مالیات خانه‌های لوکس، پروژه ناکام دولت سیزدهم

با وجود تلاش‌های دولت سیزدهم در دریافت مالیات از خانه‌ها و خودروهای لوکس، متأسفانه در قانون مذکور ابزار بازدارنده‌ای پیش‌بینی نشده است، به طوری که کل درآمدی که دولت از سال اول اجرای دریافت مالیات از خانه‌های لوکس به دست آورده ۳۰‌میلیارد تومان بوده است، یعنی رقمی کمتر از قیمت یک آپارتمان لوکس.

طبق بررسی دیوان محاسبات کشور، در سال گذشته تنها ۱۰‌درصد از مشمولان مالیات خودروهای لوکس اقدام به پرداخت مالیات کرده‌اند و بیش از ۱۰۰‌هزار مالک خودرو اعتنایی به مالیات تعیین‌شده نکرده‌اند.

همچنین حدود ۳/۳ هزارمیلیارد تومان از مالیات ۴/۴ هزارمیلیاردی لحاظ‌شده برای املاک گران‌قیمت بلاتکلیف است و صاحبان املاک لوکس اقدامی در جهت تعیین‌تکلیف و پرداخت مالیات مذکور نکرده اند.
دریافت مالیات از واحدهای مسکونی گران‌قیمت و باغ‌ویلاها از قانون بودجه سال۱۴۰۰ در دولت سیزدهم آغاز شد و در قانون بودجه سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ نیز مورد تأکید قرار گرفت، اما با این اوصاف هنوز شناسایی واحدهای گران‌قیمت و معرفی آن‌ها به سازمان امور مالیاتی به صورت کامل انجام نشده است.

موضوع دریافت مالیات از خانه‌ها و زمین‌های لوکس با ارزش بیش از ۲۰‌میلیارد تومان در قانون بودجه۱۴۰۲ آمده بود، بر این اساس زمین‌های فاقد اعیانی دارای کاربری مسکونی، اداری و تجاری، باغ‌ویلاهای مجاز (با احتساب عرصه و اعیان) و خانه‌های لوکس که ارزش آن‌ها بیش از ۲۰۰‌میلیارد ریال باشد، مازاد بر این مبلغ مشمول مالیات به میزان دو در هزار می‌شوند. با وجود پافشاری سازمان امور مالیاتی کشور، در این دو سال، تنها ۹۳۶‌میلیارد تومان، یعنی کمتر از هزارمیلیارد تومان مالیات از لوکس‌سواران و کاخ‌نشینان دریافت شده است.

دیوان محاسبات کشور دلیل وصول اندک مالیات را ترک فعل وزارت اقتصاد در شناسایی املاک و خودروهای لوکس می‌داند و هشدار می‌دهد وزارت امور اقتصادی و دارایی چنانچه همکاری لازم را انجام ندهد، پرونده این دستگاه اجرایی در دادسرا مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت.
نکته قابل تأمل این است که همین تعداد اندکی که در این دو سال شناسایی شده‌اند، نسبت به پرداخت مالیات‌شان بی‌اعتنا بوده‌اند، زیرا در چنین قانون مهمی ابزار درستی برای اجرا پیش‌بینی نشده است. بر همین اساس به نظر می‌رسد شاهد عدم‌جدیت سیستم مالیات‌ستانی و مؤدیان مرفه در زمینه مالیات بر دارایی‌ها به عنوان محور اصلی شکاف طبقاتی در کشور هستیم. بر اساس آخرین آماری که در مردادماه امسال رسانه‌ای شد، ۶‌هزارمیلیارد تومان مالیات تشخیصی برای خانه‌های لوکس در سه سال گذشته در نظر گرفته شده، اما تنها ۱۳۰‌میلیارد تومان آن وصول شده است. با توجه به این آمارها که از سوی سازمان امور مالیاتی اعلام شده است، ثروتمندان تنها ۲‌درصد از مالیات تشخیصی مربوط به املاک، ویلا و باغ‌ویلاهای لوکس را به دولت پرداخت کرده‌اند.

بی‌اعتنایی بیش از۱۰۰هزار لوکس‌سوار به پیامک پرداخت مالیات

طبق بررسی دیوان محاسبات کشور، وصول ۱۰ درصدی مالیات مرتبط با خودروهای لوکس در سال گذشته نشان می‌دهد بیش از ۱۰۰‌هزار مؤدی مالک خودروی لوکس اعتنایی به پیامک پرداخت مالیات نداشته‌اند. از تعداد ۳۲۵ هزارو ۱۶۶ خودرو با قیمت بیش از ۳‌میلیارد تومان که مشمول ۸۵/۲ همت مالیات بوده‌اند، صرفاً مبلغ ۲۱۸‌میلیارد تومان در زمان تعویض پلاک و نقل و انتقال خودرو وصول و به حساب خزانه واریز شده است.

سایر افراد مشمول که پیامک پرداخت مالیات را دریافت کرده‌اند، نسبت به پرداخت مالیات موردنظر تا پایان بهمن‌ماه سال یادشده اقدامی انجام نداده‌اند که موضوع وصول مالیات مزبور از طریق عملیات اجرایی، از سوی ادارات امور مالیاتی در دست پیگیری است. همچنین در سال ۱۴۰۲ جمعاً بالغ بر ۷/ ۱ همت از محل مالیات بر انواع خودروهای سواری و وانت دوکابین دارای شماره انتظامی شخصی گران‌قیمت وصول و به خزانه واریز شده است.