گسترش اومیکرون برای جهان چه معنایی دارد؟

کمتر از یک ماه از اولین باری که اومیکرون، آخرین گونه نگران‌کننده کووید‌۱۹ در افریقای جنوبی شناسایی شد، می‌گذرد. در عرض کمتر از چند هفته این گونه تقریباً به تمام کشورهای دنیا رسید و حالا به گونه غالب در کشورهایی چون بریتانیا، دانمارک، نروژ و بخش‌هایی از جنوب افریقا تبدیل شده است. شکی نیست که اومیکرون به زودی پا جای پای گونه دلتایی می‌گذارد که در حال حاضر نوع غالب بیماری کووید در جهان است. دانشمندان امپریال کالج لندن در یک مطالعه‌ی دو تایی که در ۱۶ دسامبر منتشر شد، توضیح دادند که این موضوع چه معنایی برای جهان دارد.

اولین مطالعه به جمع‌آوری داده‌های گردآوری‌ شده اومیکرون در بریتانیا پرداخته بود. پژوهشی که نشان داد هر عفونتی در این نوع بیماری، سه عفونت دیگر ایجاد می‌کند. و این مشابه سرعتی است که کووید در اروپا در اوایل سال ۲۰۲۰ و موج اول همه‌گیری داشت... زمانی که هیچ واکسنی در دسترس نبود و هیچ اقدام متقابلی نمی‌شد در مقابل ویروس انجام داد. اگر با همین ریتم پیش برود، تعداد مبتلایان هر روز دو برابر خواهند شد. و با این روند اگر تعداد موارد روزانه را در یک نمودار قرار دهیم، خطی که ایجاد می‌کند، خیلی زود حالت عمودی به خود می‌گیرد.

اینکه اومیکرون می‌تواند در کشوری مثل بریتانیا که تقریباً ۷۰ درصد جمعیتش واکسینه شده‌اند با چنین سرعتی گسترش یابد تنها یک معنا را می‌رساند و آن توانایی شگفت‌آور این گونه جدید در فرار از مصونیت از هر دو واکسن و نیز عفونت‌های قبلی است. محققان متوجه شده‌اند که در بریتانیا تزریق دو دوز از واکسن فایزر یا آسترازنکا حداکثر تا ۲۰ درصد می‌تواند جلوی ابتلا به عفونت اومیکرون را بگیرد. کسانی که پیش‌تر به گونه‌های دیگر کووید مبتلا شده‌اند نیز در مقابل گونه اومیکرون مصونیتی بیشتر از ۱۹ درصد ندارند... و این مقدار بسیار کمتر از ۸۵ درصدی است که در سایر مطالعات و در برابر گونه دلتا تشخیص داده شده بود.

با این حال دوزهای تقویتی تفاوت فاحشی ایجاد می‌کنند. بدین ترتیب که تزریق دوز سوم واکسن فایزر پس از گذران تزریق کامل فایزر یا آسترازنکا می‌تواند چیزی بین ۵۵ تا ۸۰ درصد در مقابل عفونت اومیکرون ایستادگی ایجاد کند.

این نتایج مبنای مطالعه دومی شدند که توسط تیم امپریال کالج و همکاران آنها در چندین مؤسسه دیگر به انجام رسید. آنها در این مطالعات تخمین زدند که چگونه لایه‌های ایمنی در کشورهای مختلف (از امواج کووید گرفته تا واکسیناسیون) در مقابل گونه اومیکرون مقاومت نشان خواهند داد. این تحلیل بر تخمین‌هایی متکی است که نشان می‌دهد تزریق‌ها چطور ممکن است در برابر بیماری‌های شدید نقش محافظتی داشته باشند و این محافظت‌ها در طول زمان چطور از میزان‌شان کاسته می‌شود. این تخمین‌ها با ابهامات زیادی روبرو هستند، چون در حال حاضر آنها از داده‌های مربوط به ارتباط آنتی‌بادی‌ها در خون و محافظت‌شان در مقابل کووید به دست می‌آیند. داده‌های مربوط به موارد واقعی اومیکرون در بیمارستان بسیار قابل اعتمادتر خواهند بود... اما این داده‌ها نیز تا یک هفته‌ی دیگر در دسترس قرار نخواهند گرفت (زیرا هنوز تعداد بیماران یا همان نمونه‌های موردی به حد کافی نرسیده است).

