تحولات جنگ پس از حمله آمریکا به تاسیسات هستهای ایران وارد مرحله جدیدی شده است. پس از حمله، واکنشها و بازتابهای آن آغاز شده و نگاه آمریکا و اسرائیل به چگونگی پاسخ ایران است. رییسجمهور آمریکا در همان ساعات نخستین تهدید کرده بود که اگر ایران به مواضع آمریکا حمله کند، پاسخ شدیدتری دریافت خواهد کرد. وزیر دفاع این کشور، اما در نشستی درباره عملیات حمله به ایران گفت که آمریکا به دنبال جنگ با ایران یا «تغییر حکومت این کشور» نیست. موضعی که نشان میدهد آمریکاییها نیز از پیامدهای احتمالی حمله خود علیه ایران نگرانی دارند. اما پس از حمله بامدادی آمریکا تا شبانگاه یکشنبه، چه تحولاتی رخ داده است؟ روسیه و چین چه نقشی در تحولات دارند؟
در این گزارش همه آنچه باید از روز یکشنبه بدانید را مرور کردهایم.
حمله بامدادی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران، ورود مستقیم این کشور به جنگ ایران و اسرائیل است. آمریکا در این حمله به روایت فاکسنیوز از ۶ و به روایت سیانان از ۱۲ بمب سنگرشکن برای تاسیسات زیرزمینی فردو استفاده کرده است. همچنین ۳۰ موشک نیز به سمت سایتهای هستهای اصفهان و نطنز شلیک شدند. در آمریکا موافقان جمهوریخواه از این تصمیم حمایت کردند و بسیاری از جمله دموکراتها آن را بازکردن پای آمریکا به جنگی مخرب دانستند. اما حمله آمریکا به ایران چه حقایقی را درباره این جنگ و نظام بینالملل آشکار کرد؟
شنبه روز دیپلماسی بود. سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در استانبول با وزرای خارجه عضو سازمان همکاری اسلامی دیدار و رایزنیها فشرده داشت. کشورهای منطقه یکی پس از دیگری تجاوز اسرائیل به خاک ایران را محکوم کردند. اما بازار گمانهزنی و شایعات نیز درباره مذاکره ایران و آمریکا و ورود آمریکا به جنگ مستقیم با ایران داغ بود. رسانه آکسیوس مدعی تلاش پنهان رییس جمهور ترکیه برای میانجیگری بین ایران و آمریکا شد. در این بین، تلاش فرانسه نیز برای میانجیگری و تداوم مذاکرات ایران و اروپا نیز ادامه داشت. اینها، همه خبرهایی است که بهتر است درباره روز شنبه، بدانید.
موشکباران ایران به اسرائیل؛ این بار به یکی از پایگاههای استراتژیک در بئرسبع. حملات بامداد جمعه ایران همچنان ادامه داشت. اسرائیل به مناطقی در شمال ایران حمله کرد و برای اولین بار از آغاز جنگ، پدافند شهر گرگان فعال شد. در حملات به شمال ایران، منطقه صنعتی سپیدرود در شهر رشت هدف قرار گرفت. در سایه جنگ، امروز سیدعباس عراقچی وزیر خارجه ایران در ژنو با هیات اروپایی دیدار میکند.
در این گزارش هر آنچه باید از بامداد تا صبحگاه جمعه بدانید را مرور کردهایم.
نمایندگی ایران در سازمان ملل با اشاره به اظهارات ادعایی رئیسجمهور آمریکا تصریح کرد: «هیچ مقام ایرانی خواستار حضور در کاخ سفید و زانو زدن برای مذاکره نشده است.»
معاون سیاسی وزیر خارجه با اشاره به اینکه ما در حال تهیه پاسخ به پیشنهاد آمریکا هستیم که هنوز نهایی نشده، گفت: کار خوبی روی آن انجام شده و فکر میکنیم پاسخی که ارائه خواهیم داد معقول باشد. امیدواریم ظرف چند روز آینده این کار نهایی شود و در اختیار وزیر خارجه عمان قرار گیرد تا از طریق ایشان به آمریکاییها منتقل شود.
