تدوین پیش‌نویس قطعنامه اعضای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای ارجاع پرونده هسته‌ای ایران به شورای امنیت

ایالات متحده، بریتانیا، فرانسه و آلمان پیش‌نویس قطعنامه‌ای را برای بررسی احتمالی در شورای حکام دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل تدوین کرده‌اند که هدف آن ارجاع ایران به شورای امنیت سازمان ملل به دلیل عدم پایبندی به تعهدات منع اشاعه هسته‌ای است.

بر اساس این تعهدات که بخشی از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) به شمار می‌رود، ایران از نظر قانونی موظف است تمام مواد و فعالیت‌های هسته‌ای خود را اعلام کند و به بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مستقر در وین اجازه دهد راستی‌آزمایی کنند که هیچ بخشی از آنها از مصارف صلح‌آمیز منحرف نمی‌شود.

این اقدام دیپلماتیک از ژوئن ۲۰۲۵ تحت بررسی بوده است؛ زمانی که شورای حکام آژانس برای نخستین بار در ۲۰ سال گذشته، ایران را رسماً در وضعیت عدم پایبندی به تعهدات منع اشاعه اعلام کرد — یک روز پیش از آن‌که ایالات متحده و اسرائیل حملات علیه سایت‌های هسته‌ای ایران را آغاز کنند.

ارجاع احتمالی ایران به شورای امنیت سازمان ملل، مسئولیت را به مرجع بالاتری واگذار می‌کند که قادر به وضع اقدامات الزام‌آور قانونی بیشتر، از جمله تحریم‌ها یا مسدود کردن دارایی‌ها است.

اما اقدامات تنبیهی مشخص از سوی سازمان ملل در این پرونده بعید به نظر می‌رسد، زیرا روسیه و چین به عنوان متحدان ایران، حق وتو در شورای امنیت سازمان ملل دارند.

پیش‌نویس این قطعنامه که توسط اسوشیتدپرس رؤیت شده و پیش‌تر توسط رویترز گزارش شده بود، از رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، درخواست می‌کند تا «این قطعنامه و قطعنامه‌های مصوب پیشین را... مطابق با مفاد مربوطه اساسنامه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، به تمام اعضای آژانس و شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل متحد منتقل کند.»

این قطعنامه همچنین «بر حمایت خود از یک راه‌حل دیپلماتیک برای چالش‌های ناشی از برنامه هسته‌ای ایران و پیامد‌های آن بر صلح و ثبات منطقه‌ای، که منجر به توافقی برای رفع تمام نگرانی‌های بین‌المللی در ارتباط با فعالیت‌های هسته‌ای ایران شود، تأکید می‌کند و همه طرف‌ها را به تعامل سازنده در دیپلماسی فرامی‌خواند.»