حملات آمریکا ممکن است یک نوع جدید مین دریایی ایران را هدف قرار داده باشد

به گزارش نیویورک تایمز، این سلاح - یک موشک توپخانه‌ای که مین را در آب رها می‌کند - غیرمعمول است و می‌تواند به این معنا باشد که ایران راه جدیدی برای ایجاد هرج‌ومرج احتمالی در تنگه هرمز ابداع کرده است.

کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) که هدایت عملیات نظامی در خاورمیانه را بر عهده دارد، گفت: «نیرو‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در حال آماده‌سازی برای پرتاب موشک‌های حامل مین‌های دریایی به درون تنگه هرمز مشاهده شدند.»

پس از این حملات که نخستین حمله تأییدشده علیه ایران از ۲۹ ژوئیه محسوب می‌شود، ایران مجموعه‌ای از موشک‌های بالستیک میان‌برد را به سمت پایگاه‌هایی در اردن و امارات متحده عربی که میزبان نیرو‌های آمریکایی هستند، شلیک کرد. هیچ گزارشی مبنی بر خسارت یا تلفات از این حمله متقابل ایران منتشر نشده است.

تنگه هرمز، که بخش قابل‌توجهی از نفت جهان از طریق نفتکش‌ها از آن به بازار‌ها جریان می‌یابد، از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه حملات مشترکی را علیه ایران آغاز کردند، تحت تهدید دائمی بوده است. جنگ بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی را مجبور کرده است که از عبور از این تنگه صرف‌نظر کنند. عربستان سعودی، بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت منطقه، صادرات نفت خام خود را به مسیر دریای سرخ تغییر داده است.

مدت‌هاست که مشخص شده ایران زرادخانه‌ای قدرتمند از مین‌های دریایی در انواع مختلف در اختیار دارد؛ از مین‌های کوچک چسبان که توسط غواصان به بدنه کشتی متصل می‌شوند، تا سلاح‌های بسیار بزرگ‌تری که توسط قایق‌ها یا کشتی‌ها مستقر می‌شوند و می‌توانند یک کشتی هدف‌گیری‌شده را غرق کنند. اما اطلاعات کمی به صورت عمومی درباره مین‌های زمینیِ پرتاب‌شونده با موشک در ایران وجود دارد.

تأیید مستقل گزارش ارتش ممکن نبود، اما این اقدام به این معنا خواهد بود که ایران نوع جدیدی از مین را به زرادخانه خود اضافه کرده است - اگرچه احتمالاً مین چندان قدرتمندی نیست.

در ماه مارس، مقامات اطلاعاتی ایالات متحده گزارش دادند که ایران تعدادی مین در تنگه هرمز کار گذاشته است. در ۲۵ اوت، پرزیدنت ترامپ در یک پست در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که تمام مین‌های دریایی در تنگه هرمز از «آب‌های بین‌المللی» پاک‌سازی شده‌اند - که احتمالاً اشاره به مسیر سنتی عبور از تنگه دارد که کشتی‌های تجاری دهه‌ها تحت قوانین بین‌المللی به آن دسترسی داشته‌اند.

نشریه «مریتایم اگزکیوتیو» (The Maritime Executive)، که اخبار صنعت کشتیرانی و دریایی را پوشش می‌دهد، در ژانویه ۲۰۲۵ گزارش داد که ایران در جریان تمرینات نظامی دریایی، نوعی از موشک فجر-۵ را به نمایش گذاشته که می‌تواند «یک مین شناور» را در آب رها کند. چنین سلاحی آسیب زیادی به کشتی‌های تجاری منطقه وارد نخواهد کرد؛ چرا که بسیاری از آنها نفتکش‌های با بدنه دو جداره هستند که برای تحمل سوراخ‌شدگی بدون نشت محموله نفتی طراحی شده‌اند. با این حال، می‌تواند تهدید جدی‌تری برای قایق‌های ماهیگیری کوچک فعال در خلیج‌فارس باشد.

موشک فجر-۵ قادر خواهد بود مینی را حمل کند که عرض آن بیشتر از قطر ۳۳۳ میلی‌متری موشک نباشد و احتمالاً تنها ده‌ها پوند مواد منفجره در خود جای دهد. در مقام مقایسه، مین‌هایی که بیشترین نگرانی را ایجاد می‌کنند، حاوی صد‌ها پوند مواد منفجره هستند. آن مین‌ها در جای خود لنگر انداخته و درست زیر آب شناور هستند یا روی بستر دریا قرار دارند.

مین‌های کوچکی که توسط فرماندهی مرکزی توصیف شده‌اند، می‌توانند سوراخ کوچکی در بدنه یک کشتی جنگی ایجاد کنند و باعث آب‌گرفتگی در شاید تنها یک محفظه ضدآب درون کشتی شوند. این مهمات پرتاب‌شونده با موشک، یا «مین‌های سرگردان»، به محض برخورد با آب توسط باد و جریان‌ها به حرکت در می‌آیند. هر کدام در نهایت به اقیانوس آزاد راه می‌یابند یا احتمالاً به ساحل می‌رسند، جایی که ممکن است به هر کسی که آنها را بردارد، آسیب برسانند.

به گفته ارتش ایالات متحده، در سال ۲۰۱۹، نیرو‌های ایرانی مین‌های چسبان را به بدنه نفتکش‌ها در دریای عمان متصل کردند که برخی از آنها منفجر شده و خسارات جزئی به بار آوردند. اما از زمان آغاز جنگ در ماه فوریه، فرماندهی مرکزی جزئیاتی درباره اینکه چه نوع مین‌هایی را از تنگه هرمز پاک‌سازی کرده و چه تعداد از آنها را، ارائه نکرده است.