بازگشت اتباع غیرمجاز افغانستانی از ایران؛ تکلیف پول رهن خانه چه می‌شود؟

از اسفند ماه سال گذشته که رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور اعلام کرد برگه‌های سرشماری اتباع غیر مجاز از ۳۰ اسفند ماه ۱۴۰۳ دیگر اعتبار ندارد، طرح جدید وزارت کشور برای خروج اتباع غیر مجاز از ایران رسما کلید خورد و تکلیف اتباع دارای برگه سرشماری مشخص شد.

با توجه به افزایش نظارت‌ها برای قانونمند کردن اتباع، از اول فروردین ماه امسال خدمات بهداشتی، درمانی، معاملات ملکی و ... به اتباع غیر مجاز ارائه نشد و به اتباع غیر مجاز و آنانی که دارای برگه سرشماری بودند تا ۱۶ تیر ماه مهلت داده شد تا خود را به مراکز مربوطه برای دریافت برگه خروج از ایران معرفی کنند. 

از ابتدای سال جاری، روند ساماندهی و بازگشت اتباع غیرمجاز افغانستانی از ایران با جدیت در حال پیگیری است و نادر یاراحمدی رئیس مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور نیز آخرین آمار خروج اتباع از کشور را ۷۱۷ هزار و ۶۵۸ نفر تا ۱۵ تیر ماه جاری اعلام کرد که این روند از طریق سه مرز رسمی دوغارون، میلَک و مرز خراسان جنوبی انجام شده و همچنان ادامه دارد.

در این میان، یکی از نگرانی‌هایی که از سوی برخی اتباع مطرح شده، مسئله دریافت پول پیش یا رهن خانه از صاحب‌خانه‌هاست. دولت برای این موضوع نیز تدابیری در نظر گرفته و تمهیدات حقوقی مناسبی را اعلام کرده است.

یاراحمدی در این خصوص توضیح داد که بخش کنسولی سفارت و واحد حقوقی مرکز امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور آمادگی دارند تا در بازپس‌گیری وجوه رهن خانه به اتباع کمک کنند و مهاجرینی که موفق به دریافت حق خود نشده‌اند، می‌توانند به رایگان به سفارت وکالت دهند تا از طریق نماینده امین یا وکیل، دریافت پول خود را پیگیری کنند.

وی همچنین اعلام کرد که در بسیاری از استان‌ها، بخش مددکاری برای حل اختلافات مالی میان اتباع و صاحب‌خانه‌ها راه‌اندازی شده است و تلاش ما این است که فرآیند خروج با کمترین مشکل انجام شود و حتی اگر فردی هنوز موفق به دریافت پول خود نشده، از طریق نمایندگی‌ها و سازوکارهای قانونی می‌تواند موضوع را پیگیری کند.

در همین زمینه، معاون زهرا بهروز آذر رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده نیز در بازدید از مرز دوغارون محل خروج اتباع افغانستانی با تأیید آمادگی دولت برای حمایت از مهاجرین، گفت: آمار مواردی که در آن صاحب‌خانه پول رهن را بازنگردانده‌اند بسیار پایین است. اما همان تعداد اندک هم جای نگرانی ندارند. مهاجرین حتی در مرز یا پس از خروج هم می‌توانند مدارک خود را ارائه دهند. پرونده‌ها بررسی می‌شود و اداره حقوقی امور اتباع، مسئولیت رسیدگی و پیگیری را بر عهده خواهد داشت.

یاراحمدی همچنین با اشاره به ابعاد کلی‌تر این طرح و هدف‌گذاری دولت در حوزه ساماندهی مهاجرین تصریح کرد: در تمام دنیا، کشورها معمولاً تا ۳ درصد از جمعیت خود را برای پذیرش اتباع خارجی در نظر می‌گیرند. اگر جمعیت کشور را ۹۰ میلیون نفر بدانیم، حدود ۳ میلیون نفر قابل‌پذیرش خواهد بود، درحالی‌که اکنون جمعیت مهاجرین افغانستانی در ایران بیش از ۶ میلیون و ۱۰۰ هزار نفر است. ما در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، وضعیت بیش از ۲ میلیون نفر از دارندگان برگه سرشماری را تعیین تکلیف خواهیم کرد و به‌تدریج به سطح جمعیت متعادل می‌رسیم.

وی افزود: افرادی که غیرمجاز وارد کشور شده‌اند و اکنون به‌صورت داوطلبانه خارج شوند، در آینده می‌توانند با دریافت روادید مجاز و گذرنامه رسمی، دوباره وارد کشور شوند. اما کسانی که بازداشت و طرد شوند، تا سال‌ها امکان دریافت ویزا نخواهند داشت.

منبع:ایسنا