مصر چه کمکی می‌تواند در جنگ با انصار الله به عربستان سعودی ارائه دهد؟

پارلمان مصر روز یکشنبه پس از آن تشکیل جلسه می‌دهد که عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور، خواستار برگزاری یک نشست اضطراری برای تصویب کمک‌های نظامی دفاعی به عربستان سعودی شد، در صورتی که ریاض در جنگ خود با انصار الله یمن درخواست پشتیبانی کند.

این درخواست در حالی مطرح می‌شود که حملات این گروه مسلح علیه عربستان سعودی، از جمله ریاضِ پایتخت، فرودگاه‌ها و تأسیسات نفتی آن ادامه دارد.

السیسی روز شنبه در سخنرانی خود اعلام کرد که مصر «هر اقدامی را برای محافظت از» عربستان سعودی انجام خواهد داد، اما گفت که «امیدوار است» پارلمان به او مجوز پیشبرد این امر را بدهد.

روز یکشنبه، مصر اعلام کرد که «تمام حمایت‌های لازم و ممکن را برای دفاع از امنیت و ثبات عربستان سعودی به این کشور ارائه خواهد داد». شورای دفاع ملی به ریاست پرزیدنت السیسی اعلام کرد که برای دفاع از منابع، تمامیت ارضی و اماکن مقدس اسلامی عربستان، «به طور کامل در کنار» این کشور می‌ایستد.

اما کمک‌های مصر چگونه خواهد بود؟ و چه ظرفیتی برای «محافظت» از عربستان سعودی در جنگ با انصار الله دارد؟

این تمام آن چیزی است که می‌دانیم:

چه چیزی پشت تصمیم السیسی برای ارائه کمک به عربستان سعودی است؟

عربستان سعودی از دیرباز شریک راهبردی و اقتصادی مصر بوده است و السیسی ماه گذشته در بیانیه‌ای گفت که امنیت عربستان «بخش جدایی‌ناپذیر» امنیت مصر است.

توماس بونی جیمز، تحلیلگر سیاسی و کارشناس مطالعات خلیج فارس، به الجزیره گفت که تهدید امنیتی انصار الله برای پادشاهی سعودی یکی از فشار‌های «همگرا» است که به این تصمیم منجر شده است. عامل دیگر، مسائل اقتصادی است.

وی با اشاره به حملات انصار الله به کشتی‌های مرتبط با اسرائیل هنگام عبور از این تنگه باریک که در همبستگی با غزه انجام می‌شود، گفت: «فشار انصار الله بر باب‌المندب کانال سوئز را تهدید می‌کند؛ کانالی که به گفته وزیر امور خارجه مصر از زمان آغاز حملات در سال ۲۰۲۳ تاکنون حدود ۱۱ میلیارد دلار زیان دیده است.»

جیمز اظهار داشت که این تصمیم برای قاهره نیز مهم است، زیرا «میلیون‌ها مصری در عربستان سعودی زندگی و کار می‌کنند که بزرگترین منبع منفرد حواله‌های ارزی مصر به شمار می‌رود. یک شهروند مقیم مصر کشته شد و افراد دیگری در حملات به فرودگاه ریاض زخمی شدند.»

او همچنین گفت که مصر نمی‌خواهد به عنوان متحد منطقه‌ای دیده شود که «کنار ایستاده در حالی که دیگران از پادشاهی دفاع می‌کنند»، چرا که ترکیه و پاکستان پس از فعال‌سازی پیمان دفاعی مکه که در ماه اوت در بحبوحه وخامت اوضاع امنیتی خاورمیانه امضا شد، تعهدات خود را اعلام کرده‌اند.

آخرین تحولات جنگ یمن چیست؟

خصومت‌ها در یمن همچنان رو به تشدید است. دو حمله هوایی توسط ائتلاف به رهبری عربستان سعودی روز یکشنبه حدیده را در جنوب غربی هدف قرار داد.

نیرو‌های سعودی همچنین پهپاد‌هایی را در نزدیکی ریاض و استان‌های شرقی رهگیری کردند. فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در پایتخت از زمان آغاز مجدد درگیری‌ها میان دولتِ به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی و انصار الله دست‌کم ۲۰ بار مورد حمله قرار گرفته است.

نیرو‌های تحت حمایت عربستان در چندین جبهه از جمله تعز و مأرب با انصار الله در حال نبرد هستند و برخی تحلیلگران استدلال می‌کنند که توان انصار الله پس از دستاورد‌های تابستانی‌شان فرسایش یافته است.

اما جیمز به الجزیره گفت «شکست دادن کامل آنها هدفی بسیار دشوار است».

وی تصریح کرد: «نیرو‌های زمینی با پشتیبانی هوایی می‌توانند خط ساحلی را پس بگیرند؛ اما متوقف کردن موشک‌هایی که از کوه‌ها شلیک می‌شوند بسیار سخت‌تر است.»

