گزارش آکسیوس از پشت پرده آزادی «عیدان الکساندر»

 آکسیوس در گزارشی می‌نویسد: حماس به دنبال راهی برای متقاعد کردن دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای اعمال فشار بیشتر بر اسرائیل بود و تیم ترامپ مصمم به آزادی آخرین آمریکایی زنده در بند در غزه بود. بشار بحبح، یک تاجر فلسطینی-آمریکایی که به ترامپ کمک کرد تا در سال ۲۰۲۴ در میان رای‌دهندگان عرب تبار آمریکایی نفوذ کند، به یک واسطه غیرمنتظره در آزادی این اسیر اسرائیلی تبدیل شد.

یکی از مقام‌های حماس خارج از غزه با بحبح اواخر آوریل و به امید گفت‌وگو با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ در منطقه تماس گرفت.

یک مقام ارشد صهیونیست به آکسیوس گفت که اجرایی شدن این کانال ارتباطی پنهانی زمان زیادی برد، اما هفته گذشته شتاب بیشتری گرفت. حدود ۲۰ پیام بین دو طرف به صورت متن و تماس صوتی برای ارتباط برقرار کردن با این تاجر عرب تبار حامی ترامپ طی دو هفته رد و بدل شد. بحبح همچنین با خلیل الحیه، مذاکره‌کننده ارشد حماس هم صحبت کرد.

ویتکاف با کمک مقام‌های قطری و بحبح در نهایت حماس را متقاعد کرد که آزادی الکساندر به چشم ترامپ خیلی بزرگ و ارزشمند دیده می‌شود.

حدود ساعت ۲۲ به وقت دوحه، قطر روز یکشنبه، حماس رسما الکساندر را آزاد کرد.

ویتکاف با والدین این جوان صهیونیستی-آمریکایی تماس گرفت و خبر آزادی او را داد.

دیدار ویتکاف با عیدان الکساندر پس از آزادی

دو مقام اسرائیلی به آکسیوس گفتند که اسرائیل از مذاکرات محرمانه درباره الکساندر، نه از جانب کاخ سفید، بلکه از طریق سرویس‌های اطلاعاتی خود مطلع شد.

وقتی که «رون درمر»، دست راست بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی اواخر روز پنجشنبه در واشنگتن بود، مقام‌های آمریکایی به آن کانال مخفی اشاره‌ای نکردند. درمر خودش این مساله را با ویتکاف مطرح کرد.

ویتکاف به درمر گفت که مذاکرات در حال انجام است، اما تصریح کرد که اسرائیل در ازای آزادی الکساندر چیزی نخواهد داد و حماس هنوز موافقت خود را اعلام نکرده است.

آزادی الکساندر پیش از این در محور مذاکرات بی‌سابقه و مستقیم بین آدام بوهلر، فرستاده ویژه ترامپ در امور گروگان‌ها و رهبران حماس در قطر در ماه مارس قرار داشت.

اسرائیل هم‌چنین از طریق سرویس‌های اطلاعاتی خود درباره مذاکرات محرمانه متوجه شده بود. در آن زمان، ترامپ به دنبال توافقی برای آزادی الکساندر پیش از سخنرانی سالانه خود بود و حماس هم می‌خواست ۲۵۰ اسیر از بند رژیم صهیونیستی در ازای آزادی این جوان صهیونیستی-آمریکایی آزاد شوند.

اما آن مذاکرات سه ساعت پیش از سخنرانی ترامپ به بن بست خورد و تا روز یکشنبه، مشاوران ترامپ معتفدند که دستیاران نتانیاهو بودند که با درز آن مذاکرات به رسانه‌ها، آن را خراب کردند.

 ویتکاف سه هفته بعد پیشنهاد مشابهی را مطرح کرد که بر اساس آن حماس، الکساندر را آزاد می‌کرد و ترامپ علنا خواستار آتش‌بس موقت و مذاکره برای یک توافق جامع می‌شد. حماس این پیشنهاد را نپذیرفت.

در طول چند هفته بعد، رژیم صهیونیستی حملاتش علیه غزه را با حملات هوایی افزایش داد و به محاصره ورود تمامی کمک‌های بشردوستانه به این باریکه ادامه داد.

۲۲ آوریل، محمد بن عبدالرحمان آل ثانی، نخست وزیر قطر به کاخ سفید رفت و با ویتکاف و ترامپ دیدار کرد.

وی پیشنهاد مورد حمایت حماس را برای یک توافق جامع به منظور آزادی تمامی اسرا و پایان جنگ مطرح کرد اما پیام آمریکا این بود که یک توافق جزئی کوتاه‌مدت تنها گزینه موجود است.

