از وعده پزشکیان تا انکار قالیباف؛ شروط سخت برای رفع فیلتر تلگرام

حواشی مربوط به اعلام شروط وزارت ارتباطات برای رفع فیلتر تلگرام به صحن علنی مجلس شورای اسلامی هم کشیده شد و محمد نقدعلی، نماینده خمینی‌شهر، روز یکشنبه ۱۱ آبان‌ماه در صحن علنی مجلس، با انتقاد از وزیر ارتباطات مدعی شد که شنیده‌ها حاکی از آن است دولت توافقی را با تلگرام امضا کرده، اما این توافق هنوز به شورای عالی فضای مجازی اطلاع داده نشده است.

نقدعلی با تهدید وزیر ارتباطات به استیضاح افزود: «بنده این اخطار را به وزیر ارتباطات می‌دهم که مطابق اصل ۷۷ قانون اساسی هرگونه قراردادی در این زمینه باید به تصویب مجلس شورای اسلامی برسد. در حالی که هنوز نسخه فیزیکی این توافق حتی به شورای عالی فضای مجازی نیز نرفته است. اگر این توافق بدون تصویب مجلس شورای اسلامی امضا شود، استیضاح وزیر ارتباطات در دستور کار قرار می‌گیرد.»

این حواشی در مجلس درباره مسئله رفع فیلتر تلگرام پس از آن آغاز شد که روز شنبه، خبری مبنی بر اعلام شروط دولت ایران به تلگرام برای رفع فیلتر شدن این پیام‌رسان منتشر شد. بر اساس این خبر، شروط دولت عبارت‌اند از محدودسازی مطالب تحریک‌آمیز برای اقوام مختلف، حذف محتوا با شکایت مردم، همکاری تلگرام با دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، مسدودسازی ترویج کنندگان محتوا‌های خلاف امنیت ملی ایران و تعهد به دولت ایران برای ارائه نشدن اطلاعات کاربران ایرانی به سرویس‌های اطلاعاتی خارجی.

با این حال در صورت صحت خبر هم، با در نظر گرفتن سیاست‌های شرکت تلگرام، بعید به نظر می‌رسد امکان رفع فیلتر این پیام‌رسان مطابق وعده مسعود پزشکیان و تیم اطلاع‌رسانی دولت، فراهم شود. به خصوص اینکه برخلاف وعده روز‌های اخیر فعالان رسانه‌ای نزدیک به دولت مبنی بر رفع فیلتر تلگرام در کنار اینستاگرام و یوتیوب، در جلسه روز شنبه سوم آبان‌ماه کمیته بررسی رفع فیلترینگ، بار دیگر به تداوم بسته بودن فضای اینترنت ایران به روی این پیام‌رسان‌ها و پلتفرم‌های خارجی رای داده شد.

مهر تایید قالیباف بر مشروط بودن رفع فیلترینگ

ادعای نقدعلی با واکنش محمدباقر قالیباف مواجه شد که چنین خبری را از اساس کذب خواند و گفت: «به‌عنوان عضو شورای عالی فضای مجازی اعلام می‌کنم که موضوعی که شما فرمودید از اساس کذب است و هر پلتفرم خارجی که بخواهد در داخل کار کند، باید ضوابط و مقررات را بپذیرد.»

قالیباف خطاب به نماینده خمینی‌شهر یادآور شد که در شورای عالی فضای مجازی، یک گروه ۹ نفره رعایت شدن یا نشدن این ضوابط را تحت نظارت دارد.

تکرار ادعای خطر امنیتی رفع فیلترینگ

رسول جلیلی، عضو شورای عالی فضای مجازی، روز یکشنبه با اشاره به مصوبه ۳۲ ماده‌ای این شورا هشدار داد: «مذاکرات با تلگرام باید در چارچوب حکمرانی قانونمند انجام شود و توافق بدون ضمانت اجرایی می‌تواند به مشکلات امنیتی و حقوقی برای کشور و کاربران منجر شود.»

ادعایی که تنها یک روز قبل، وزیر ارتباطات دولت چهاردهم با رد آن، مدعی شد آسیب اصلی در حوزه امنیت کاربران و شبکه ارتباطی کشور ناشی از گسترش استفاده از فیلترشکن است و در مسائل امنیتی بیشترین آسیب مربوط به شبکه داخلی بوده است.

وعده‌های بی‌سرانجام پزشکیان، سرخوردگی حامیان

جلال رشیدی‌کوچی، نماینده پیشین مجلس، در مطلبی خطاب به مسعود پزشکیان، از او خواست اسامی نمایندگان و افرادی را که به تداوم فیلترینگ رای مثبت دادند در اختیار عموم قرار دهد.

او در این مطلب، با طعنه به ناتوانی پزشکیان در اجرای وعده‌هایش نوشت: «آقای پزشکیان، وعده رفع فیلتر شما همچون دیگر وعده‌هایتان بعد از یک سال و اندی، متاسفانه محقق نشد. شفاف و صادقانه، به‌عنوان رئیس شورای عالی فضای مجازی کشور، اسامی اعضایی را که به ماندگاری فیلترینگ رای مثبت دادند، ازجمله دو وزیر محترم کابینه، به مردم بگویید. این حداقل کاری است که می‌توانید انجام دهید. البته اگر اختیار دارید!»

آمار‌ها علیه سیاست اجرای فیلترینگ

برای درک شکست سیاست فیلترینگ با هدف سوق دادن کاربران به سمت استفاده از پلتفرم‌های داخلی، باید اشاره کرد سال ۱۴۰۲ در گزارشی آماری اعلام شد که با گذشت بیش از هفت سال از فیلتر شدن تلگرام، میزان عضویت کاربران ایرانی در این پیام‌رسان روندی صعودی داشت و به بیش از ۶۰ میلیون کاربر رسید؛ عددی که به‌خوبی شکست سیاست فیلترینگ با هدف انتقال این کاربران به پیام‌رسان‌های داخلی را آشکار می‌کند.