حمله ایران به اردن و امارات پس از بمباران جزیره لارک توسط آمریکا

ایران در تلافی حملات ایالات متحده به جزیره لارک، به پایگاه‌های نظامی آمریکا در اردن و امارات متحده عربی حمله کرد که نخستین تبادل مستقیم آتش میان دو طرف از اواخر ژوئیه به شمار می‌رود. ایالات متحده حمله به این جزیره ایرانی را با این ادعا توجیه کرد که پرتابگرهای راکتی را که در حال آماده‌سازی برای کارگذاری مین‌های دریایی در تنگه هرمز بودند نابود کرده است، در حالی که ایران این حملات را نقض حاکمیت ملی خواند که منجر به کشته شدن سربازان و غیرنظامیان شده است.

* اردن: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مدعی شد که پایگاه‌های ملک حسین و الازرق را هدف قرار داده است؛ ارتش اردن رهگیری هشت فروند موشک را تأیید کرد.

* امارات متحده عربی: ایران ادعای انجام حملات پهپادی به پایگاه هوایی المنهاد را مطرح کرد، هرچند امارات این ادعا را رد کرد و خاطرنشان ساخت که تنها با یک پهپاد نزدیک‌شونده مقابله کرده است.

* پیامدها: این خشونت‌های تلافی‌جویانه تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ شش‌ماهه را تضعیف کرده و ایالات متحده را بر آن داشته است تا در کنار آرایش نظامی مداوم، به سمت افزایش تحریم‌های اقتصادی («عملیات طرد اقتصادی») تغییر جهت دهد.

ایران می‌گوید در تلافی حملات به جزیره لارک، در نخستین تبادل فعال آتش میان دو طرف از اواخر ژوئیه، به پایگاه‌های آمریکا در اردن و تجهیزات و دارایی‌های نظامی ایالات متحده در امارات متحده عربی حمله کرده است.

پاسخ ایران پس از آن صورت گرفت که ایالات متحده ادعا کرد دو پرتابگر راکت ایرانی را در جزیره لارک در تنگه هرمز هدف قرار داده است. یک مقام آمریکایی پس از این حمله به شبکه الجزیره عربی گفت که این پرتابگرها در حال آماده‌سازی برای شلیک موشک‌های حامل مین‌های دریایی به سمت این آبراه بودند.

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در نخستین اظهارات خود پس از این حمله گفت که ایران «به دنبال جنگ نیست»، اما «در برابر هیچ تجاوزی نیز هرگز آرام نخواهد نشست».

به نقل از خبرگزاری فارس ایران، پزشکیان گفت: در صورت مورد حمله قرار گرفتن، ایران «پاسخی قاطع به متجاوزان خواهد داد. بی‌ثباتی و ناامنی در منطقه به نفع هیچ کشوری نیست و همگان را با چالش مواجه خواهد کرد.»

در ادامه، جزئیاتی از آنچه تاکنون مشخص شده و تحولات احتمالی پیش‌روی تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ شش‌ماهه — که عرضه جهانی نفت را مختل کرده و اقتصاد جهانی را تکان داده است — ارائه می‌شود.

**چه رخ داد؟**

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد حملات یکشنبه شب ایالات متحده چندین سرباز و غیرنظامی ایرانی را کشته و زخمی کرده است.

خبرگزاری فارس ایران نیز گزارش داد که سردار محبی، سخنگوی سپاه، ایالات متحده را به ارتکاب «یک اشتباه راهبردی و مرگبار» متهم کرد که پیامدهای آن را «هم در عرصه‌های اقتصادی و هم در عرصه‌های نظامی» خواهد دید.

اما صبح روز دوشنبه، فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) در پیامی در شبکه اجتماعی اکس اعلام کرد بیانیه سپاه پاسداران مبنی بر اینکه حمله به جزیره لارک یک «اقدام تجاوزکارانه» بوده، کذب است و اظهار داشت نیروها «اقدامی محدود و دقیق علیه نیروهای مین‌گذار سپاه پاسداران که تهدیدی قریب‌الوقوع در تنگه هرمز ایجاد کرده بودند» انجام دادند.

سنتکام در اکس افزود: «در اصل، ایران تهدید را ایجاد کرد و ارتش ایالات متحده آن را برای حفاظت از دریانوردان غیرنظامی، کشتیرانی تجاری و جریان آزاد تجارت جهانی برطرف ساخت.»

هفته گذشته، رئیس‌جمهور ایالات متحده گفت تمام مین‌ها در این آبراه منفجر یا جمع‌آوری شده‌اند و به ایران هشدار داده شد هر کشتی یا قایقی که مین‌های جدیدی کار بگذارد منهدم خواهد شد.

**واکنش‌ها چه بوده است؟**

وزارت امور خارجه ایران در بیانیه‌ای حمله ایالات متحده به جزیره لارک را به عنوان «نقض مستقیم حاکمیت ملی و تمامیت ارضی» محکوم کرد.

به گزارش رسانه‌های ایرانی، اندکی پس از حملات ایالات متحده، سپاه پاسداران اعلام کرد یک عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی پایگاه‌های نظامی آمریکایی ملک حسین و الازرق در اردن را هدف قرار داده است.