پارلمان مصر چه زمانی تشکیل جلسه می‌دهد؟

آنها روز یکشنبه در ساعت ۱۳:۰۰ به وقت محلی (۱۰:۰۰ به وقت گرینویچ) تشکیل جلسه خواهند داد.

طبق قوانین مصر، رئیس‌جمهور نمی‌تواند بدون تصویب پارلمان اعلان جنگ کند یا نیرو‌های نظامی را به ماموریت‌های خارجی بفرستد.

برای اعطای این مجوز، دست‌کم دوسوم نمایندگان مجلس نمایندگان باید به این پیشنهاد رای مثبت دهند.

آیا مصر همکاری امنیتی با عربستان سعودی دارد؟

نه دقیقاً. مصر و عربستان سعودی پیمان رسمی دوجانبه یا چندجانبه‌ای درباره همکاری‌های دفاعی امضا نکرده‌اند. اما قاهره سابقه طولانی در همکاری با ریاض دارد.

مصر یکی از اعضای بنیان‌گذار «ائتلاف بین‌المللی دفاع دریایی» است که عربستان سعودی در ماه ژوئیه راه‌اندازی کرد. هدف آن حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ و باب‌المندب است؛ مناطقی در خط ساحلی یمن. انصار الله ماه گذشته شهر‌ها و مناطقی را در نزدیکی باب‌المندب به تصرف درآورد، اما دولت به رسمیت شناخته‌شده بین‌المللی از آن زمان کنترل برخی مناطق را بازپس گرفته است.

مصر همچنین در رزمایش‌های نظامی مشترک با عربستان سعودی در سال ۲۰۲۴ شرکت کرد.

قاهره همچنین بخشی از ائتلاف سال ۲۰۱۵ بود که پس از تصرف مناطق وسیعی از شمال و غرب یمن توسط انصار الله، از جمله صنعا پایتخت در سپتامبر ۲۰۱۴، تشکیل شد. مصر نیرو‌های دریایی و هوایی را برای کمک به تامین امنیت کریدور‌های دریایی در دریای سرخ در برابر انصار الله اختصاص داد.

اما جیمز، کارشناس مطالعات خلیج فارس، به الجزیره گفت آنچه السیسی پیشنهاد می‌کند با ائتلاف دفاع دریایی که مصر اخیراً به آن پیوسته متفاوت است.

او گفت: «او امیدوار است مجوزی برای استقرار نیرو‌های مصری جهت کمک به دفاع از خاک خود عربستان سعودی دریافت کند. این امر مصر را از یک چارچوب چندجانبه دریایی به یک تعهد نظامی دوجانبه سوق می‌دهد.»

ماهیت کمک مصر به عربستان سعودی چه خواهد بود؟

السیسی صراحتاً گفت که او تنها پیشنهاد «دفاع» می‌دهد و گفت «صحبت نمی‌کند تا ما با کسی بجنگیم یا به کسی حمله کنیم».

الکساندرو هودیستینو، تحلیلگر دفاعی و نظامی گفت که در صورت تصویب این تصمیم، استفاده از سامانه‌های ضد پهپاد و پشتیبانی ضد موشکی از احتمال بالایی برخوردار است.

او به الجزیره گفت: «در این برهه، فوری‌ترین نیاز این خواهد بود که اطمینان حاصل شود از ساختار دفاعی عربستان سعودی پشتیبانی و این دفاع تقویت می‌شود.»

وی هم‌زمان افزود که خود این درخواست نیز یک اقدام راهبردی بازدارنده است.

هودیستینو اظهار داشت: «ما می‌دانیم که عربستان سعودی یکی از گسترده‌ترین ارتش‌ها را از نظر ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها در اختیار دارد. مسئله، گستره سرزمینی است که عربستان سعودی در هر لحظه باید آن را پوشش دهد.»

جیمز بیان کرد هرگونه مشارکت مصر بر حفاظت از خاک عربستان، با استفاده از «دفاع هوایی و موشکی در اطراف زیرساخت‌های حیاتی، رهگیری پهپادها، اسکورت دریایی و تبادل اطلاعات» متمرکز خواهد بود.

جیمز گفت که بعید است مصر نیرویی به خطوط مقدم یمن اعزام کند.

در دهه ۱۹۶۰، جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور اسبق مصر، ده‌ها هزار نیرو را در جنگ داخلی یمن مستقر کرد. عربستان سعودی از طرف مقابل حمایت کرد. مصر تلفات سنگینی متحمل شد و روابط ریاض و قاهره تیره گشت.

او به الجزیره گفت: «آنچه مصر نخواهد خواست، فرستادن نیرو به داخل یمن است. مداخله ناصر در آنجا در دهه ۱۹۶۰ پیام روشنی به همراه دارد: از پادشاهی دفاع کنید، اما مسئولیت یمن را بر عهده نگیرید.»