اگر بحث کریدور زنگزور عملی شود، ترانزیت ایران ضعیف‌ خواهد شد

 اخیرا دونالد ترامپ میزبان نخست‌وزیر ارمنستان و رئیس‌جمهور آذربایجان در کاخ سفید بود که طی این جلسه «نقشه راه صلح» امضا و ۲ کشور متعهد شدند که برای همیشه به تمام درگیری‌ها پایان دهند، به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و تجارت، سفر و روابط دیپلماتیک را آغاز کنند. علاوه بر این، بر اساس طرح ترامپ قرار است سرزمین اصلی آذربایجان از طریق ارمنستان به استان برون بومی نخجوان متصل شود. مسیر اتصال این دو منطقه، در آذربایجان به نام کریدوز زنگزور و در ارمنستان تحت عنوان جاده سیونیک شناخته می‌شود.

تحلیلگران معتقدند ایجاد کریدوز زنگزور، معادلات منطقه‌ای را در مرزهای ایران، روسیه، ترکیه و چین تحت تاثیر قرار می‌دهد و ممکن است مسیرهای سنتی ترانزیت کالا را تغییر دهد. ‌

در این رابطه، رضا رستمی - رئیس کمیسیون حمل و نقل، ترانزیت و لجستیک اتاق بازرگانی ایران –  درباره تبعات اقتصادی راه‌اندازی کریدور زنگزور برای ایران، اظهار کرد: راه‌اندازی این کریدور کار ایران را بسیار سخت خواهد کرد و قطعا ارتباط زمینی ایران با اروپایی‌ها دچار مشکل می‌شود.

وی با بیان اینکه اگر کشورهای دیگر مانع ورود کالاهای ایرانی شوند، صادرکنندگان مجبور می‌شوند برای ارسال کالا به اروپا از راه جایگزین استفاده کنند، تصریح کرد: در این صورت باید از مسیر ترکیه استفاده کنیم که منجر به افزایش هزینه‌ها خواهد شد و رقبا از این شرایط بهره برداری می‌کنند.

رستمی با بیان اینکه یکی از رقبای ایران در بحث ترانزیت ترکیه است که راه‌اندازی کریدور زنگزور به نفع این کشور و همچنین به نفع آذربایجان خواهد بود، گفت: به طور کلی راه‌اندازی این کریدور کار خطرناکی است. ایران در حال حاضر حدود ۶۰ هزار کامیون ترانزیتی دارد که پیش از این هم با مشکلاتی از جمله تعلیق از بیمه سبز مواجه بودند و مجبور هستند بیمه سبز را با هزینه بالاتر از کشورهای دیگر از جمله ترکیه و آذربایجان تهیه کنند. بنابراین اگر بحث کریدور زنگزور هم عملی شود می‌توان گفت ترانزیت ایران ضعیف‌تر هم خواهد شد.

وی با اشاره به اینکه راه‌اندازی کریدور زنگزور بر کریدور شمال-جنوب هم تاثیر دارد، تصریح کرد: وقتی راه دسترسی ایران به کشورهای اروپایی سخت شود و فاصله حمل بیشتر شود، بر کرایه حمل هم اثر خواهد داشت. بنابراین کشورها به سمت مسیرهایی می‌روند که کرایه حمل ارزان‌تری داشته باشند.

به گفته رئیس کمیسیون حمل و نقل، ترانزیت و لجستیک اتاق بازرگانی ایران، کرایه حمل ۱۲ تا ۱۵ درصد بر قیمت تمام شده هر کالایی اثرگذار است. اگر این رقم در یک مسیر بیشتر شود، جذابیت آن مسیر ترانزیتی کمتر خواهد شد.

وی در پایان با اشاره به تداوم تعلیق ایران از بیمه سبز تصریح کرد: در ابتدا به دلیل عدم پاسخگویی به موقع بیمه مرکزی، ایران از بیمه سبز تعلیق شد و هنوز هم شرایط مورد نیاز برای رفع این تعلیق را ایجاد نکرده است.

گفتنی است شورای بیمه سبز کمیسیون اقتصادی سازمان ملل به دلیل تبعات ناشی از تحریم درباره دریافت و پرداخت خسارات کامیون‌های تحت پوشش بیمه سبز جهانی از طریق شبکه‌های بانکی و همچنین مقررات بازدارنده اتحادیه اروپا و مشکلات ارتباطی با بیمه مرکزی ایران، امکان استفاده از بیمه سبز برای بیمه مرکزی ایران از ابتدای سال ۲۰۲۴ را تعلیق کرده است.

منبع:ایسنا