سپاه پاسداران در بیانیه‌ای اعلام کرد این حملات «زیرساخت‌های فنی و تعمیراتی و همچنین محل استقرار جنگنده‌های دشمن را منهدم کرد» و خسارات قابل توجهی به بار آورد.

در این بیانیه آمده است: «نیروهای مسلح ایران حملات موشکی تلافی‌جویانه‌ای را علیه مواضع نظامی ایالات متحده در اردن آغاز کردند و پایگاه‌هایی را هدف قرار دادند که به عنوان مبدأ حمله یکشنبه شب به جزیره لارک شناسایی شده بودند.»

«تجاوز و جنایت، درماندگی دشمن در تلاش برای تضعیف کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را حل نخواهد کرد و به هر حمله‌ای با پاسخ‌هایی حتی ویرانگرتر پاسخ داده خواهد شد.»

همزمان، یک مقام آمریکایی به الجزیره عربی گفت آن‌ها توانستند حملات ایران علیه اردن را رهگیری کنند و افزود «حمله موشکی به نیروهای آمریکایی در اردن ثابت می‌کند ایران دیگر آن قدرتی که روزی بود، نیست.»

همچنین ارتش اردن در بیانیه‌ای که روز دوشنبه منتشر شد اعلام کرد هشت فروند موشک شلیک‌شده از سوی ایران را رهگیری کرده است. به نقل از سخنگوی ارتش، در این بیانیه آمده است: «سامانه‌های پدافند هوایی سحرگاه امروز هشت فروند موشک را که حریم هوایی پادشاهی را نقض کرده بودند، رهگیری کردند.»

صبح زود روز دوشنبه، خبرگزاری‌های فارس و مهر ایران به بیانیه‌ای از سپاه پاسداران اشاره کردند که در آن آمده بود پدافند هوایی آن «یک فروند پهپاد دوربرد ام‌کیو-۹ آمریکایی» را بر فراز تنگه هرمز رهگیری کرده که سپس در خلیج فارس سقوط کرده است.

هارلان اولمن، افسر ارشد بازنشسته نیروی دریایی ایالات متحده، به الجزیره گفت حملات به اردن یک «بیانیه سیاسی» بود.

او گفت: «این یک هدف دارای اهمیت سیاسی است.» وی افزود که حمله ایران «با قصد و نیت قبلی انجام شد، نه لزوماً برای تحمیل خسارت به آمریکایی‌ها، بلکه برای اینکه به اردنی‌ها بگوید: آیا مطمئن هستید که می‌خواهید از آمریکایی‌ها حمایت کنید؟»

ارتش ایران نیز در بیانیه‌ای که توسط خبرگزاری‌های ایرانی منتشر شد اعلام کرد ده‌ها پهپاد به سمت دارایی‌ها و تجهیزات نظامی ایالات متحده در پایگاه هوایی المنهاد در امارات متحده عربی پرتاب شده است.

در این بیانیه آمده است که این حمله مواضعی را هدف قرار داد که نیروها و بالگردهای آمریکایی در این پایگاه مستقر بودند و افزود که این اقدامی انتقام‌جویانه برای اعضای سپاه پاسداران و غیرنظامیانی بود که در جریان حمله به جزیره لارک کشته شده بودند.

صبح روز دوشنبه، وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد نیروی هوایی این کشور به یک پهپاد بر فراز آب‌های سرزمینی خود که از سمت ایران نزدیک می‌شد پاسخ داده است. با این حال، این وزارتخانه ادعاهای ایران مبنی بر هدف قرار گرفتن پایگاه هوایی خود را رد کرد.

با این وجود، وزارت امور خارجه ایران اعلام کرد به هرگونه تجاوز نظامی بعدی پاسخی قاطع خواهد داد و گفت ایالات متحده و طرف‌هایی که از اقدامات آن حمایت می‌کنند مسئولیت کامل هرگونه تشدید تنش را بر عهده دارند.

مانوئل راپالو، خبرنگار الجزیره از واشنگتن دی‌سی، توضیح داد که این تبادلات تلافی‌جویانه سناریویی است که دیپلمات‌های آمریکایی — که با کشورهای دیگر برای ایجاد یک راهکار دیپلماتیک همکاری می‌کردند — خواهان آن نبودند.

وی با اشاره به تحریم‌های اقتصادی علیه نهادهای متهم به تجارت با ایران گفت: «این چیزی است که وزیر خزانه‌داری به‌طور مشخص در روز یکشنبه درباره آن صحبت کرد و گفت طی چند روز آینده تحریم‌های بیشتری در راه خواهد بود.»

هفته گذشته، همزمان با تشدید فشارهای واشنگتن بر تهران پس از گذشت شش ماه از جنگ، ایالات متحده آخرین تحریم‌ها علیه ایران را در قالب آنچه مقامات «روز دی اقتصادی» خواندند و رسماً «عملیات طرد اقتصادی» نام‌گذاری کردند، اعلام کرد.

تهران که چندین دهه تحت تحریم‌های ایالات متحده بوده است، می‌گوید فشارهای اقتصادی جدید با شکست مواجه خواهد شد و نشان می‌دهد رویکرد نظامی ایالات متحده کارایی نداشته است.