در مجموع سطح مصونیت در یک کشور به مرور کاهش خواهد یافت. و این تزریق‌های تقویتی هستند که جلوی این اتفاق را می‌گیرند. محققان باور دارند که اگر سطح آنتی‌بادی تقویت‌کننده‌ها با همان ریتم یا حتی با نصف این سرعت پایین بیاید، پس از ۶۰ روز واکسن‌های تقویتی می‌توانند ۸۰ تا ۸۶ درصد در برابر کووید شدید (و نیاز به بستری شدن در بیمارستان) مقاومت ایجاد کنند. و این میزان با وجود دل‌گرم کننده بودن، کمتر از ۹۷ درصد مقاومتی است که در برابر گونه دلتا ایجاد می‌کردند.

پس از آن محققان از داده‌های مربوط به انتقال اومیکرون و پروفایل‌های ایمونوژیک ملی برای تخمین تعداد موارد و بستری‌های بیمارستانی (که ممکن است کشورها هنگام گسترش اومیکرون انتظارش را داشته باشند) استفاده کردند. پژوهشگران فهمیدند که اگر محدودیتی بر سر راه گسترش این گونه جدید ایجاد نشود، احتمال دارد بیمارستان‌های تمام کشورها با اوج گرفتن میزان مرگ و میر و پذیرش‌های مازاد (درست مشابه گونه‌های پیشین کووید) مواجه شوند. و این نتیجه‌گیری حتی با فرض اینکه شدت بیماری اومیکرون یک‌سوم گونه دلتا باشد هم کماکان پابرجاست.

با این حال استفاده عاقلانه از دوزهای تقویتی می‌تواند جان انسان‌ها را نجات داده و فشارها را بر بیمارستان‌ها کم کند. مدل‌ها تأثیر را در سه نوع کشور پیش‌بینی می‌کنند. اولی کشورهایی که در آنها عفونت حالت گسترده‌ای داشته و اکثر مردم واکسیناسیون گسترده را انجام داده‌اند (مثل ایالات‌متحده و بسیاری از کشورهای اروپای غربی)، تقویت‌کننده‌ها در این کشورها در اختیار افراد بالای ۶۰ سال قرار می‌گیرد و همین موضوع می‌تواند تا ۲۵ درصد از شمار تلفات کلی بکاهد. همچنین مدل‌ها در چنین کشورهایی این امکان را دارند که تعداد مرگ و میرهای ناشی از کووید در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲ را در مقایسه با این سناریو که هیچ دوز تقویتی در دسترس نباشد با هم مقایسه کنند.

دومین گروه کشورهایی هستند که توزیع واکسن در آنها بسیار کند انجام شده و نرخ عفونت در امواج کووید قبلی بالا بوده‌اند (مثل کشورهای افریقایی). در این کشورها تأثیر اومیکرون با ایمنی جزئی ناشی از امواج اخیر دلتا کاهش خواهد داشت. در چنین کشورهایی تجویز تقویت کننده‌ها به افراد مسن به جای استفاده از آنها برای واکسیناسیون افراد جوان‌تر راهکار کارآمدتری خواهد بود و به طور کلی میزان مرگ و میر را بین ۵ تا ۱۵ درصد کاهش خواهد داد.

دسته سوم کشورهایی هستند که «کووید صفر» می‌نامندشان. یعنی ممالکی که نرخ عفونت را در طول همه‌گیری ثابت و پایین نگه داشته‌اند (نظیر چین و استرالیا و نیوزیلند). نرخ واکسیناسیون در این کشورها بالا بوده، اما تزریق دوزهای تقویتی در این کشورها چنین قوتی نداشته است. این کشورها با انتخاب دشواری روبرویند. اینکه با وجود تزریق بوسترها به افراد بالای ۶۰ سال، در صورت بازگشایی اماکن عمومی‌شان با اپیدمی‌های بزرگی مواجه خواهند شد... درست مشابه مواردی که در کشورهای دیگر تجربه شده است. اما اگر بازگشایی را تا زمان تزریق دوز تقویتی به افراد هم به تعویق بیندازند باز امکان دارد ماه‌ها زمان ببرد. همینطور که پیش‌بینی می‌شود نتیجه بدتری به همراه داشته باشد. چون تا آن زمان باز از میزان اثربخشی دوزهای تقویتی در گروه‌های پر‎خطر کاسته شده است.

این پیش‌بینی‌ها طی هفته‌های آینده و با واضح‌تر شدن شدت موارد ناشی از گونه اومیکرون دقت بیشتری پیدا خواهند کرد. اگر مردم ارتباط‌های خود را محدود کنند، منحنی موارد و بیماران بیمارستان‌ها به حالت صاف در خواهد آمد. با این حال در وضعیت کنونی اغلب کشورهایی که امواج قریب‌الوقوع اومیکرون را پیش رو دارند، با انتخاب‌های سختی مواجه‌اند.

#روزنامه اینترنتی فراز #سایت فراز