شبکه آمریکایی در گزارشی با اشاره به مذاکرات هستهای تهران و واشنگتن خاطر نشان کرد: هرج و مرج ترامپی پیرامون هسته مرکزی سیاست خارجی آمریکا سبب شده تا این مذاکرات بیاندازه بدتر شود.
سخنگوی وزارت خارجه حمله به کشتی «مادلین» را نوعی دزدی دریایی خواند و همچنین با اشاره به جلسه پیش روی شورای حکام و تقابلی که با ایران در این زمینه صورت گرفته، تاکید کرد که پاسخ تقابل، همکاری بیشتر نخواهد بود و به مقامات آمریکا نیز توصیه کرد که طرح پیشنهادی ایران را قدر بدانند.
معاون وزیر خارجه روسیه، سرگئی ریابکوف، در گفتوگو با خبرگزاری تاس گفت: آمریکا بهطور جدی قصد دارد با ایران به توافق برسد و همچنان امکان «نزدیک شدن به نتیجه مطلوب» وجود دارد.
محمدباقر قالیباف با تاکید بر اینکه همین که در طرح آمریکا حتی اشارهای به رفع تحریمها نشده است به روشنی نشان میدهد که رفتار ایالات متحده در مذاکرات غیر مستقیم هستهای متناقض و فاقد صداقت است، تصریح کرد: رئیس جمهور متوهم آمریکا بهتر است بداند اگر واقعاً به دنبال توافق است باید رویکرد خود را تغییر داده و از تقسیم کار با رژیم صهیونی و پیگیری ایدههای شکست خورده نتانیاهو دست بردارد.
دنیس سیترونوویچ، رئیس سابق میز ایران در سازمان اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل، درباره گزارش آژانس بینالمللی پیرامون برنامه هستهای ایران و احتمال توافق میان تهران و واشنگتن، تحلیلی ارائه کرد.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد: اطمینان میدهم که با ایمان راسخ، روحیه انقلابی و باور قلبی، مسیر پیشرفت صنعت هستهای را با قدرت و صلابت ادامه خواهیم داد و در برابر زیادهخواهیهای آمریکا و دیگر قدرتهای سلطهگر ایستادگی خواهیم کرد.
وزیر امور خارجه پیشنهاد آمریکا که از طریق عمان به ایران ارسال شده است را دارای ابهامات زیادی توصیف کرد و گفت: پاسخ آن را بر اساس منافع ایران خواهیم داد.
ایران ممکن است غنیسازی اورانیوم را متوقف کند، مشروط بر اینکه ایالات متحده داراییهای بلوکهشده ایران را آزاد کند و حق تهران برای غنیسازی اورانیوم برای مصارف غیرنظامی را به رسمیت بشناسد. این توافق در قالب یک «تفاهم سیاسی» میتواند زمینهساز یک توافق جامعتر هستهای شود. این موضوع را دو منبع ایرانی آگاه به مذاکرات به خبرگزاری رویترز گفتهاند.
نماینده ولیفقیه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، امروز در دوازدهمین اجلاس سراسری مسئولین کانونهای بسیج اساتید دانشگاه آزاد، گفت: شکستها و پیروزیها فقط در میدانهای نظامی نیست، بلکه در میدان فرهنگی، اجتماعی و سیاسی هم نمود پیدا میکند و در همه این عرصهها مقاومت باید حفظ شود.
ولی نصر مشاور سابق اوباما می گوید بدیهی است که از دید برخی، برای یک کشور بهتر است که اصلاً هیچگونه غنیسازی نداشته باشد. اما چنین خواستهای، دیگر یک توافق از ایران نیست، بلکه نوعی تسلیم کامل از سوی ایران محسوب میشود. و در این شرایط، کاملاً مشخص نیست که ایالات متحده در ازای چنین تسلیمی از سوی ایران، حاضر است چه امتیازی بدهد.
دیپلمات پیشین آمریکایی با تاکید بر اینکه ایران به مسیر هستهای خود ادامه میدهد، گفت: ترامپ میتواند توافقی کمی بهتر از برجام را بهدست آورد، چون کنگره و سنا را در اختیار دارد.