وقتی نخست وزیر قطر به دوحه برگشت، به حماس نتیجه را اطلاع داد و آنها را تشویق کرد تا اقدامی انجام دهند که بتواند موضع ترامپ را تغییر دهد.

در روزهای بعد، مقام حماس با بشار بحبح تماس گرفت.

پشت صحنه

ویتکاف روز یکشنبه، در حالی که در مسقط با وزیر امور خارجه ایران در مورد توافق هسته‌ای احتمالی مذاکره می‌کرد، تلفنی با نخست‌وزیر قطر نیز صحبت کرد تا حماس را برای امضای این توافق تحت فشار قرار دهد.

به گفته یک مقام فلسطینی، دولت ترامپ به حماس گفته است که اگر الکساندر آزاد شود، ایالات متحده در ازای آزادی ۱۰ گروگان، برای آتش‌بس ۷۰ تا ۹۰ روزه که طولانی‌تر از پیشنهادهای قبلی است، تلاش خواهد کرد.

این مقام در مورد این پیشنهاد گفت که مذاکرات بر سر توافق نهایی نیز در طول آتش‌بس آغاز خواهد شد و ایالات متحده، قطر و مصر تضمین خواهند کرد که تا زمانی که آنها ادامه دهند، جنگ از سر گرفته نخواهد شد. طرف آمریکایی این جزئیات را تایید نکرده است.

وقتی حماس با آزادی الکساندر موافقت کرد، ویتکاف علاوه بر خانواده عیدان الکساندر، با درمر و نتانیاهو هم تماس گرفت.

یکی از مقام‌های ارشد آمریکایی به آکسوس گفت که نخست وزیر قطر برای نهایی کردن توافق به قطر آمد تا حماس را متقاعد کند درحالیکه نتانیاهو نیز در امر نقش فزاینده و کارزار نظامی او هم نقش تعیین کننده‌ای داشت.

این مقام ارشد آمریکایی نقش بشار بحبح را کم اهمیت جلوه داد و گفت: «او درگیر این مساله بود اما نه به صورت مستقیم.»

دو مقام اسرائیلی نیز گفتند وقتی ترامپ روز دوشنبه با نتانیاهو صحبت کرد، او را برای پایان دادن به جنگ یا لغو عملیات زمینی گسترده در غزه که اسرائیل قصد دارد پس از پایان سفر ترامپ آغاز کند، تحت فشار قرار نداد.

یکی از مقام‌های اسرائیلی گفت: «حماس هیچ تعهدی از ترامپ دریافت نکرد. آنها امیدوار بودند که او را بیشتر به سمت خود متمایل کنند، اما به نظر می‌رسد که این کار موثر نبود.»

یک مقام اسرائیلی دیگر نیز گفت حماس یک خطر حساب شده به جان خرید. آنها می‌دانستند که فقط چیزی بین همدردی ایالات متحده و یک بیانیه روشن از سوی ترامپ نصیبشان خواهد شد. اما ارزشش را داشت که این ریسک را بپذیرند.

ترامپ که در مقاطعی از سرسختی نتانیاهو ناامید شده است، هنوز هم می‌تواند در مقطع خیلی زودی تصمیم به اعمال فشار بیشتر بگیرد.

ویتکاف و مذاکره کننده‌های رژیم صهیونیستی امروز به دوحه می‌روند تا مذاکرات را درباره آتش بس بیشتر غزه و توافق بر سر اسرای صهیونیست از سر بگیرند.

مقامات اسرائیلی فکر می‌کنند که با توجه به اینکه هر دو طرف بر مواضع خود پافشاری می‌کنند، احتمال دستیابی به یک پیشرفت بسیار کم است.

یک مقام اسرائیلی گفت: «ما به ویتکاف گفتیم که چهار روز فرصت دارد تا به توافق برسد. بعد از آن ما وارد عمل می‌شویم.»

حماس روز یکشنبه اعلام کرد که عیدان الکساندر، اسیر صهیونیستی-آمریکایی را که بیش از ۵۵۰ روز در اسارت است، به عنوان بخشی از تلاش برای دستیابی به توافق آتش‌بس و از سرگیری ارسال کمک‌های بشردوستانه به غزه، آزاد خواهد کرد.

منابع مطلع همچنین گفتند، آزادی این اسیر صهیونیستی-آمریکایی به نظر اقدامی از سوی حماس برای تحت تاثیر قرار دادن ترامپ آن هم در زمانی انجام شد که او در منطقه به سر می‌برد.

منبع:ایسنا