رشد ظرفیت پالایشگاهی در اکثر کشور‌ها کند شده است، اکثر رشد جدید اکنون از کشور‌های در حال توسعه مانند هند می‌آید که در ماه ژوئیه یک پالایشگاه جدید را راه‌اندازی کردند.

در نیجریه، که تولیدکننده بزرگ نفت است، پالایشگاه نفت دانگوته اخیراً ظرفیت پردازش نفت خام خود را ۲۵ درصد افزایش داده و قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ ظرفیت کل پالایشگاه خود را دو برابر کند. طبق گزارش اداره اطلاعات انرژی، این امر به افزایش حمل‌ونقل دریایی نفت از این کشور به ۳۵۰ هزار بشکه در روز در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ کمک کرده است، که جهشی نسبت به میانگین سالانه ۴۶ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۳ است.