تغییر قیمت گوشت تکان‌دهنده و عجیب شد؛ ماجرا چیست؟

یکی از صنایعی که خشکسالی ایران به آن آسیب زده و آن را با چالش جدی مواجه کرده صنعت دامپروری است. به گفته فعالان این حوزه، قیمت گوشت از دامدار تا مصرف‌کننده بیش از ۷۰۰ هزار تومان افزایش پیدا می‌کند و سهم تولید کننده از قیمت نهایی به کمتر از نصف می‌رسد. به طوری که در برخی از فروشگاه‌ها فروش گوشت با قیمت کیلویی یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان نیز انجام می‌شود. در حالی که برای خرید دام زنده تنها نصف این مبلغ به دامدار پرداخت می‌شود.

چرا هشدارهای خشکسالی به گرانی گوشت انجامید؟

 مدیرعامل اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی دام سبک عنوان کرد: فعالان این صنف از اواخر زمستان و اوایل بهار سال ۱۴۰۳ و همزمان با اعلام گزارش‌های سازمان هواشناسی در مورد خشکسالی گسترده، هشدارهای لازم را در مورد تبعات این پدیده ارائه کردند. اما متأسفانه هشدارهای ما جدی گرفته نشد. نه فقط وزارت جهاد کشاورزی، بلکه سایر نهادهای ذیربط از جمله ستاد بحران کشور، بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه نیز به آن هشدارها توجه نکردند.  

 افشین صدر دادرس با اشاره به تأثیر خشکسالی بر تغذیه دام‌ها افزود: «در شش ماهه اول هر سال، دام سبک معمولاً در مراتع تغذیه می‌کند و نیاز به خوراک دستی ندارد، اما خشکسالی بی‌سابقه امسال موجب شد ۷۰ میلیون رأس گوسفند به طور ناگهانی به بازار نهاده‌ها وارد شوند. بنابراین متناسب با این افزایش تقاضا واردات نهاده‌هایی مانند جو نیز باید افزایش پیدا می‌کرد، اما این اتفاق نه تنها رخ نداد، بلکه در مقطعی ثبت سفارش واردات نیز متوقف شد.»

وی به مشکلات سامانه «بازارگاه» نیز اشاره کرد و گفت: «متأسفانه سامانه‌ای که برای حذف واسطه‌ها طراحی شده بود، اکنون در اختیار عواملی قرار گرفته که با ایجاد قیمت‌های کاذب، بر التهاب بازار اضافه کرده‌اند.»

صدر دادرس تأکید کرد: «یکی از مشکلات ما مربوط به تخصیص نیافتن سهمیه ارزی کافی به وزارت جهاد کشاورزی بود که با وجود شرایط خشکسالی، باید افزایش می‌یافت؛ اما افزایش نیافت. از همین رو تمامی این عوامل موجب افزایش قیمت نهاده‌های دامی شد و دامداران خرده‌ پا را با مشکل مواجه کرد.  

از سوی دیگر چنین اقداماتی منجر به کشتار دام‌های مولد و بره‌ها با وزن پایین نیز شد که این کار در کوتاه‌ مدت قیمت را کاهش داد، اما در ادامه با کاهش عرضه، باعث افزایش قیمت گوشت قرمز شد.»

 پیشنهاد مدیریت بازار از سوی دامداران 

همچنین نماینده اتحادیه مرکزی تعاونی‌های کشاورزی دامداران ایران نیز عنوان کرد: اعضای اتحادیه ما تنها تولید کننده هستند و بازار دست آنها نیست از همین رو تنها در خصوص قیمت تمام شده این محصول می‌توانیم اظهار نظر کنیم.

مجتبی عالی افزود: «دولت فقط به دامداران، بخش کمی از جو، ذرت و سویای مورد نیاز آنها را تحویل می‌دهد و ما مجبوریم مابقی نیاز خود را به صورت آزاد از بازار تهیه کنیم. بررسی‌ها نشان می‌دهد که نهاده‌هایی که دولت در اختیار ما قرار می‌دهد تنها ۲۵ درصد از کل هزینه‌های تولید گوشت قرمز را پوشش می‌دهد.»

وی تأکید کرد: «از سوی دیگر نوسان در ذخایر نهاده‌های دامی کشور موجب شد تا ذرت و سویا به میزان کافی در اختیار دامداران قرار نگیرد.»

عالی اظهار کرد: «یکی از دلایل مهم افزایش قیمت گوشت قرمز، افزایش قیمت نهاده‌های دامی است که به صورت قطره ‌چکانی در سامانه «بازارگاه» قرار می‌گیرد. زمانی که قیمت نهاده‌ها دو برابر شود، طبیعتاً هزینه‌های تولید نیز افزایش می‌یابد. در گذشته هزینه روزانه خوراک یک رأس گاو ۱۰۰ هزار تومان بود که اکنون به ۲۰۰ هزار تومان افزایش یافته است. در حالی که قیمت خرید گوسفند زنده بین ۳۲۰ تا ۳۳۰ هزار تومان است.»

وی تأکید کرد: «با توجه به این قیمت که گوسفند زنده را از ما می‌خرند باید با قیمت ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تومان در اختیار مصرف ‌کننده قرار داده و در بازار عرضه کنند. اما متأسفانه در حال حاضر شاهد آن هستیم که در برخی موارد در تهران همین گوشت را ۱.۵ میلیون تومان به فروش می‌رسانند.»

عالی با انتقاد از سیستم توزیع موجود عنوان کرد: «پیشنهاد داریم دولت اجازه دهد بازار دست دامداران باشد و از مزرعه تا سفره بازار را مدیریت کنیم.»

رئیس اتحادیه صنف تهیه و توزیع ‌کنندگان گوشت گاوی، گوسفندی، پرنده و ماهی تهران عنوان کرد: «عوامل مختلفی از جمله کاهش عرضه نسبت به تقاضا موجب کاهش افزایش قیمت گوشت قزمز شده است. علت این عرضه کم نیز حضور در شش ماهه دوم سال است.»

افضل ملکی با رد ادعای شکاف قیمتی ۷۰۰ هزار تومانی بین قیمت دام زنده و قیمت فروش گوشت به مصرف‌ کننده افزود: «این ادعا اصلاً قابل قبول نیست. دام زنده پس از کشتار حدود ۵۰ درصد از وزن خود را از دست می‌دهد. اگر گوسفند زنده کیلویی ۳۵۰ تا ۳۶۰ هزار تومان خریداری می‌شود از همین رو قیمت لاشه به طور طبیعی به کیلویی ۷۰۰ تا ۷۸۰ هزار تومان خواهد رسید.»

وی اظهار کرد: «قیمت لاشه روز گذشته در کشتارگاه بین ۷۵۰ تا ۷۸۰ هزار تومان بود. با احتساب سود حدود ۱۰ درصدی فروشنده قیمت نهایی برای مصرف‌کننده به ۸۰۰ تا ۸۵۰ هزار تومان می‌رسد که این محاسبات کاملاً شفاف و منطقی است.»

منبع:ایران